Кіріспе
Тайсу (Тай-су) - Қытай буддизмін реформалау мен қайта жаңғыртуды қолдаған буддистік модернист, белсенді және ойшыл.
Өмірбаян
Тайксю Чжэцзян провинциясының Хаиньин қаласында дүниеге келген. Оның лайықты аты Лунь Пелин (呂林) болды. Оның ата-анасы әлі жас кезінде қайтыс болғандықтан, оны әжесі мен ата-анасы тәрбиеледі. 16 жасында Сучжоудағы Сяо Цзюхуа ғибадатханасындағы (小九華寺) Чан буддизмі Линцзи мектебінде діни қызметке тағайындалды. Тағзым болғаннан кейін көп ұзамай оған Тайкшу деген дхармалық есім берілді, яғни Ұлы Бос. 1909 жылы ол буддист Ян Реншань құрған Сутра ою-өрнегі қоғамына қосылу үшін Нанкинге барды. Канг Ювэй, Лян Цычао, Тан Ситонг және Чжан Тайянның саяси жазбаларына тап болған Тайсю буддизмді реформалауға көңіл бөлді. 1911 жылы Гуанчжоуда болған кезінде Цин әулетін құлатуға ниеттенген революционерлермен байланысқа шығып, кейбір құпия революциялық іс-шараларға қатысты. Тайсу кейіннен өзінің саяси ойлауының қалыптасуын өзінің "Өзін-өзі тану" (自傳 zìzhuàn) кітабында былай деп сипаттады: Менің әлеуметтік және саяси ойлауым "Мырза" Бауманға негізделген. Конституция", Республикалық революция, социализм және анархизм. Мен Чжан Тайянның "Дін құру туралы", "Бес жағымсыз жайт туралы" және "Эволюция туралы" сияқты еңбектерін оқыған кезде анархизм мен буддизмді жақын серіктестер ретінде және демократиялық социализмнен мүмкін жетістіктер ретінде көрдім. Жаңа Қытай Республикасы құрылғаннан кейін Тайсю буддизмді ілгерілету қауымдастығын (佛教協進會/佛教协进会 fójiào xiéjìn hùi) құрды, ол консервативті буддистердің қарсылығына байланысты қысқа уақытқа ғана созылды. Буддистік қауымды өзінің идеяларына сендіре алмай, Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда және Қытайда болған азаптардан шошынып, Тайсу 1914 жылдың қазан айынан бастап үш жыл бойы Путуошанда оқшаулануға (閉關 /闭关 bìguān) барды. Тайсю өлгенге дейін Қытайда буддизмді қайта жаңғырту үшін жұмыс істеді, бірақ Қытайда соғыстар мен төңкерістер арқылы болған экономикалық және саяси ахуалдың күрт нашарлауы салдарынан оның жобаларының аз бөлігі сәтті болды. 1947 жылы 12 наурызда Шанхайдағы Жейд Будда ғибадатханасында (玉佛寺 yùfó sì) қайтыс болды. Оның ықпалды шәкірттерінің қатарына Инь Шунь 印順 (19062005) және Дончжу 東初 (19071977) жатады.
My social and political thought was based upon 'Mr. Constitution', the Republican Revolution, Socialism, and Anarchism. As I read works such as Zhang Taiyan's "On Establishing Religion", "On the Five Negatives", and "On Evolution", I came to see Anarchism and Buddhism as close companions, and as a possible advancement from Democratic Socialism. After the establishment of the new Republic of China, Taixu founded the Association for the Advancement of Buddhism (佛教協進會/佛教协进会 fójiào xiéjìn hùi), which lasted only a short time due to resistance from conservative Buddhists. Unable to convince the Buddhist community of his ideas, and shocked by the outbreak of the First World War and the sufferings in China, Taixu went into seclusion (閉關/闭关 bìguān) on Putuoshan for three years from October 1914. Until his death Taixu worked toward the revival of Buddhism in China, although because of the economic and political turmoil that China experienced through wars and revolutions, few of his projects were successful. He died on March 12, 1947, at the Jade Buddha Temple (玉佛寺 yùfó sì) in Shanghai. Several of his influential disciples include Yin Shun 印順 (1906–2005) and Dongchu 東初 (1907–1977).
