Англиядағы Ант өзенінің тарихы мен географиясы

Кіріспе

Норфолк, Англиядағы өзен. Ант өзені – Англияның Норфолк графтығындағы Бюре өзенінің саласы. Оның ұзындығы шамалы (оның 8,75 милі қазір кеме жүруге қолайлы) және бастауынан сағасына дейін жалпы биіктігі 27 метрге төмендейді. Айтуынша, бұрын Ант өзені Смаль өзені деп аталған және Смоллбург ауылының аты осы атаудан шыққан. Ant Broads & Marshes NNR – ұлттық табиғи қорық.

Шығарушыдан балқытушыға дейін

Өзеннің бастауы Солтүстік Норфолк ауылы Антингэмнің шығысында, Антингэм тоғандарында орналасқан. Тоғандардың төменгі жағында өзеннің арнасы бұрын канал ретінде пайдаланылған, бастауы Антингэм сүйек ұнтақтағыш зауытынан. 1812 жылы Парламент актісімен Норфолк баржасын қабылдай алатын кең өлшемді канал – Солтүстік Уолшем және Дилхам каналы құрылды. Ол 30 000 фунт стерлингке салынды және 1826 жылдың 25 шілдесінде ашылды, бұл өзенді Дилхамға дейін кеме жүзуге қолайлы етті, онда өзен кеңейіп, тереңдейді. Ол тыңайтқыштар, мал қалдықтары, ұн, көмір және шаруашылық өнімдерін тасымалдады. 1885 жылы канал 600 фунтқа сатылды, бірақ канал компаниясының адвокаты ақшасымен бірге жоғалып кетті. 1912 жылғы су тасқыны бірнеше стайтхтарды қиратты. "Элла" баржасы 1934 жылы Бактон стайтхынан каналға соңғы сауда сапарын жасады. Канал ешқашан мемлекеттендірілмеген және әлі де Солтүстік Уолшем канал компаниясына тиесілі. Өзен, қазір канал түрінде, Солтүстік Уолшем қаласының солтүстік-шығысынан айналып өтеді, Бактон Вуд диірменінің жанынан өтеді. Бактон диірменінен төменге қарай канал Эбридж диірменіне дейін жетеді. Шлюздің жағдайы нашар, бірақ осы канал бөлігі бір күні қалпына келтіріліп, қайтадан кеме жүзуге қолайлы болады деп үміттеніледі. Алда Бриггейт көпірінде тағы бір диірмен және пайдаланылмаған шлюз бар.

Норфолк Броудс (Броудс билігі)

