Кіріспе

ешбір Исаның қызметі, каноникалық ізгі хабарларда, шомылдыру рәсімінен өтуші Жақияның Иордан өзенінің жанында шомылдыру рәсімінен өтуімен басталады және Иерусалимде, Яһудеяда, шәкірттерімен соңғы кешкі астан кейін аяқталады. Лұқа жазған ізгі хабарда Иса қызметін бастаған кезде "отыз жаста болатын" деп жазылған. Исаның хронологиясы әдетте оның қызметі басталған күнді шамамен б.з. 2729 жылы және аяғы б.з. 3036 жылы деп белгілейді. name=source Исаның Ғалилеядағы қызметі шомылдыру рәсімінен өткеннен кейін басталады. Осы ерте кезеңде ол Ғалилеяда уағыз айтып, алғашқы шәкірттерін жалдап, олар онымен бірге саяхаттай бастайды және ақырында ертедегі шіркеудің өзегін құрайды, өйткені елшілер Иерусалимнен елшілік орынды құру үшін тарады деп есептеледі. Матай 8 - ші тарауда басталған Ғалилеядағы негізгі қызмет он екі елшіге тапсырма беруді қамтиды және Исаның Ғалилеядағы қызметінің көп бөлігін қамтиды. Иса Иерусалимге баруға дайындалғанда, шомылдыру рәсімін жасаған Жақияның басын шауып тастағаннан кейін, Ғалилеядағы соңғы қызметі басталады. Иса Яһудея аймағында уағыздаған соң, Яһудея аймағы арқылы Иерусалимге соңғы сапарға шығады. Иса Переяда қызмет етіп жүргенде, Ғалилея көлінен (әдетте, тұщы сулы көл) Иордан өзені бойымен үштен бір бөлігі төмен қарай Иерусалимге қарай сапар шегіп бара жатқанда, шомылдыру рәсімінен өткен жерге қайта оралады. Иерусалимдегі соңғы қызмет кейде Құрбандық аптасы деп аталады және Исаның Иерусалимге салтанатты түрде кіруінен басталады.

Шолу

Ізгі хабарда Исаның қызметі Римнің Яһудея аймағында Иордан өзенінің маңында басталғаны айтылған . Лұқа Исаның қызметі басталған кезде "отыз жаста болғанын" айтады. Луканың Ізгі хабарынан император Тиберий туралы тарихи деректермен біріктіруге негізделген бір тәсіл шамамен 2829 жылы, ал екінші тәуелсіз тәсіл Иоанн Ізгі хабарындағы мәлімдемелер мен Иосиф Флавийдің Иерусалимдегі ғибадатхана туралы тарихи мәліметтеріне негізделген. Ердманс атындағы сөздікте Исаның қызметі "б.з. 28 жылы" "жасы 31 - де" басталғаны айтылған. Хронос, Кайрос, Христос кітабында: Пол Л. Майер нақты түрде Иоаннның ғибадатханаға келу күнін "б.з.б. Майердің кестесі 28 жылы Исаның 32 -ші туған күні деп есептейді, ал басқа жерде ол 5 жылы Исаның туған жылы деп мәлімдейді. Пол Н. Андерсон ғибадатханадағы оқиғаны "б.з. 26-27 жылдары" деп есептейді. Джерри Ноблет бұл күнді б.з. Роберт Фортна мен Тэтчер өздерінің кітабында бұл күнді шамамен 28 жылы деп есептейді. Köstenberger & Kellum (ж. 140) Майермен бірдей мәлімдеме жасайды, атап айтқанда Исаның 32 -ші туған күні оның қызметі басталған кезде шамамен 28 жылы болды. Ғалымдардың бағалауы бойынша, Исаның айқышқа шегеленуі 30 - 36 жылдар аралығында болған. Үш синоптикалық Ізгі хабарда бір ғана Құтқарылу мейрамы туралы айтылады, атап айтқанда Исаның айқышқа шегеленіп, қызметінің соңында өткен Құтқарылу мейрамы (Лука кітабынан басқа, ол Иса он екі жаста болғанда Құтқарылу мейрамына арналған Киелі Отбасының сапарын баяндайды). Жоханның Ізгі хабарында Құтқарылу мейрамына қатысты үш рет айтылған: 2:13, 6:4, 12:1. Кейбіреулер Жоханның Ізгі хабарында екі ғана Құтқарылу мейрамы туралы айтылған, бірі Исаның қызметі басталғанда, екіншісі оның қызметі аяқталғанда, ал үшінші Құтқарылу мейрамы туралы айтылған сөз Жоханның Ізгі хабарында екінші Құтқарылу мейрамының алдын ала айтылған деп есептейді. Бірақ көптеген ғалымдар 6:4-да "Тұңғыш мейрам" деп аталатын уақыт аралығында көп уақыт өткенін мойындайды. Бұл жерде, әсіресе, 7-тараудың басында, басқа да мейрамдар (Құшақ/Құрбандық шатырлар) бар, содан кейін тағы да 10:22-де тағы бір маусым өтеді, сондай-ақ Арнайылу мейрамы. Жоханның Ізгі хабарында Құтқарылу мейрамына қатысты айтылған үшінші сөздің өзі Исаның үш жылдай қызмет еткенін дәлелдейді. Кейбір ғалымдар үш жыл қызмет еткен деп есептейді. Исаның қызметі кезінде осы кезеңде Ғалилея мен Переяны басқарушы тетрарх Ирод Антипа болды, ол 4 жылы Ұлы Иродтың өлімінен кейін аумақтарды бөлу кезінде осы лауазымға ие болды.

