Кіріспе

Серб тіліндегі жарық қолжазбасы Евангелие кітабы Мирослав Евангелиесі () - 362 бетті Серб тіліндегі жарық қолжазбасы Евангелие кітабы пергамент бетіне өте бай безендірілімдермен жазылған. Бұл - Сербияның шіркеу славян тіліндегі нұсқасында жазылған ең көне сақталған құжаттардың бірі. Бұл кітап көркем суреттер мен каллиграфияның шедеврі болып саналады. Саваның кезінде Сербияның Профилистологиясы (Cod. 313), Новгород стихерарионы (Cod. 301) және Киев Ирмологиясы (Cod. 308 көне шіркеу славян музыкалық пневматикалық жазуы ХІ-ХІ ғасырдың басында (қазіргі Одессада) Хиландр фрагменттерімен бірдей жерде табылды. Мирослав Евангелиесі мен Вукан Евангелиесі бір уақытта Хиландарға жеткен деп болжанады.

Шығуы мен ашылуы

Мирославтың Евангелиесі Хум билеушісі (князь) Мирославтың тапсырысы бойынша 12 ғасырда (жыл 1180 жылы) Сербияның Ұлы князі Стефан Неманьяның бауыры Мирославқа тапсырылды. Қолжазбаны алғаш рет 1874 жылы Владимир Стасов, Федор Буслаев және Никодим Кондаков атты үш орыс ғалымы тауып, зерттеді. 1845 жылы архиепископ Порфирий Успенский Хиландр монастырының кітапханасынан кесіп алған кітаптың бір парағы алғаш рет 1874 жылы Киевте өткен көрмеде көпшілік назарына ұсынылды. Ең алғашқы факсимильді басылым 1897 жылы Венада жарық көрді. Бұл кітап әдетте Афон тауындағы Хиландар монастырында сақталған, ол 1896 жылы монастырға келген Сербия королі Александр I-ге табыс етілді. Бүгінде ол Белградтағы Сербияның Ұлттық мұражайының жинағында. Бұл кітап 1186 - 1190 жылдар аралығында қазіргі Черногориядағы Котор қаласында ертерек мәтіннен көшірілді. Беттердің көпшілігі Зетадан келген белгісіз жазушы, соңғы бірнеше бетті жазушы Григорий Рашка, сонымен қатар Григорий Скрип немесе Шәкірт деп аталады. Мирославтың "Жершік" кірилл мәтініндегі ең көне қолжазбалардың бірі болса да, бұл құжат глаголитте жазылған басқа серб тіліндегі діни қолжазбалардан кейін пайда болды. Қолданылған тіл ерекше болып саналады, өйткені ол Ежелгі шіркеу славян тілі мен алғашқы танымал серб тілі арасындағы ауысуды көрсетті.