Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пресян, кейде Пресян II деп аталады (; Προυσιάνος) бірінші болгар империясының соңғы патшасы Иван Владиславтың үлкен ұлы болуы мүмкін, ол Византияның Болгарияны жаулап алғаннан кейін Византия қызметіне кірген, бірақ 1029 жылы тақты тұтқынға алу үшін жасалған қастандыққа қатысқан. Ол соқыр болып, бетін қырқып, содан кейін тарихи жазбалардан жоғалып кетеді. Алайда, ол өмірінің соңғы кезеңінде Венгрияға көшіп кетуі мүмкін, өйткені қазіргі Словакияда белгілі бір "Пресян князі" қабір тасы табылған, оның өлім күні 1060/61 деп көрсетілген.
Presian, sometimes referred to as Presian II (; Προυσιάνος) was probably the oldest son of the last tsar of the First Bulgarian Empire, Ivan Vladislav , who after the Byzantine conquest of Bulgaria entered Byzantine service, until his involvement in a conspiracy to usurp the throne in c. 1029. He was blinded and tonsured, after which he disappears from the historical record. It is possible, however, that in later life he emigrated to Hungary, as a tombstone of a certain "Prince Presian" has been found, in what is now Slovakia, giving his date of death as 1060/61.
Өмір
Ол Иван Владислав пен Марияның тұңғыш ұлы болған. Оның бес інісі мен алты әпкесі бар еді. 1018 жылы ақпанда Иван Владислав қайтыс болғаннан кейін Византия императоры Василий ІІ-ге қарсы болгарлық қарсылық құлдырап, Пресян ағалары Алусян мен Ааронмен бірге Томорницадағы Тморос тауына қашты. Базиль тауды күзетшілермен қоршап алды, бірақ үш ағайынды өздерінің қауіпсіздігіне кепілдік алғаннан кейін берілді. Прусиан магистраның жоғары атағын алды (бұл оның ең үлкені және әкесі мұрагері болғаны туралы болжанады), ал Алусиан мен Аарон патрикио атағын алды. Олардың анасы қалған бауырларымен бірге шарт жасасып, Охридте Василий ІІ-ге берілді. Шамамен сол уақытта ол Византия аристократиясына қосылып, Романос Куркуастың әпкесімен некелеседі. Константин VIII тұсында Пресиан Буцеллария темасы бойынша губернатор (стратегос) қызметін атқарды. Ол билікте болған кезінде Базиль Склероспен айтысып, екеуі де соққы алмасты. Содан кейін император Константин екеуін де Принцтер аралдарына айдады: біреуі Плата аралына, екіншісі Оксияға. Склерос қашуды жоспарлаған деп айыпталды және нәтижесінде соқырланды; Джон Скайлитзеске сәйкес, Пресян дәл сол тағдырдан қашып құтылды, бірақ оның орнына босатылды. Роман III Аргиростың тұсында Пресиан Константин VIII-нің қызы Теодорамен бірге императорды құлатуға ниеттенген деп айыпталды. Ол Мануэль монастырына айдалды, ал оған қарсы айыптаулар шындыққа сай болғаннан кейін, ол соқырланды, ал оның анасы, zoste patrikia жоғары атағын алған, Константинополден шығарылды. 1030/31 жылы монах болып мойынсұнды.
He was probably the oldest son of Ivan Vladislav and Maria. He had five younger brothers as well as six sisters. After the death of Ivan Vladislav in February 1018, Bulgarian resistance to the Byzantine emperor Basil II collapsed, and Presian with two of brothers, Alusian and Aaron, fled to Mount Tmoros in Tomornitsa. The mountain was surrounded by Basil with guards, until the three brothers surrendered after receiving guarantees for their safety. Prusian received the high title of magistros (by which it is surmised that he was the eldest and his father's heir apparent), while Alusian and Aaron received the title of patrikios. Their mother, along with the rest of their siblings, had made terms and surrendered to Basil II at Ohrid. At about the same time, he also married into the Byzantine aristocracy himself, wedding the sister of Romanos Kourkouas. Under Constantine VIII , Presian served as governor (strategos) of the Bucellarian Theme. During his tenure he quarrelled with Basil Skleros, to the extent that both men exchanged blows. Emperor Constantine then banished both men to the Princes' Islands: one of them to the island of Plate, the other to Oxeia. Skleros was accused of planning to flee, and was blinded as a result; according to John Skylitzes, Presian narrowly escaped the same fate himself, but was released instead. Under Romanos III Argyros , Presian was accused of plotting, along with Constantine VIII's daughter Theodora, to overthrow the Emperor. He was banished to the Monastery of Manuel, and after the charges against him were proved to be true, he was blinded, and his mother, who had received the high title of zoste patrikia, expelled from Constantinople. In 1030/31 he was tonsured as a monk.
Мүмкін қабір
Оның кейінгі тағдыры белгісіз, бірақ Словакияның Михаловце қаласында (содан кейін Венгрия Корольдігінің бөлігі) табылған белгілі бір "Принц Пресяннің" қабір тасы ол Венгрияға көшіп кетуі мүмкін екенін көрсетеді, ол 6569 жылы қайтыс болды. Оның туған күні 6505 АМ (996/97 CE) деп жазылған. "Пресян ханзадасын" Иван Владиславтың ұлымен сәйкестендіру таласқа ұшырады.
His subsequent fate is unknown, but the gravestone of a certain "Prince Presian" found in Michalovce, Slovakia (then part of the Kingdom of Hungary), may indicate that he could have emigrated to Hungary, where he died in 6569 AM (1060/61 CE). The gravestone gives his date of birth as 6505 AM (996/97 CE). The identification of "Prince Presian" with the son of Ivan Vladislav is disputed, however.