Кіріспе
1863 missa solemnis - Джоахино Россини Джоахино Россинидің Petite messe solennelle (Кіші салтанатты месса) 1863 жылы жазылған, мүмкін граф Алексис Пиллет Уиллдің өтініші бойынша оның әйелі Луизаға арналған. Одан 30 жылдан астам уақыт бұрын опера шығармашылығынан қол үзген композитор бұл туындыны "іске келген күнәларымның соңғысы" деп сипаттады. Бұл кеңейтілген шығарманың аты - missa solemnis (қасиетті мейрам), бірақ Россини оны petite (кіші) деп атаған. Ол оны бастапқыда он екі әншіге, олардың төртеуі солистерге, екі пианиноға және гармонияға жазған. Бұл рәсім алғаш рет 1864 жылы 14 наурызда жұптың Париждегі жаңа үйінде орындалды. Россини кейіннен оркестрлік нұсқасын шығарды, оның ішінде қосымша қозғалыс, сопрано ариясы ретінде "O salutaris hostia" әнұранының орнатылуы. Бұл нұсқа оның өмірінде орындалмаған, өйткені ол әйел әншілерге шіркеуде ән айтуға рұқсат ала алмады. Оны ақыры 1869 жылы 24 ақпанда, оның өлімінен үш ай өткен соң, Париждегі Salle Ventadour театрында Théâtre Italien компаниясы орындады. Жарияланымдар сол жылы басталса да, алғашқы сын басылымы тек 1980 жылы, содан кейін 1992 жылы, композитордың туғанына екі жүз жыл толғанда, тағы да басылымдар жарық көрді.
Gioachino Rossini's Petite messe solennelle (Little solemn Mass) was written in 1863, possibly at the request of Count Alexis Pillet Will for his wife Louise, to whom it is dedicated. The composer, who had retired from composing operas more than 30 years before, described it as "the last of my péchés de vieillesse" (sins of old age). The extended work is a missa solemnis (solemn Mass), but Rossini ironically labeled it petite (little). He scored it originally for twelve singers, four of them soloists, two pianos and harmonium. The Mass was first performed on 14 March 1864 at the couple's new home in Paris. Rossini later produced an orchestral version, including an additional movement, a setting of the hymn "O salutaris hostia" as a soprano aria. This version was not performed during his lifetime because he was unable to obtain permission to have female singers in a church. It was finally performed at the Salle Ventadour in Paris by the company of the Théâtre Italien on 24 February 1869, three months after his death. While publications began that year, the first critical edition appeared only in 1980, followed by more editions in 1992, the bicentenary of the composer's birth.
Тарих
Россини Petite messe solennelle операсын 1863 жылы, өзінің соңғы операсын жазғаннан кейін 34 жыл өткен соң, өмірінің соңғы он жылдығын өткізген Пассиде жазды. Россини әйелімен достарын қонаққа шақырып, "самеди вечеринкаларын" өткізді. Ол үшін бірнеше камералық музыка шығармаларын жазды, көбінесе вокалды, композитор оларды өзінің péchés de vieillesse (қартайған күнәлары) деп атады. Бұл мессаны граф Алексис Пиллет Уилл өзінің әйелі Луизаға арнаған болуы мүмкін, бірақ музыколог Нэнси П. Флеминг Россинидің оны құрастырудың өз себептері болуы мүмкін екенін және оны бірінші қойылымға жауап ретінде арнағанын айтады. Бұл масса бірнеше ұзын қозғалыстарда құрастырылған, бірақ композитор оны ирониялық ұғыммен шағын деп атады. Ол автографты қолжазбаның соңғы бетінде (қазір Россини қорында сақталған) былай деп жазды: Дауыстар, екі пианино және гармония үшін ерекше нота 18-ғасырдағы неаполитандық клавесин дәстүрінде. Россини қолжазбасының екінші бетінде он екі әнші туралы айтып, тақырып парағында былай деп жазды: "Оны орындау үшін үш жынысты, ерлер, әйелдер және кастратиден тұратын он екі әнші жеткілікті болады: яғни хор үшін сегіз, он екі херуб үшін төрт солист".
