Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Маори мифологиясында Тинирау - балықтардың қамқоршысы. Ол - теңіз құдайы Тангароаның ұлы. Оның Мотутапудағы (қасиетті арал) үйі балық өсіретін тоғандармен қоршалған. Оның бірнеше үй жануарлары - киттері бар. Мауи ағаларының қарындасы Хинаури Мауи тиктики итке айналған Ираваруға үйленді. Қайғыдан Хинаури өзін теңізге лақтырып жіберді. Ол суға батпайды, бірақ Тинираудың үйіне тасталады, онда ол айна ретінде пайдаланатын тоғандарды саздай отырып, оның назарын аударады. Ол Тинирауға үйленеді және қызғаныштан оған шабуыл жасаған оның басқа екі әйеліне сиқырлы сөздерді қолданады (Биггс 1966:450). Баласы Тухурухуру дүниеге келгенде, оның тууын діни қызметкер Кае рәсімдейді. Осыны істегеннен кейін Тиньрау Каеге үйіне апару үшін үй жануарлары килін береді. Кеукеге қатаң нұсқауларға қарамастан, Кае киіні, Туту нуиді, жасыл суға мәжбүрлейді, онда ол өледі, оны Кае және оның адамдары қуырып, жейді. Бұл туралы білгенде Тинирау ашуланып, Хинауриді әйелдер тобымен (көбінесе олар Тинираудың әпкелері) Каеді тұтқындауға жібереді. Апалы-сіңлілі қыздар оны күлдіру үшін әдепсіз би билейді. Ол күлгенде, олар оның қисық тістерін көреді. Кейін әйелдер сиқырлы ән айтып, Каеді терең ұйқыға батырады да, оны Мотутапуға қайтарып әкеледі. Кей ұйқыдан оянғанда, Тинираудың үйінде болады. Тинирау оны сатқындыққа ұрындырады және өлтіреді (Грей 1970:69, Треджар 1891:110, Биггс 1966:450). Кейіннен Тхухурухуру Каедің өлімі үшін Попохорокева тайпасы өлтіреді. Тинирау өз кезегінде Укатауды Попохорокеваны жоюға шақырады, ол оларды Тихи о маноно деп аталатын үйде өртеп жіберді (Биггс 1966:450). Оңтүстік аралдағы бір оқиғада Тиньрау Тутунуиде сабында кеуде жүрген Каэмен кездеседі. Кей Тутунуиді қарыз алады, ал Тинирау Хине те Ивайуаны табу үшін жолда, ол досы Таутиниден қарыз алған үлкен наутилуспен саяхаттайды. Тиньрау оңтүстік желінің иісін сезгенде, оның балығы пісіріліп жатқанын біледі (Трегеар 1891:110).
In Māori mythology, Tinirau is a guardian of fish. He is a son of Tangaroa, the god of the sea. His home at Motutapu (sacred island) is surrounded with pools for breeding fish. He also has several pet whales. Hinauri, sister to the Māui brothers, had married Irawaru, who was transformed into a dog by Māui tikitiki. In her grief Hinauri throws herself into the sea. She does not drown but is cast ashore at the home of Tinirau, where she attracts his attention by muddying the pools he uses as mirrors. She marries Tinirau and uses incantations to kill his other two wives, who had attacked her out of jealousy (Biggs 1966:450). When her child Tūhuruhuru is born, the ritual birth ceremony is performed by Kae, a priest. After this is done, Tinirau lends Kae his pet whale to take him home. In spite of strict instructions to the contrary, Kae forces the whale, Tutu nui, into shallow water, where it dies, and is roasted and eaten by Kae and his people. When he learns of this Tinirau is furious and sends Hinauri with a party of women (often they are Tinirau's sisters) to capture Kae, who is to be identified by his overlapping front teeth. The sisters perform indecent dances to make him laugh. When he laughs, they see his crooked teeth. Then the women sing a magic song which puts Kae into a deep sleep, and carry him back to Motutapu. When Kae wakes from his sleep he is in Tinirau's house. Tinirau taunts him for his treachery, and kills him (Grey 1970:69, Tregear 1891:110, Biggs 1966:450). Later Tūhuruhuru is killed by the tribe of Popohorokewa for the death of Kae. In turn, Tinirau calls on Whakatau to destroy the Popohorokewa, which he did by burning them all in the house called Tihi o manono (Biggs 1966:450). In a South Island account, Tinirau, mounted on Tutunui, meets Kae, who is in a canoe. Kae borrows Tutunui, and Tinirau goes on his way to find Hine te iwaiwa, travelling on a large nautilus that he borrows from his friend Tautini. When Tinirau smells the south wind he knows that his whale is being roasted (Tregear 1891:110).