Хонинг көпірінде курс The Broads билігі басқаратын The Broads аймағына кіреді. Мұнда канал Дилхам Броуд деп аталатын сазды орманды аймақты кесіп өтеді, содан кейін тағы да шығысқа қарай бұрылып, оңтүстік бағытын жалғастырып, Тонаж көпірінің астынан өтеді. Көпірден төмен, ол көптеген дренаждық арналары бар Брод-Фен аймағынан өтеді және батысқа қарай созылатын Тайлер кесіміне немесе Дилхам Дайкке кездеседі. Ол Дилхам және Смоллбург ауылдарына қызмет етті және Солтүстік Уолшем және Дилхам каналын салуға дейін Ант өзенінің солтүстікке қарай жүзуге болатын ең алыс нүктесі болды. Тораптан төменгі ағысында курс өзенге қайта оралады, бірақ өзеннің бастапқы бағыты осы нүктеден жоғары қайда болғаны анық емес. Уэйфорд көпірінде өзен Уэйфорд Бридж қонақ үйі мен өзеннің шығыс жағалауына тірелген понтондық шалалар қатарынан өтеді. Көпір – A149 жолын алып жүретін заманауи бетон плита, оның биіктігі шамамен 7 фут (2 м), сондықтан одан тек шағын демалыс кемелері ғана өте алады. 1976 жылы жаңа жол салу үшін қазба жұмыстары кезінде көпірдің солтүстік-батысына қарай 12 метр қашықтықтағы торфтан Рим кемесінің қалдықтары табылған. Қалдықтар олардың не екенін түсінгенге дейін механикалық экскаватормен қазылған. Сондай-ақ, 1797 жылы салынған алғашқы көпірге дейін болған сайдан көлге қарай ағашты жолдың бір бөлігі анықталған. 1927 жылы өзенде суды суару жұмыстары кезінде көпірдің астында ағаштан жасалған қайық табылған. Кейіннен ол 720 жылы жасалған екені анықталды, бұл Норфолкте табылған ең көне қайық. Көпірдің батыс жағынан Кембриджширдегі Уотер Ньютонға дейін Рим жолы жүрген, бірақ оның көпірдің шығысынан ешқандай іздері табылмады. Ағыстың төменгі жағында екі жағалауда қайық құрылыс алаңдары орналасқан, ал өзен Мойдың дренаждық диірменінің қираған қалдықтарынан өтеді, бұл 1920 жылдары диірменмен суарылған жерді өңдеген Перси Мойдың есімімен аталған. Диірмен жел болмай тұрғанда қосалқы қозғалтқышпен қозғалатын бір ғана дөңгелекке ие болған. Ол 1935 жылдан кейін біраз уақытқа дейін жұмыс істеді, бірақ 2007 жылға қарай мұнараның шамамен 2 метрі ғана қалды, ал Lister дизельдік қозғалтқышы сорғыны қозғалтты. Өзен фотоға тартымды Хансет дренаждық диірменіне жеткенше түзу бағытта ағып жатыр. Құрылымы 1860 жылға дейін салынған, бастапқыда өзенге су көтеру үшін екі қақпақ дөңгелегін қозғалтқан. Оның сыртқы жағы 1945 жылы қалпына келтірілді, бірақ ішкі механизмдері жоқ. Өзен оңтүстікке бұрылып, Сталхэм мен Саттондағы стайттерге апаратын арнадан өтеді. Сталхэм Дайк солтүстік-шығысқа қарай бұрылады, ал Саттон Дайк шығысқа қарай жалғасады, Саттон Броуд арқылы өтеді, ол енді ашық су емес, өйткені навигациялық арна екі жағынан да қамыс төсектерімен қоршалған. Оның бетінің ауданы 54,5 гектарды құрайды. 1995 жылдан бері ашық судың көлемін ұлғайту және ластанған сазды судың түбінен алып тастау үшін көп жұмыстар жүргізілді. "Табиғат" ұйымының қарсылығына қарамастан, балықтардың кеңістікке кіруін тоқтату үшін бұршақтардың перделерін қолданды. Бұл судағы құрттардың көбеюіне мүмкіндік берді, бұл бұлтты суды тазартты. Бұл Норфолк жабайы табиғат қорығы және ерекше ғылыми қызығушылыққа ие жер (SSSI) болып табылады. Бартон Броудтың "Көңіл көтеру төбесі" деп аталатын аралы бар. Өзен Бродлендтің жазық аймақтары арқылы ағып