The unusual scoring for voices, two pianos and harmonium is in the Neapolitan harpsichord tradition of the 18th century. Rossini specified, on the second page of his manuscript, twelve singers in all, noting on the title page: "Twelve singers of three sexes, men, women and castrati will suffice for its execution: that is, eight for the choir, four soloists, in all twelve cherubim".
Өнер көрсетулер
Бұл рәсім алғаш рет 1864 жылы 14 наурызда жұптың Париждегі жаңа резиденциясында, Луиза, графня де Пилле Вилль қонақ үйінде орындалды. Бұл сәнді әрі сәнді бұйымның иесі - графиня. Алберт Лавиньяк, он сегіз жаста, гармониядан дирижерлік етті. Солистер - Карлотта мен Барбара Марчизио, Итало Гардони және Луиджи Агнези. Марчизио әпке-қарындастар бұрын да Россинидің шығармаларында бірге өнер көрсеткен, мысалы, оның Семирамида операсындағы ғашықтар рөлін ойнаған. Россини перфомансқа дайындалуға көмектескен, бірінші пианист Жорж Матиас үшін беттерді бұрып, бас сілтеп темптерді белгіледі. Алғашқы тыңдаушылардың арасында Джакомо Мейербер, Даниэль Аубер және Амброаз Томас болды. Келесі күні спектакль бұдан да көп адам алдында, соның ішінде баспасөз өкілдері алдында қайталанды. 1867 жылы, алғашқы қойылымнан үш жыл өткен соң, Россини "Кішкентай мезе соленнелле" әнін жасырын түрде оркестрлеп шығарды, оның өлімінен кейін басқалар оны қалай да жасамауы мүмкін деп қорықты. Ол собордағы балалардың хорынан ұнамайтындықтан, пападан әйелдердің дауыстарын соборда орындауға рұқсат сұрады. Алайда ол бұл ұсынысынан бас тартқан соң, оркестрлік әуенді өлгеннен кейін ғана орындауға бұйырды. Композитор камералық музыка нұсқасын артық көреді. Жұмыстың алғашқы қоғамдық қойылымы 1869 жылы 24 ақпанда Россинидің жетпіс жеті жасқа толған күніне жақын болды. Ол Париждегі Salle Ventadour-де Théâtre Italien-тің солистері Габриэль Краусс, Мариетта Альбони, Эрнест Николас және Луиджи Аньесимен бірге орындалды.
Жарияланым
1869 жылы фортепианолық және оркестрлік нұсқасы жарық көрді. Бірінші басылым Брандис пен Дюфурдың фортепиано нұсқасы болды, олар оны премьера күні Россинидің фортепиано нұсқасына негізделген, бірақ тек бір фортепианоға дейін қысқартылған, сонымен қатар жолдарды кескен. Көп ұзамай оған Лондондағы Чаппеллден, Миландағы Рикордиден және Бостондағы Оливер Дитсоннан, біраз уақыттан кейін Б. Шоттс Сёне баспасынан басылымдар келді. Бұл төрт суреттің ортақ ерекшелігі - олар гармония мен тек бір фортепиано үшін жасалған. Рикорди Россинидің фортепиано нұсқасына сүйенудің орнына оркестрлік партитураның фортепианолық қысқартуын жариялады. Кейбір нұсқаларда Россинидің бұл шығарманы екі фортепианомен бірге орындауға ниет еткендігі айтылмаған. 1980 жылы Флоренциядағы Edizioni musicali Otos Анжело Коан редакциялаған композитордың ниеттеріне адал нұсқасын шығарғанға дейін сын басылым пайда болған жоқ. Россинидің 200 жылдығын атап өту үшін 1992 жылы фортепиано нұсқасының үш жаңа басылымы дайындалды: Оксфорд пен Carus Verlag-тің екі сын басылымы және Новеллоның тек бір фортепиано бөлігі бар.