Буддистік модернизм
Тайкю қытайлықтардың революциялық белсендісі болумен қатар буддалық модернист болды. Ол бұл ілімді бүкіл әлемге буддизмді тарату үшін қабылдады. Оның бір үлкен жоспары Сангханы қайта ұйымдастыру болды. Оның жоспарланған жоспары - монастырьдегі монахтардың санын азайту, ал дін тарихы профессоры Дон А. Питтманның айтуынша, 1930 жылы Тайксуда бұл сандар жиырма мың монахты ғана қамтиды; бес мың студент, он екі мың бодхисаттва монахтары және үш мың ақсақал. Он екі мың бодхисаттваның ішінде бес мың адам дхарманы уағыздау және оқыту арқылы таратуға, үш мың адам буддалық білім беру мекемелерінде әкімші ретінде қызмет етуге, он бес жүз адам буддалық қайырымдылық және көмек жұмыстарына, он бес жүз адам монастырь білім беру жүйесінде оқытушы ретінде қызмет етуге және мың адам әртүрлі мәдени істерге қатысуға тиіс. Сангханы қайта құру буддизмді қайта жандандыруға бағытталған, бұл әлемде таза жерді құруға бағытталған маңызды қадам. Оның тұсында Қытайда таза жер буддизмі кеңінен тараған. Тайкюдің модернисттік ой-пікірлері оған таза жер идеясын буддалық космологияның жері ретінде емес, осы жерде және қазір осы әлемде жасауға болатын нәрсе ретінде таратты. Питтман былай деп жазады: Оның бұл идеалды жүзеге асыру жөніндегі көзқарастары қазіргі Сангханың негізгі ағынынан алыс болды. Тайшу басқа ұлы бодхисаттвалар мен буддалардың рухани қасиеті мен құдіретіне арқа сүйеу арқылы қол жетімді болған алыс таза жерлердің даңқына назар аудармай, осы жер бетіндегі әлемді мыңдаған орташа бодхисаттвалардың бағышталуы мен құрбандыққа арналған ауыр еңбегі арқылы таза жерге айналдырды. Олар олардың келісілген куәлігінің не білдіретінін білетін. Көптеген буддистік модернисттер сияқты Тайксю да буддистер еместер дәстүрдің күрделілігін жақсырақ түсіну үшін мәдени аударма (буддизмді түсіндіру әдісі) сияқты тактикаларды қолдануға қызығушылық танытты. Мысалы, Тайсу өзінің "Ғылым және буддизм" атты эссесінде Будданың әрбір тамшы судың ішінде 84 мың микроб бар деген ілімін аударған. Бұл буддалық ілім біздің әлемде одан да көп әлем бар екенін айтады. Ол микроскоп арқылы қаралғанда, осы ұсақ микробтарды көруге болатынын және олардың әрқайсысының өзіндік өмір сүретінін түсіндіреді. Ол өзінің еңбектерінде ғаламның ортасы жоқ шексіз кеңістік бар деген ғылыми теорияны буддалық сутралармен байланыстырды, онда "Ғарыш шексіз және әлемдердің саны шексіз, өйткені барлығы сансыз буынды желі сияқты өзара тепе-теңдікте". Алайда Тайсу ғылымның барлығына және барлығының соңы екеніне сенбеді. Ол ғаламның көптеген құпияларын түсіндіре алатын ғылымның жолын табу мүмкін емес екенін түсінді. "Ғылыми білім будда ілімін дәлелдей алады, бірақ будда ілімінің шынайылығын анықтай алмайды". Ол буддизмді ғылыми, бірақ ғылымнан жоғары деп түсінген.
these numbers [down] to include only twenty thousand monastics; five thousand students, twelve thousand bodhisattva monastics, and three thousand elders. Of the twelve thousand bodhisattva monastics, five thousand should be spreading the Dharma through public preaching and teaching, three thousand serving as administrators in Buddhist educational institutions, fifteen hundred engaging in Buddhist charitable and relief work, fifteen hundred serving as instructors in the monastic educational system, and one thousand participating in various cultural affairs. This reorganization of the Sangha was an attempt to revitalize Buddhism, an important step to bring about a Pure Land in this world. Pure Land Buddhism was widely practiced in China during his time. Taixu's modernist mentality caused him to propagate the idea of a Pure Land, not as a land of Buddhist cosmology but as something possible to create here and now in this very world. Pittman writes:
His views on the realization of that ideal were far from those of the mainstream of the contemporary Sangha. Rather than focusing on the glories of distant pure lands, which were accessible through reliance on the spiritual merit and power of other great bodhisattvas and buddhas, Taixu visualized this earthly world transformed into a pure land by the dedication and sacrificial hard work of thousands of average bodhisattvas who were mindful of what their concerted witness could mean. Like many Buddhist modernists, Taixu was interested in using tactics such as cultural translation (a method of explaining Buddhism) so that non Buddhists can better comprehend the complexity of the tradition. For example, in his essay "Science and Buddhism," Taixu makes a translation of the Buddha's teaching that inside of every drop of water, there are 84 thousand microbes, a Buddhist teaching that basically states that within our world there are many more worlds. He goes on to explain how that when one looks inside of a microscope one will be able to see these tiny microbes and that each one is a life of its own. In his writings he connected the scientific theory that there is infinite space with no center of the universe to the Buddhist Sutras that states "Space is endless and the number of worlds is infinite, for all are in mutual counterpoise like a network of innumerable beads." However, Taixu did not believe that science was the be all and end all. As a matter of fact he saw that in no way was it possible to reach enlightenment through science even though it is capable of explaining many of the universe's mysteries. "Scientific knowledge can prove and postulate the Buddhist doctrine, but it cannot ascertain the realities of the Buddhist doctrine." He understood Buddhism to be scientific and yet surpassing science.