жатқанда, жағалауында бірнеше дренаждық диірмендер орналасқан. Біріншісі – Кром кеңістігіне кіреберіс жанындағы Клейрек дренаждық диірмені. Бұл 1981 жылы Ранворт батпағынан көшірілді, себебі ол қаңырап бос қалып, мәңгілікке жоғалу қаупі бар еді. Бұл Норфолктегі үш қуыс жел сорғысының бірі және оны Норфолк жел тегершіктері қоры ұстайды. Көшірілгеннен кейін оны 1983 жылы Ричард Сеаго қалпына келтірді, ал 2018 жылы оның желкендері жөндеу үшін алынып тасталды. Ағыстың төменгі жағында, шығыс жағалауда да Бордманның жел тегершігі орналасқан. Ол 1800 жылдардың аяғында салынған, ал 1926 жылы бастапқы қақпақ дөңгелегі Apploid турбинасымен ауыстырылды. 1938 жылы дауылдан зақымдалғаннан кейін жұмыс істеуін тоқтатты. Норфолк жел тегершіктерінің тресті 1981 жылы қалпына келтіре бастады және турбинаны қозғалтпаса да, шапка мен желкендер орнатылды. Турф Фен дренаждық диірмені батыс жағалауда орналасқан және 1875 жылы Хорнинг батпақтарын өзенге құю үшін салынған. Ол 1944 жылы жұмысын тоқтатты, ал 1984 және 1987 жылдар аралығында қалпына келтірілді. 2007 жылы қақпақ дөңгелегі жаңартылды, бірақ 2018 жылы оның желкендері болмады. Бұдан кейін өзен жұртшылыққа ашық Хоу Хилл табиғи қорығы арқылы өтеді. Мұнда шөптер мен шөптер өсетін трассалар, батпақты шалғын мен орманды аймақтар бар. Кіру аяқпен немесе электр қайығымен жүзеді. Сайтта 1980 жылдары жаңартылған және 1880 жылғы өмірді көрсету үшін жиһазланған кішкентай батпақшының үйі – Тод Хол Коттеджі орналасқан. Қонақтар бақта серуендеуге болады, онда шайхана бар, бірақ II санаттағы How Hill үйі білім беру орталығы болып табылады және жұртшылыққа ашық емес. How Hill стайтте шатырлы қайық үйі бар, ал шатырға арналған кеспе қамыстар стайтте кептіру үшін жиналады. Хоу Хиллден төмен өзен кең U-тәрізді бұрылыс жасап, Людхэм көпіріне қарай Невес дренаждық диірменінен өтеді. Диірмен 1870 жылы салынған, бірақ 1970 жылдары құлай бастады. Ағаш қайық пішіндес қақпағы 2009 жылы алюминиймен ауыстырылды, себебі ағаш шіріген, және желкендері жоқ. Людхэм көпірі дренаждық диірмені 1877 жыл шамасында салынған, бірақ 1934 жылға қарай желкендері мен фантайлы жоғалтқан. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол үй күзетшілерінің бекінісі ретінде пайдаланылды. Тек кірпіш мұнарасы ғана қалды, және ол бір жағына қарай еңкейген. Ол Людхэм көпірінің оңтүстігінде салынған үлкен Beaumont дренаждық диірменін толықтыру үшін салынған, ол 1800 және 1802 жылдар арасында Людхэм батпақтары қоршалғанда салынған. Екі диірменге де 1890 жылдары көпірге жақын салынған бумен жұмыс істейтін сорғы қозғалтқышы көмектесті. Beaumont диірмені 1940 жылдары құлай бастады және 1960 жылдары бұзылды. Людхэм көпірі A1062 жолын Ант өзені арқылы алып өтеді. Көпірдегі өзенге толқынның әсері шамамен 0,8 метрді құрайды. Өзен кескілеп шығысқа қарай бұрылып, кейін түзуленіп, содан кейін оңтүстікке бұрылып, Ant Mouth-та Бур өзеніне қосылады. Тораптың шығыс жағында Сент-Джеймс ауруханасының қалдықтары орналасқан. Тек 14 ғасырда салынған және 18 ғасырда сарайға айналдырылған шіркеу ғана қалды. Тораптың батыс жағында 1019 жылы Бенедикт монахтарымен құрылған Сент-Бенет аббаттығының қираған қалдықтары орналасқан. Бұл ескерткіш және белгіленген аумақ Сент-Джеймс ауруханасына байланысты ұзын жолдан тұрады.