Қабылдау
Бұл шығарманы қазіргі сыншылар жақсы қабылдады. La Perseveranza журналына жазған Филиппо Филиппи "бұл жолы Россини өзін-өзі жеңіп шықты, өйткені ғылым мен илхамның не екенін ешкім айта алмайды. Фуга Бахтың білімділігіне лайық". L'Illustration журналының бір сыншысы былай деп жазды: Джузеппе Верди бұған аз ынталы болды, ол 1864 жылы 3 сәуірде граф Оппрадин Аривабенге "Соңғы уақытта Россини алға жылжуда және оқыды! Не оқыған? Мен оған музыканы ұмытып, басқа "Барбер" шығармасын жазуды кеңес берер едім".
Giuseppe Verdi was less enthusiastic, writing to Count Opprandino Arrivabene on 3 April 1864 that "lately Rossini has made progress and studied! Studied what? Personally, I would advise him to unlearn the music and write another Barber".
Нәрселеу
Оның бастапқы нұсқасында мессаны орындау үшін төрт солист (сопрано, контральто, тенор және бас), идеалда он екі әншінің аралас хоры қажет болды. Солистер, екі пианино және гармония, кейде Россинидің бастапқы идеяларына сәйкес, аккордеонмен ауыстырылуы мүмкін, бірақ ол массаны жасау кезінде діни шеңбер үшін тым "популярлы" деп саналды. Бұл шағын орындаушылар саны сол кездегі үлкен қасиетті музыка шығармаларын орындау үшін қолданылатын ансамбльдердің өлшемдерімен қарама-қарсы келеді. Бұл массаға кішкентай деген атауды берген нәрсе. 1867 жылы Россини өзінің массасын әлдеқайда үлкен аспаптар үшін ұйымдастырды: үш флейта, екі гобой, екі кларнет, үш фасон, төрт мүйіз, төрт керней, үш тромбон, офиклеид, екі корнет, тимпан, екі арфа, орган және саптар. Екі нұсқаға қатысты пікірлер әртүрлі. Кейбір музыкологтар оркестрлік нұсқасы түпнұсқаға қарағанда жақсы деп санайды, ал басқалары фортепианоның "қаны" түпнұсқа нұсқаға қайтарылады деп түсіндіреді, ол композиторды жақсы көреді.
Құрылымы
Литургиялық мәтіннің бес бөлігіне сәйкес, миссия үштік Кири, алты қозғалыстағы Глория, төрт бөлімге бөлінген Кредо, Санктус (оның ішінде Хосанна мен Бенедикт) және Агнус Деи. Россини екі бұрынғы композициясын қосты, ол прелюдия және фуга түріндегі аспаптық шығарманы оферторий үшін пайдаланды және оркестрлік нұсқаға "O salutaris hostia" күйін орнатып, сопрано ариясын енгізді. Флемингтің айтуынша, "O salutaris hostia" сияқты аспаптық оферторий мен / немесе мотет енгізу қазіргі заманғы жамағат жағдайларын шолуда айтылған. Кири мен Глория бірінші бөлімді құрайды, қалған қозғалыстар екінші бөлім ретінде біріктіріледі. Келесі қимылдар кестесінде белгілер, кілттер және уақыт белгілері Ricordi хорлық ұранынан алынған, ортақ уақыт (4/4) белгісі қолданылған. Кестенің мазмұны бастапқы ұпай жинағын көрсетеді, бірақ "O Salutaris" деген қосымша ұрысты қамтиды. Нотасыз қимылдарда, пианино мен гармония да дауыстарға ілеседі. No бөлім.