Христиан дінімен байланыстар
Тайкшуның Сангхадағы реформаларына христиан діні әсер етті. Еуропада болған кезінде Тайксю христиан қайырымдылық ұйымдарының табыстарын көріп, бұл ұйым стилін өзінің реформацияланған буддизміне енгізуге үміттенді. Ол осы әдістерді Бодхи қоғамы мен Дұрыс сенім қоғамы сияқты бейшараларға, кедейлерге және бақытсыздарға қайырымдылық жасауға арналған беймәлім ұйымдарға енгізді. Алайда, ол христиан философиясын сынға алды, ол қазіргі заманғы ғылыммен үйлеспейді және Еуропадағы экономикалық күйзелістер мен екі дүниежүзілік соғысты болдырмады деп сенді. Батыс сыншылары оның христиан философиясы туралы надан және дұрыс білмейтінін айтып, Буддизмдегі дәрістерін "жаңылмалы, тұжырымсыз, әуесқойлық әңгіме" деп атады.
Жазбаларды зерттеу
Тайкю басылымының бір басылымында ол дінаралық диалогтың маңыздылығын талқылайды. Ол Қытайдағы проблемаларды түсінеді және католик архиепискобымен сөйлескенде осы маңыздылықты түсінген. Тайсу былай деп жазады: Қытайдағы жағдайға сай келетін барлық діндер реттелуі керек. Католицизмді ашық түрде қабылдамау керек. Бұл цитата Тайкюдің басқа діннің ілімдерін жоққа шығаруға ешқандай себеп жоқ деп сенгенін көрсетеді, өйткені әртүрлі діндер ынтымақтастық пен ашық оймен бірге жұмыс істеу және бір-бірінен үйрену қабілетіне ие. Тайкю тіпті кейбір христиандық идеяларды, мысалы пасторлық оқыту әдістері мен қайта жаңғыру стилі бойынша уағыздауды өзінің буддалық тәжірибелеріне енгізді. Тайсуда кейбір христиандық әдістерді қолданудан басқа, ол ашық түрде қарастырған даулы тақырып - Құдайдың бар болуы. Тайкю реформаға ұмтылмағаннан кейін үш жыл бойы өзін-өзі ұстап отырғанда, ол Құдай кім? Ол материядан жаратылған ба, жоқ па? . Егер Ол тек жүректе болса, онда оның болуы "құба шашы" және "қоян мүйізі" сияқты жоқ нәрселерге ұқсас аңыз болып табылады. Сондықтан да біз Құдайдың әлемдегі барлық нәрсені жаратқанына сенбеуіміз керек. . Ол ғаламды қалай жаратты? Егер Киелі Әке әлемнің бір бөлігі болса, онда әлемді жарату Оның қолынан келмейді. Мен Құдайдың бар екеніне күмән келтіремін. Құдайды дүниеге әкелгендігіне дәлел келтіріңізші. Ол кім еді? Оның бар болуының себебі - оның табиғаты ма? Оның дүниеге келер алдында бар нәрсе бар деп айту ақылға сыймайды. Егер туылған болса, немесе басталған болса, онда аяқталуы да болуы керек. Ол құдіреті шексіз Құдай деп айту ақылға қонымсыз. . Егер Құдай адамды және барлық нәрсені өз қалауы бойынша жаратқан болса, онда Ол адамды соқыр немесе надан етіп жаратты ма? Ол қалай күнәлі нәрселерді, қылмыстарды, надандықты, тіпті Құдайды қорлаушыларды жарата алды? Бұл ақылға сыймайтын іс. Егер Құдай осылардың бәрін істеген болса, онда жұмақта қалуға рұқсат бермей, адамдарды азап шеккізу үшін жер аударылғаны ақылға сыймайтын болар еді. Құдай өзін құрметтемейтін адамдарды қалай жарата алады? Тайкюдің ізбасарлары оның жазбаларынан ғылым құнды ресурс деп санайтынын, бірақ адамдардың ырымға деген берік сенімінің арқасында ол буддизмге ешқашан табысты құрал бола алмайтынын түсіне алады. Ол ғылым - бұл ағартудың құралы, бірақ ол ешкімге ешқашан жете алмайды деп айтады. Тайкюдің сөздері бойынша, "Ғылыми әдістер тек буддалық ілімді растай алады, олар одан әрі қарай ешқашан алға бара алмайды". Дон Питтман Тайкюдің реформасы туралы "Заманауи қытай буддизміне қарай" атты кітап жазды. Оның реформалық әрекеттерінің бірі - таза жер буддизмін жүзеге асыру. Егер біз ақыл-ойымызды жақсы біліп, таза ойлар дамытып, жақсы істерге ұмтыла берсек, онда ол - біздің рухани өміріміз. Қытайды таза емес қытай еліне айналдыру қаншалықты қиын бола алады? Барлық адамдарда осы ақыл-ой күші бар, және оларда таза жерді құруға қабілеттілік (беннег) бар болғандықтан, олар осы дүниені таза жерге айналдыру туралы салтанатты ант бере алады және оған жету үшін жан сала жұмыс істей алады". Бұл - Тайсудың реформа туралы ең ұлы идеяларының бірі. Ол осы әлемдегі азапты жоюдың жалғыз жолы - таза жерді әкелу деп сенді. Ол мұны көптеген жолдармен, соның ішінде Сангханы қайта ұйымдастыру арқылы жасауға тырысты. Тайкюдің өкінішке қарай, Дхарманың дүниежүзілік таралуына тырысқан әрекеті сәтсіз аяқталды. Оның жақсы өмір сүру үшін құрған көптеген институттары көптеген түрлі нәрселер, соның ішінде коммунистердің қолынан қаза тапты.