At Honing Bridge the course enters The Broads, administered by The Broads Authority. Here the canal cuts through a marshy wooded area called Dilham Broad and again curves to the east before resuming its southerly course to pass under Tonnage Bridge. Below the bridge, it passes through Broad Fen, an area containing many drainage channels, and meets Tyler's Cut or Dilham Dyke, which runs off to the west. It served the villages of Dilham and Smallburgh, and was the furthest north that the River Ant could be navigated prior to the construction of the North Walsham and Dilham Canal. Below the junction, the course reverts to the river, although it is no longer obvious where the original course of the river was above this point. At Wayford Bridge the river passes the Wayford Bridge Hotel and a row of chalets on pontoons, moored against the east bank of the river. The bridge is a modern concrete slab which carries the A149 road, with around 7 feet (2 m) of headroom, making it only passable by small pleasure craft. During excavations for a new road in 1976, the remains of what was probably a Roman boat were discovered in the peat about 40 feet (12 m) to the north west of the bridge. The remains were dug out by a mechanical excavator, before it was realised what they were. The work also discovered part of a wooden causeway, which ran from the site towards the ford which existed prior to the first bridge being built in 1797. Just below the bridge, a wooden dug out canoe was discovered during dredging operations on the river in 1927. It was subsequently found to date from 720, and is the oldest boat found in Norfolk. A Roman road ran from the west side of the bridge to Water Newton in Cambridgeshire, but no trace of it has been found to the east of the bridge. Continuing downstream there are boat yards on both banks and the river passes the ruined remains of Moy's Drainage Mill, probably named after Percy Moy, who farmed land drained by the mill in the 1920s. The mill powered a single scoop wheel, which could also be driven by an auxiliary engine when there was no wind. It was operational until some time after 1935, but by 2007 only about 8 feet (2 m) of the tower remained, and a Lister diesel engine drove the pump. The river follows a fairly straight course until it reaches the photogenic Hunsett Drainage Mill. The structure dates from 1860, and originally drove two scoop wheels to raise water into the river. It was restored externally in 1945, but does not contain any internal machinery. The river turns to the south and passes a channel leading eastwards to the staithes at Stalham and Sutton. Stalham Dyke turns to the north east, to reach a network of jetties and boat years, while Sutton Dyke continues dues east to the staithe, passing through Sutton Broad which is no longer open water, as the navigation channel is flanked on both sides by reedbeds. It has a surface area of and since 1995, much work has been carried out to increase the amount of open water and to dredge polluted mud from the bottom of the broad. Despite opposition from Natural England, the Broads Authority used curtains of bubbles to stop fish from entering the broad. This allowed water fleas to proliferate, which cleared the cloudy water. The broad is a nature reserve managed by the Norfolk Wildlife Trust and a Site of Special Scientific Interest (SSSI). Barton Broad is unique in that it has an island, called "Pleasure Hill". As the river meanders through the flat Broadland countryside, there are several drainage mills along its banks. The first is Clayrack Drainage Mill, near to the entrance to Crome's Broad. This was moved here from Ranworth Marshes in 1981, as it was derelict and at risk of being lost forever. It is one of only three hollow post windpumps in Norfolk, and is maintained by the Norfolk Windmills Trust. After being moved, it was restored in 1983 by Richard Seago, and in 2018 its sails had been removed for repair. A little further downstream, also on the east bank is Boardman's Windmill. It was built in the late 1800s, and in 1926 the original scoopwheel was replaced by an Apploid turbine. It ceased working in 1938 after it was damaged in a storm. Restoration by the Norfolk Windmills Trust began in 1981 and a cap and sails have been fitted, although they do not drive the turbine. Turf Fen drainage mill is on the west bank, and was built around 1875 to drain Horning marshes into the river. It ceased working in 1944, and was restored between 1984 and 1987. The scoop wheel was refurbished in 2007, but by 2018, it did not have any sails. Next the river passes How Hill nature reserve, which is open to the public. There are a number of nature trails, passing through sedge beds, marsh meadow and carr woodland. Access is on foot, or in an electric boat. The site includes Toad Hole Cottage, a small marshman's house which was refurbished in the 1980s, and is furnished to show what life was like in the 1880s. Visitors can also walk through the gardens, where there is a tea room, but the grade II listed How Hill House is an educational centre, and is not open to the public. How Hill staithe has a thatched boathouse, and the reeds which are cut for thatching are often stacked on the staithe to allow them to dry. Below How Hill the river makes a wide horseshoe bend, passing Neaves Drainage mill as it heads towards Ludham Bridge. The mill was built in 1870, but was becoming derelict in the 1970s. The wooden boat shaped cap was replaced by an aluminium one in 2009, as the wood was rotten, and it lacks sails. Ludham Bridge drainage mill was built around 1877, but had lost its sails and fantail by 1934. During the Second World War it was used as a pillbox by the home guard. Just the brick tower remains, and it has a distinctive lean to one side. It was built to supplement the larger Beaumont's drainage mill to the south of Ludham Bridge, which was built between 1800 and 1802 when Ludham Marshes were enclosed. Both mills were assisted by a steam pumping engine, which was constructed closer to the bridge in the 1890s. Beaumont's mill became derelict in the 1940s and was demolished in the 1960s. Ludham Bridge carries the A1062 road over the Ant. The tidal influence on the river at the bridge is about The river turns sharply east before straightening out a little. It then turns south and enters the river Bure at Ant Mouth. To the east of the junction are the remains of St James's Hospital. Only the chapel, built in the 14th century and converted into a barn in the 18th, remains. To the west of the junction are the ruins of St Benet's Abbey, founded in 1019 by Benedictine monks. It is a scheduled monument and the designation covers a long causeway, which linked it to St James's Hospital.