Музыка
Флеминг массаны Россини операларымен және ертедегі массалық жағдайлармен салыстырады және Агнус Деи мелизмаларында да, үндемейтін дауыстық желілерді табады, бірақ оның "жағымды гармониялық бұрылыстарды ұнататынын" байқайды. Ол өзінің "оптимистік және терең сезімтал сенімін" қорытындылайды. "Корольдің қалыңдығы" атты қойылымның дирижері Роберт Кинг былай дейді: "Бұл қойылымның салтанаттылығы сөзсіз, өйткені бұл - осы театрда өнер көрсеткен таңғажайып адамның ерекше композициялық қабілеттерін көрсететін шынайы діни шығарма: ол драмалық, пафостық, түрлі-түсті және күшті".
Глория
Глория Бахтың қысқа массалары сияқты барокколық массаларға ұқсас алты қозғалысқа (жеті бөлімге) бөлінген.
Глория ин экселсис Део
Аллегро маэстосо (=120) белгісі қойылған бірінші жол үш хордалық мотивтің екі ретімен енгізілген, олар бір-бірінен үнсіздікпен бөлінеді. Клэр Деламарштің айтуынша, бұл француз театр дәстүріндегі перде көтерілуін жариялайтын трио купс. Сопранолар "Аллаға даңқ, ең биік орында" деген алғашқы жолды әндейді.
Жер бетіндегі бейбітшілік
Алты мерді піяномен араласқаннан кейін бас солисі "Жер бетінде бейбітшілік орнасын" деген мәтінді жым-жырт бастайды, кейін басқа солистер қосылады. Соңында хордың төрт бөлігі бірінен соң бірі "adoramus te" ("Сененен тілеймін") деп жырлайды және "glorificamus te" ("Сені дәріптеймін") деп ән шырқап, бөлімді аяқтайды.
Домин Деус
Глорияның үшінші қозғалысы "Domine Deus rex celestis" (Тәңір Ие, Көк Патшасы) орнатылған тенорлық ария. Allegro giusto және fortissimo (= 120) белгісімен, ол көпшілік мезгілдегі 2-ші соққыда синкопацияланған ұзақ акцентті нотаның үлгісімен, марш сияқты тақырыппен басталады, оны тенор алады. Екінші ой "Domine Deus Agnus Dei" (Құдай Ие, Құдайдың Тоқтысы) контраст үштік фортепиано мен біркелкі ырғақта ұсынылады. Үшіншісі "Domine Deus Filius Patris" (Құдай Ие, Әкенің Ұлы) - бұл форте және үштікті біркелкі сүйемелдеумен. Арияның күшті синкоптар, нүктелі ырғақтар мен секірулерінен тұратын музыкасы салтанатты көктегі патшаның бейнесі болып табылады.
Qui tollis - кім төлейді
Глорияның төртінші қозғалысы - екі әйел солист үшін дуэт, "Qui tollis peccati mundi, miserere nobis" (Дүние күнәларын көтеріп жүретін сен, рақым ете гөр) деп білдіреді. Andantino mosso (= 76) белгісімен, ол екі дауысты жиі үштіктер мен алтыншылардың параллельінде болады.
Квоний
Глорияның бесінші қозғалысы "Quoniam tu solus sanctus" (Сен ғана қасиеттісің) мәтініне арналған бас ария. Қысқа кіріспе, "Адагио" деп аталады, ал "Алегро модерато" (= 76) деп аталатын, динамикасының қарама-қарсылықтары бар кеңейтілген фортепиано бөліміне әкеледі.
Cum Sancto Spiritu (Санктөгенің дінімен)
Глорияның соңғы аяты "Cum Sancto Spiritu in Gloria Dei Patris" деген сөздерге арналған хор. (Құдайдың ұлылығы үшін Киелі Рухпен бірге.) Аумин" деп жауап берді. Олар ең алдымен Глорияның басында көрсетілгендей, бастапқы кілтіне қайта оралады. Содан кейін, Allegro a capella деп белгіленіп, олар контрапунктті көрсетіп, ұзақ фугаға дейін кеңейтіледі. Соңында Глорияның ашылуы алғашқы сөздермен қайталанады, бұл қозғалысты одан әрі біріктіреді.