All religions should be regulated in order that they conform to the situation in China. There should be no overt rejection of Catholicism. This quote shows that Taixu believed there was no reason to deny the teachings of another religion because different religions, with cooperation and openmindedness, have the ability to work together and learn from each other. Taixu went as far as incorporating some Christian ideas, such as methods of pastoral training and revival style preaching, into his own Buddhist practices. Beyond adopting select Christians methods, a more controversial topic that Taixu dealt with openly was the existence of God. When Taixu went into three years of self confinement after a failed reform attempt he reflected on the subject
Who is God? Is He made of matter or not? . If He exists in the heart only, then his existence is legendary, similar to such non existent things as "turtle hair" and "hare horn." Thus, we should not believe that God created all things in the world. . How did He create the Universe? If the Holy Father is part of the universe, it is unreasonable that He created the world. I challenge the existence of God. Show me the evidence of the birth of God. What was He before His birth? Does He exist because He possesses an inherent nature? It is not rational to claim that all things exist before His birth. If there is a birth, or a beginning, there should be an end. It is unreasonable to say that He is almighty. . If, with knowledge, God created man and all things at His will, then did He create man blindly or ignorantly? How could He create sinful things, crimes, ignorance, and even blasphemers? This would be unreasonable. If He did all these things, it would be unreasonable that God sent people into exile, to make them suffer, rather than allowing them to stay in Paradise. How could God create men who do not respect Him? From his writings Taixu's followers can grasp an understanding that he believes science is a valuable resource but because of people's steadfast faith in superstitions it will never be a successful asset to Buddhism. He seems to argue that science is a means to enlightenment but it will never allow someone to get there. In Taixu's words, "Scientific methods can only corroborate the Buddhist doctrine, they can never advance beyond it." Don Pittman wrote a book entitled "Toward a Modern Chinese Buddhism" in which he analyzes Taixu's reform efforts. One of his reform efforts was the attempt to make Pure Land Buddhism a reality. If today, based on good knowledge of our minds, we can produce pure thoughts and work hard to accomplish good deeds. How hard can it be to transform an impure China into a Chinese pure land? All persons have this force of mind, and since they already have the faculty (benneng) to create a pure land, they can all make the glorious vow to make this world into a pure land and work hard to achieve it." This among many things was one of Taixu's greatest ideas of reform. He believed that the only way to end the suffering on this world was to bring the Pure Land to it. He attempted to do so through many means, including the reorganization of the Sangha. Unfortunately for Taixu, his attempts at global propagation of the Dharma failed. Most of his institutions that were set up to help bring about this better life were crushed by many different things, including the communists.