Кіріспе
Теңіз құқығындағы ұғым Бейкүнә өту - теңіз құқығындағы ұғым, ол белгілі бір шектеулерге байланысты кемеге басқа мемлекеттің архипелагтық және аумақтық суларынан өтуіне мүмкіндік береді. Біріккен Ұлттар Ұйымының теңіз құқығы туралы конвенциясының 19-бабында "әділ жол" деп мынаны айтады: "Әділ жол" - жағалаудағы мемлекеттің бейбітшілігіне, жақсы тәртібіне немесе қауіпсіздігіне зиян келтірмейтін жағдайда. Мұндай өту осы Конвенцияға және халықаралық құқықтың басқа да ережелеріне сәйкес жүзеге асырылады. Шетелдік кемелердің жағалаудағы мемлекеттің бейбітшілігіне, жақсы тәртібіне немесе қауіпсіздігіне зиян келтіретін болып саналады, егер олар аумақтық теңізде мынадай іс-әрекеттердің кез келгеніне қатысса: а) жағалаудағы мемлекеттің егемендігіне, аумақтық тұтастығына немесе саяси тәуелсіздігіне қарсы күш қолдану немесе күш қолдану немесе оны қолдану немесе жағалаудағы мемлекеттің егемендігіне, аумақтық тұтастығына немесе саяси тәуелсіздігіне қарсы күш қолдану немесе оны қолдану немесе оны қолдану немесе оны қолдану немесе оны қолдану немесе оны қолдану немесе оны қолдану; б) кез келген қарумен жаттығу немесе тәжірибе жасау; в) жағалаудағы мемлекеттің қорғанысына немесе қауіпсіздігіне зиян келтіретін ақпаратты жинауға бағытталған кез келген іс-әрекет; д) жағалаудағы мемлекеттің қорғанысына немесе қауіпсіздігіне әсер ететін кез келген үгіт әрекет; е) кез келген әуе кемесін ұшырып жіберу, жерге қону немесе оған отырғызу; е) кез келген жүкті ұшып жіберу, жерге қону немесе оған отырғызу; г) кез келген адамды немесе тауарды түсіру немесе түсіру; немесе кез келген басқа іс-әрекет; жағалаудағы мемлекеттің кедендік, қаржылық, ғылыми-зерттеу, салықтық және санитарлық ережелеріне немесе осы Конвенцияға қайшы келмейтін кез келген басқа да іс-әрекет; немесе кез келген басқа іс-әрекет; (j) жағалаудағы мемлекеттің әскери немесе санитарлық жүйелеріне немесе коммуникация жүйелеріне қол сұғу; немесе кез келген кез келген басқа да іс-әрекет; (h) осы Конвенцияға қайшы емес жағалаудағы мемлекеттің балық жүйелеріне немесе санитарлық ережелеріне немесе санитарлық ережелеріне қарсы іс-әрекет; (j) немесе кез келген кез келген кез келген басқа іс-әрекет; Су асты кемелерімен қоса, су асты кемелері (әлі транзит жолынан өтпейтін) кемелердің барлығы су бетінде тұрып, өз жалаушасын көтереді. "Адамзаттық жол" кеме қатынасы арқылы жағалаудағы елдің теңіз аумағына деген құқығын мойындайды, ал кеме қатынасы еркіндігі оған тікелей қарсы келеді.
Innocent passage is a concept in the law of the sea that allows for a vessel to pass through the archipelagic and territorial waters of another state, subject to certain restrictions. The United Nations Convention on the Law of the Sea Article 19 defines innocent passage as:
Passage is innocent so long as it is not prejudicial to the peace, good order or security of the coastal State. Such passage shall take place in conformity with this Convention and with other rules of international law. Passage of a foreign ship shall be considered to be prejudicial to the peace, good order or security of the coastal State if in the territorial sea it engages in any of the following activities:
(a) any threat or use of force against the sovereignty, territorial integrity or political independence of the coastal State, or in any other manner in violation of the principles of international law embodied in the Charter of the United Nations;
(b) any exercise or practice with weapons of any kind;
(c) any act aimed at collecting information to the prejudice of the defence or security of the coastal State;
(d) any act of propaganda aimed at affecting the defence or security of the coastal State;
(e) the launching, landing or taking on board of any aircraft;
(f) the launching, landing or taking on board of any military device;
(g) the loading or unloading of any commodity, currency or person contrary to the customs, fiscal, immigration or sanitary laws and regulations of the coastal State;
(h) any act of wilful and serious pollution contrary to this Convention;
(I) any fishing activities;
(j) the carrying out of research or survey activities;
(k) any act aimed at interfering with any systems of communication or any other facilities or installations of the coastal State;
(l) any other activity not having a direct bearing on passage. Any underwater vehicle, including submarines, shall surface and show its flag during the innocent passage (but not during the transit passage). Innocent passage concedes the coastal country's territorial sea claim, unlike freedom of navigation, which directly contests it.
Тарих
Бастапқыда, қазіргі мағынадағы кінәсіз өту құқығы 1840 жылдары (әдеттегі ереже ретінде) әлемдік сауданың дамуы мен бу кемелері навигациясының пайда болуымен қалыптаса бастады, бұл үшін шетелдік мемлекеттің жағалауы арқылы мүмкіндігінше қысқа жолды пайдалану экономикалық тұрғыдан маңызды болды. Заң 1958 жылғы Женева конвенциясында және 1982 жылғы UNCLOS-та бекітілді.