Кредио
Глориядан айырмашылығы, Кридтің мәтіні негізінен бірдей сипатта, тек қысқа сопрано солосы "Crucifixus" (Асару) және "Et resurrexit" (Және қайта тірілді) деген эпизодпен үзілді, ол басқа фугамен аяқталады. "Credo" сөзін (Мен сенемін) алдымен тенорлар, содан кейін сопранолар, тағы да хор айтады. Бұл сенім мәлімдемесі қозғалыста бірнеше рет қайталанады, оны құрылымдап, біріктіреді, басқалар арасында Николо Джоммелли, Моцарт және Бетховен бұрын қолданған жолмен. Аллегро Кристиано (=120) белгісімен, күшті бастама "in unum Deum" (бір Құдайда) деп жұмсақ түрде білдірумен қарама-қарсы қойылады, ол литургиялық оқуды еске түсіретін бірдей тонмен басталады. Сосын, альт және тенор бастауымен солошылар "Et incarnatus est" ("Және дүниеге келді") деген өлеңді сол күйде айтады. Хордың әйел дауыстары бір дауыста: "Et homo factus est" (және адам болып жаралды) деп айтады, оны ерлер дауыстары қайталайды, содан кейін фортепиано көптеген тынығулармен үзілген қысқа мотивтердің тізбесін ойнайды.
Қабырғаға ілінген
Айқышқа шегеленуді соло сопрано бейнелейді, Andantino sostenuto (=80) белгісі, жұмсақ остинто сүйемелдеуімен.
Қайта тірілу
Қайта тірілуді сопранолар жариялайды, алдымен жалғыз, содан кейін аспаптардың күшті акордымен олар Е-ді өлеңдерін ре ре рельске ауыстырады, бұл рельсті рельсті рельске ауыстырады, онда басқа да дауыстар қосылады. Осы таңғаларлық оқиғадан кейін жаңа мәтін бірінші бөлімдегі тақырыптарға арналып, "Credo" аяғына дейін өлеңмен аяқталады. Тағы бір фуга мәтінді кеңейтеді "Et vitam venturi saeculi. (Мұны) ахиреттегі өмір де дәлелдейді. Аумин" деп жауап берді. Ол опералық түрде аяқталады, солошылардың баяу баяулайтын желісі, ақырында соңғы "Кредо".
Діни прелюдия
Литургиялық ұсынысқа Россини өзінің бұрын жасаған аспаптық шығармасын енгізді, ол прелюдия мен фуганың үйлесімі. 4/4 Andante maestoso (= 92) он алты мезгілдік прелюдиясы фортепиано үшін жазылған және қос фортеден қос фортепианоға дейінгі динамиканы сұрайды. Ол бір уақытта F тоналдығын және алыстағы пернелерден қарыз алған акордтар арқылы қозғалыстың модуляциялық сипатын жариялайды. Салтанатты ырғақты стиль () фуганың төрт мезгілдік соңынан кейін ғана қайталанады. Россини фуганың (пианиноға арналған постлюдиясы жоқ) пианинода немесе гармонияда бірдей ойнатылуы мүмкін екенін көрсетеді. 3/4, Andantino mosso (= 76) сегіздік ноталардың тұрақты ырғағымен, фуганың BACH мотивіндей айналым түріндегі тақырыбы бар, ол Франц Листтің B A C H тақырыбындағы Фантазия мен фуганың әйгілі тақырыбымен бірдей хроматикалық ашылуы бар. Россини өзінің өнертапқыштығын (әсіресе жиі алыстағы кілттерге айналатын тоналды басқару деңгейінде) және қарама-қайшылықтарды меңгерудегі әсерлі қабілетін дәлелдейді. Құрылым классикалық түрде фугадан басталады, тақырыпты үш дауыста фортепиано динамикасында біріне-бірі қойылады. F минордағы бұрылыс мотиві жоғарылайтын үштен бірлік аралығында төрт рет қайталанады (C, E, G және B), содан кейін арпеджиолар тізбегі төмендейді. Мелодиялық жол екінші дауыста тақырыптың экспозициясын сүйемелдеу үшін доминантқа өтеді, тақырыппен үшінші немесе алтыншы тұрақты аралықта реттелген сегізінші ноталар сериясы. Бұл аранжировка тақырыптың F минордағы үшінші дауыстағы экспозициясы кезінде қайталанады. 