Кіріспе
Ирандық режиссер Әмір Надери (امیر نادری, , 15 тамыз 1946 жылы туған, Абадан) - ирандық кинорежиссер, сценарист және фотограф. Ол "Жоғалушы" және "Вегас: шынайы оқиғаға негізделген" сериалдарымен танымал.
Amir Naderi (امیر نادری, , born 15 August 1946, in Abadan) is an Iranian film director, screenwriter, and photographer. He is best known for The Runner and Vegas: Based on a True Story.
Мансап
Әмір Надери Иранның оңтүстігіндегі жұмысшы класының порт қаласы Абадан қаласында өсті. Фотография мен киноға ерте қызығады. Кинорежиссер ретінде ол Анри Картье Брессонның қалалық тәжірибе мен күнделікті өмірге арналған фотосуреттерінен, сондай-ақ итальяндық неореалистік киноның эстетикасынан, мысалы, локациядағы түсірілімдер мен кәсіби емес актерлер, ерікті повесть құрылымдары және кедейлер мен жұмысшы таптағы адамдардың жағдайына назар аударған. Надеридің алғашқы фильмдері ұқсас тақырыптар мен визуалды стратегияларды зерттеді, бірақ олар ирандық өмір мен мәдениет аясында жасады. Надери 1971 жылы "Қош кел, досым" атты фильммен режиссерлік дебютін жасады. Ирандық кинотанушы Хамид Нафиси Надеридің "Гармоника" фильмін революцияға дейінгі ирандық фильмдердің төменгі таптардың тәжірибесін және күресін мемлекеттік жазаға ұшырамай немесе цензураның ашуын тудырмай көрсетуге тырысқанының маңызды мысалы ретінде келтіреді. Надери Иран революциясынан кейін де фильм түсіруін жалғастырды. 1984 жылы түсірген "Жүгіруші" фильмі Иран киносындағы осы кезеңнің басты фильмдерінің бірі болып табылады. "Жүгіруші" халықаралық кинофестивальдерінде үлкен танымалдылыққа ие болды және Иранның әйгілі "революциядан кейінгі өнер үйі" киносына кеңінен назар аударды. "Жүгіруші" және Надеридің 1980 жылдары түсірген басқа фильмдері басқа ирандық арт-хаус кинорежиссерлерінің туындыларында да көрініс табатын кейбір визуалды және баяндау стратегияларын дамытуға және насихаттауға көмектесті. Алайда, бұл фильмдер режиссердің Ираннан кету құштарлығын білдірді және болжады; Хамид Нафиси оларды "прото-көшіруші" фильмдер деп атады. 1990 жылдары Надери АҚШ-қа көшіп кетеді. Кинотанушы Алла Гадассик Надеридің АҚШ-қа көшіп келгенге дейінгі және кейінгі фильмдері босқындық, бөлшектенген кеңістіктер мен жалғыздықты қамтиды деп айтады. Фильмдерде сондай-ақ сезімдік тәжірибе мен денелік төзімділіктің маңыздылығы әлемдегі өз үйін табуда баса назар аударылады. Осыған байланысты Надеридің шығармалары ирандық диаспоралық кинодағы кең тақырыптар мен мотивтердің үлгісі болып табылады. Дистрибуция мен жарнама бюджеті аз болғандықтан, Надери фильмдері Голливуд фильмдері сияқты танымал емес. Осыған қарамастан және оның фильмдерінің көпшілігінде танымал актерлердің жоқтығына қарамастан, оның жұмысы тарауға ұмтылады (негізінен Еуропа мен Жапонияда), және ол сыншылардың үлкен мақтауына ие болды. Надеридің фильмдері мен фотосуреттері әлемнің ірі фестивальдері мен музейлерінде жиі ретроспективаға қойылады. 2001 жылы Нью-Йорктегі Линкольн орталығы, оның соңғы 20 жыл бойы мекендеген қаласы, сондай-ақ 2006 жылы Италияның Турин қаласында Халықаралық кино мұражайы оның жұмыстарының толық ретроспективасын ұсынды. Оның соңғы ретроспективасы Азиядағы ең ірі Пусан халықаралық кинофестивалінде көрсетілді. 2011 жылы түсірген "Кут" фильмі толығымен жапон тілінде түсірілді. Әмір Надери Андрей Северныйдың "Шарт" (2011), Нагме Ширханның "Хамсаех" (2010) және Рай Руссо Янгтың "Жетімдер" (2007) сияқты жаңа буын кинорежиссерлерінің туындыларын шығаруды жалғастыруда.