Шомылдыру рәсімінен өту және алғашқы қызметі

Ізгі хабарларда шомылдыру рәсімін жасаған Жақияның қызметі Исаның қызметіне бастау бергені ретінде, ал Исаның шомылдыру рәсімінен өтуі Исаның қызметіне бастау бергені ретінде баяндалады. Жақия шомылдыру рәсімін орындаған жерді "Иордан өзенінің арғы жағындағы Бетания" деп атаған. Жаңа Келісімде Перея туралы нақты айтылмаса да, ол туралы былай делінген: "Онда су көп болғандықтан, Жақия Салим қаласына жақын Енонда адамдарды шомылдыру рәсімінен өткізді". және Исаның Иордан өзенінің бойында шомылдыру рәсімінен өткен кезіндегі әрекеттерін көрсетеді, сондай - ақ шомылдыру рәсімін Жақияның шәкірттерімен алғашқы кездесуі , онда "екі шәкірті оны естіп, Исаның соңынан ерді". Иерусалимде орналасқан ғибадатхананы тазартудың екі оқиғасы болды деп болжанса, ертедегі Яһудея қызметіне ықтимал сілтеме болуы мүмкін. Иса Жақия пайғамбарды тұтқындағаннан кейін Ғалилеяға қайта оралады. Исаның алғашқы ілімдері оның туған жерінде қабылдамауына әкеледі, өйткені ол бір мәжілісханада: "Ешбір пайғамбар өз елінде қабылданбайды" деп айтады және адамдар оны қабылдамайды. Осы уақыт аралығында Иса туралы хабар бүкіл Ғалилея аймағына тарап кетті. Қапарнаумдағы мәжілісханада жын-перілерді қуып шығару оқиғасы, содан кейін Петірдің қайын енесін сауықтыру оқиғасы. Мұнда Иса Петірге: "Бұдан былай адамдарды аулайтын боласың", - деген. Петір ауын тастап, Зебедейдің ұлдары Жақып пен Жоханмен бірге Исаның соңынан еріп, шәкірттері болды. Бұл кезеңде Матай кітабындағы Исаның ең маңызды баяндамаларының бірі - Таудағы уағыз мен Лұқа кітабындағы Даладағы уағыз жазылған. Матай Ізгі хабарының 5, 6 және 7-тарауларын қамтитын Таудағы уағыз - Матайдың бес уағызының алғашқысы және Жаңа Келісімдегі Исаның ең ұзақ ілімі. Матайдың Таудағы уағызында "Бақыттылық" сегіз бата ретінде айтылған, ал Лұқаның жазық үгізіне ұқсас төрт бата кездеседі, содан кейін баталарды бейнелейтін төрт қасірет болады. "Бақыттылық" деп аталатын кітапта Исаның мейірімділік, руханилық және жанашырлық туралы ілімдерінің ең жоғары идеалдары берілген.