29 мезгілден тұратын ұзақ эпизод, онда модуляциялар легион болып табылады. Мысалы, бұрылыс тақырыбының алғашқы үш нотасына негізделген реті 47-ші метрені бастай отырып, сегіз рет реттеп қайталанады. Парцелярияда көптеген динамикалар бар: фортепиано, форте, crescendo және decrescendo. Бұл эпизод G (D доминантты жетінші → G мажор) кемелді ырғағында екі рет бірдей қайталанған динамикалық қос форте декресендомен аяқталады. G мажорлық аккорд екінші экспозицияның басты кейпіне айналады. Екінші экспозиция сол жақтан 70 мезгілде C минорда, содан кейін оң жақтан G минорда 78 мезгілде басталады. Бұрынғыдай 29 эпизодтық мезгіл естіледі, бірақ көшіріледі, содан кейін 26 жаңа даму мезгілдерімен кеңейтіледі, әрқашан көптеген реттіліктерді қолданады. Толық мерейлі тыныштық (мерейлі 140), F минордағы каденциядан бұрын, содан кейін F мажор, оның A-сы B минордың тоникасына айналады, содан кейін E минордағы каденцияның доминанты, содан кейін E мажор аккорды және F мажор аккордымен аяқталады.
Риторнелло
Россини қысқаша аспаптық үзінді жазды, мүмкін C мажордың кілті мен келесі Санктустың көңіл-күйін орнату үшін. "Риторнелло" және одан кейінгі "Санктус" бір дыбыста C мажорлық күйде (екеуі де 6/8 күйінде).
Санктус
"Sanctus" (Құдайға бағышталған) деген айқайлау үш рет қайталанады, әр жолы хор бұрынғыдан да қатты ән салады. "Pleni sunt coeli et terra" (Аспан мен жер толы) хор дауыстарының каноны ретінде басталады, ол күшті басталып, жұмсақ аяқталады. "Hosanna in excelsis" (Жоғарыда Хосанна) әнін екі-екіден солода ән салады. "Benedictus qui venit in nomine Domine" ("Раббының атынан келген жарылқанған") үшін хор үштікпен жұмсақ әуен ұсынады. Бұл реті әртүрлі гармониялық дамуда қайталанады және солошылар "Бенедикт" бөлімін алады. Бұл қозғалыстың ең басты сегіз бөлігі "in excelsis" деп бекітіледі.
Агнус Деи
Массаның соңғы қозғалысы "Crucifixus" секілді кіріспемен басталады. Содан кейін фортепианода контральто солистінің экспрессивті әуендерінің негізі ретінде тағы бір остинато үлгісі басталады, ол "Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis" (Құдайдың Тоқтысы, әлемнің күнәларын алып таста, рақым ете гөр) деген сөздерді бірнеше рет қайталайды. Ұзақ уақытқа созылған ырғақтан кейін хор екі рет және өте қарапайым түрде "Dona nobis pacem" ("Бізге бейбітшілік бер") деп ән салады. Бұл процесс әр түрлі гармонияда қайталанады, және тағы бір рет негізгі режимде, соло және хордың тыныштығы үшін күшті өтінішке әкеледі. Содан кейін қозғалыс кіріспеге қайта оралады, оның жұмсақ хордалары тынығулармен үзіледі, және бірнеше мықты соққылы хордалармен аяқталады.