Теңіз қатынасы

2010 жылы тамызда Саксон қайығының қалдықтары қоршаған ортаны қорғау агенттігі қызметкерлері өзенде маңызды су тасқынынан қорғану жұмыстарын жүргізу кезінде тапты. Шамамен 3 метр (9.8 фут) ұзындығы бар қайық, бір дана емен ағашынан қолмен қазылып жасалған және Хонинг-Холл мен Браунс-Хилл арасындағы өзеннің түбінен табылды. Қайыққа жақын жерден бес жануардың бас сүйегі табылды, ол арнайы сақтаушы заттармен өңдеу үшін Йорк қаласындағы мамандарға жіберілді. Өңдеу аяқталғаннан кейін қайық Норвичтегі Касл мұражайына жеткізіліп, жалпы жұртқа көрсетіледі. Ант өзенінде қолданылған Норфолк кемелерінің ерекше түрінің ұзындығы ...-ға дейін жетеді.

Су сапасы

Қоршаған орта агенттігі Англиядағы өзен жүйелерінің су сапасын өлшейді. Әрқайсысына жалпы экологиялық жағдай беріледі, ол бес деңгейдің бірі болуы мүмкін: жоғары, жақсы, орташа, нашар және өте нашар. Бұл жағдайды анықтау үшін бірнеше компоненттер қолданылады, соның ішінде омыртқасыздардың, гүлді өсімдіктердің және балықтардың саны мен түрлеріне қарайтын биологиялық жағдай. Химиялық жағдай, әртүрлі химиялық заттардың концентрациясын белгілі қауіпсіз деңгейлермен салыстыратын, жақсы немесе қанағаттандырмайтын деп бағаланады. 2019 жылы Энт өзені жүйесінің су сапасы төмендегідей болды.

Бөлім Экологиялық жағдай Химиялық жағдай Ұзындығы Су алабы Арнасы
14.0 миль (23 км) 20.96 шаршы миль (54 км²) күшті өзгертілген
3.4 миль (5 км) 6.73 шаршы миль (17 км²) күшті өзгертілген
8.0 миль (13 км) 21.13 шаршы миль (55 км²) күшті өзгертілген

Сапаның жақсы болмауының себептері көбінесе арнаның физикалық өзгертілуінің нәтижесі, ал Солтүстік Уолшем және Дилхам каналы бөлімі үшін ауыл шаруашылығы және жерді басқару үшін қолданылатын жерүсті және жер асты суларының мөлшері. Бұл бөлімге 2013-2015 жылдар аралығында нашар баға берілгендіктен, оған бірқатар жақсартулар енгізілді. Ұлыбританиядағы көптеген өзендер сияқты, 2019 жылы полибромдалған дифенил эфирлерінің (PBDE) және перфтор-октана сульфонатының (PFOS) анықталуына байланысты химиялық жағдай жақсыдан қанағаттандырмайтынға өзгерді, бұлардың ешқайсысы бұрын бағалауға қосылмаған.