Ғалилеядағы басты қызметі

Ұлы ғалилеялық қызмет деп те аталады, Матай 8 - ші тарауда Таудағы уағыздан кейін басталады және шомылдыру рәсімін жасаған Жақияның өліміне дейінгі іс-әрекеттерге қатысты. Ал Иса шәкірттеріне Ғалилея көлінде дауыл тұрып жатқанда, олар қорқып жүретінін көрсеткенде, дауылды тоқтатуға бұйырған соң, оларға сенімдерін нығайтуды тапсырады. Осы кезеңде Иса әлі де он екі елшісін жинайды, ал Матайды шақыру оқиғасы осы жылы орын алады. Иса мен парызшылдар арасындағы қақтығыстар мен сын-пікірлер жалғасуда, мысалы, олар Исаны "салым жинаушылар мен күнәкарлармен" араласқаны үшін сынға алады. Мен "әділдерді" емес, күнәкарларды теріс жолдан қайтуға шақыру үшін келдім. Он екі елшінің тағайындалуы Исаның шәкірттерінің арасынан он екі елшісінің алғашқы таңдалуымен байланысты. Бір күні Иса мінажат ету үшін бір тауға шығып, түні бойы сиынып Құдайға сиынды. Иса пайғамбардың уағыздаған уағызында он екі елшісіне бір қаладан екінші қалаға сапарға шыққанда, ешқандай заттары болмау керектігін айтады. Исаның қасында Жақияның жіберген екі елшісі келіп, Исадан: "Біз күткен Мәсіх Өзі ме, әлде басқа біреуді күтуіміз керек пе?" - деп сұрайды. Иса оларға былай деп жауап берді: - Сендер көріп-естігендеріңді Жақияға барып, айтып беріңдер: соқырлар көріп, сал болғандар жүріп-тұрады! Мұнан кейін Иса жиналғандарға шомылдыру рәсімінен өткен Мәсіх туралы айта бастады. Бұл кезең астарлы әңгімелер мен ілімдерге бай және Параболикалық баяндаманы қамтиды, онда Көк Патшалығы туралы көптеген астарлы әңгімелер беріледі, олар 1914 жылдан бастап басталады. Бұларға жалпы жұртшылыққа арналған Себуші, Бидайық, Сары дән және Ашытқы туралы астарлы әңгімелер, сондай-ақ Жасырын қазына, Жүгергіш және Торға тарту кіреді.

Ғалилеядағы соңғы қызметі

Ақырғы ғалилеялық қызмет шомылдыру рәсімін жасаған Жақияның өлімінен кейін басталады және 5000 адамды тамақтандыру және су үстінде жүру эпизодтарын қамтиды. Бұл оқиғадан сенімнің маңыздылығына баса назар аударып, Петірдің су үстінде жүруге тырысқаны, сенімін жоғалтып, қорқып кеткені және суға бата бастағаны айтылады. Бұл оқиғаның соңында шәкірттері Исаға деген сенімдерін арттырып, Матай 14:33 тармақта: "Сен шынымен Құдайдың рухани Ұлысың", - дейді. Бұл кезеңдегі негізгі ілімдерге "Қыластырып алу туралы уағыз" кіреді, онда Иса парызшылдардың наразылығына жауап ретінде былай дейді: "Адамды аузына енген нәрсе емес, аузынан шыққан нәрсе арамдайды". Осы оқиғадан кейін Иса Жерорта теңізіне жақын "Тир мен Сидон аймақтарына" кетеді, онда Қанахандық әйелдің қызы оқиғасы орын алады және Бұл оқиға Исаның сенімнің маңыздылығын қалай атап көрсеткенінің үлгісі болып табылады. Сұрағыңыз орындалды". Марқаның Ізгі хабарында Иса Сидоннан өткеннен кейін, Галилеяның оңтүстік-шығысында орналасқан он қаладан тұратын Декаполис аймағына кіреді. Бұл оқиға - Петірдің Исаны Мәсіх деп жариялауына дейінгі кереметтер сериясының соңғысы .

Кейінгі Яһудеядағы қызметі

Осы уақыт аралығында Иса Иерусалимге соңғы сапарын бастайды. Ол Самарияны аралап, Переядан өтіп, Яһудея арқылы Иерусалимге барады. Осы кезеңнің басында Иса өзінің өлімін алғаш рет алдын ала айтады, ал бұл болжау кейін басқа екі эпизодқа дейін құрылады, соңғы болжау Исаның соңғы рет Иерусалимге кірер алдында, айқышқа шегелену аптасында болады. Иса шәкірттеріне былай деп түсіндіреді: "Адам Ұлының көп азап шегуі керек. Оны рубасылар, басты діни қызметкерлер және дін мұғалімдері қабылдамай, өлтіріп, үш күннен кейін қайта тірілуге тиіс. Осы кезеңнің соңында, үш синоптикалық Ізгі хабардың ортасында, Исаның қызметіндегі бір-бірімен байланысты екі оқиға: Петірдің мойындауы және Исаның бет-әлпетінің өзгеруі маңызды кезең болып табылады. Осы оқиғалар Исаның Мәсіх екендігін шәкірттеріне біртіндеп ашып, өзінің азап шегіп өлетінін алдын ала айтқан кезінің басталуын білдіреді. Иса Петірге: "Бұл сөзді саған адам баласы емес, көктегі Әкем білдірді", - деп батасын берді. Петірге батасын беріп жатып, Иса Петірдің өзіне берген Мәсіх және Құдайдың рухани Ұлы деген атауларын ғана қабылдамай, сонымен қатар бұл хабарды көктегі Әкесінің Петірге білдіргенін айтып, оны Құдайдың ашылуы деп жариялайды. Осылай айтқанда, Иса екі атақты да Құдайдың аян еткені ретінде қолдап, өзін Мәсіх әрі Құдайдың рухани Ұлы деп анық мәлімдейді. Матайдың Ізгі хабарында осы оқиғадан кейін Иса Петірді елшілердің басшысы ретінде таңдап алады және "Мен осы жартаста өз шіркеуімді саламын" деп мәлімдейді.

Кейінгі Перея қызметі

Петірдің жариялауынан кейін Исаның бейнесі өзгерген оқиғасы келесі маңызды оқиға болып табылады және ол осы жазбада кездеседі. Иса Петірді және басқа екі елшіні өзімен бірге алып, аты аталмаған тауға көтеріледі. Таудың үстінде Исаның "көз алдарынан өзгеріске түскенін, бет-әлпеті күндей жарқырап, киімдері нұрдай аппақ болып кеткенін" айтады. Сонда (Илияс пайғамбар мен Мұса пайғамбар) пайда болып, Иса олармен сөйлесті. Сонда нұрлы бұлт пайда болып, оларды қоршап алды. Бұлт ішінен: "Бұл - Менің сүйікті рухани Ұлым, Оған ризамын. Мұның мәні Ілияс пен Мұсаның көрінісі арқылы артады, өйткені бұл Исаның Құдайдың дауысы екенін және Ілияс пен Мұсаның орнына Құдайдың рухани балалары ретінде Исаны тыңдау керек екенін көрсетеді. Кейінгі Яһудея қызметінің көптеген оқиғалары Лұқаның Ізгі хабарынан алынған, бірақ жалпы алғанда, Лұқадағы оқиғалардың реті Переяны анықтау үшін жеткілікті географиялық ақпарат бермейді, дегенмен ғалымдар Исаның Ғалилеядан Иерусалимге келген жолы Перея арқылы өткен деп санайды. Бұл Матай 18 - тараудағы "Жоғалған қой" және "Кешірмейтін құл" деген астарлы әңгімелерді қамтиды, олар да Көк Патшалығына қатысты. Бұл баяндаманың басты тақырыбы - болашақтағы ізбасарлар қауымының пайда болуы және оның жетекшілері - елшілердің рөлі. Осы кезеңнің соңында Жоханның Ізгі хабарында Лазарды қайта тірілту оқиғасы жазылған. Жоханның Ізгі хабарында Лазардың қайта тірілуі Исаның Құдай Ұлы әрі күтілетін Мәсіх екендігін біртіндеп растайтын "жеті белгі" деп аталады. Бұл оқиғалар тізбегін бастаған маңызды оқиға, ол Исаның Иерусалимге салтанатты түрде кіруіне әкеліп соқтырады.