Қытай буддизмі
-
Бодидарма: Дзен буддизмінің негізін қалаушысы
Бодидарма – Чань буддизмін Қытайға жеткізген аңызға толы монах. Шаолинь монастырінің күнгфу өнерін қалыптастыруға ықпал еткен. Тарихы, мағынасы.
-
Шаолинь монастыры: Чань буддизмінің қайнар көзі
Шаолинь монастырі – Қытайдың Дэнфен қаласындағы Чань буддизмінің отаны, Шаолинь кунг-фуының алғашқы мекені. Тарихы, орны және рухани маңызы туралы ақпарат.
-
Линцзи Ысыаң: Чань буддизмінің негізін қалаушысы
Линьцзи Исюань – буддийский монах, основатель школы Линьцзи чань-буддизма в Китае IX века. Ученик Хуанбо Сиюня, достигший просветления.
-
7-ғасырдағы буддалық монах Хуаньцзанның өмірі мен саяхаты
Қытайлық буддалық монах Сюаньцзан (602-664) – Махаяна сутраларын аударған, буддизмді зерттеген тарихшы ғалым. Өмірі мен еңбектері туралы ақпарат.
-
Тан Саньцзан: Батыс Саяхатының Буддалық Саяхашысы
Тан Саньцзан – «Батыс Саяхаты» романының басты кейіпкері, тарихи Хуанцзанның прототипі. Паломниктік сапар, буддизм, мифология тақырыбында.
-
Көк Шаңқай Жинағы
«Көк тіктес жазбасы» - 1125 ж. жасалған Чань буддизмнің 100 коаны, Юаньу Кэцинь түсіндірмелері. Медитация, коандар, Буддизм тарихы.
-
Гуйфэн Цзунми: Таң дәуірінің буддалық ғалымы мен ойшылы
Гуйфэн Цзунми (780-841) – таң дәуірінің буддалық монахы, Хуаянь және Чань мектептерінің патриархы. Еңбектері Чань тағылымдарын зерттеуде маңызды көз.
-
Судьба алтыншы патриарх Хуэй Нэңнің
Дәжіань Хуэйньен – 6-шы Чань Патриархы, танымал буддист шежіресі. Шаң Сутрасы арқылы оянуға жеткен, «көкден түскен» ойшыл. Оңтүстік мектебінің негізін қалаушы.
-
Қытай буддизмінің Тиantai дәстүрінің негізін қалаушысы Чжии
Жыйи (538-597) – Қытай буддизмінің Тиantai дәстүрінің төртінші патриархы. Ол буддалық ілімдерді жүйелеуші, қытайлық буддизмнің негізін салушы ретінде танымал.
-
9 ғасырдағы жапон саяхатшысы және буддизм ғалымы Эннин
Жапон абызы Эннин (Жикаку Дайси) – 9 ғ. буддизмді Қытайдан әкелген, Тендай мектебін дамытқан маңызды тұлға. Тарих, дін, саяхат туралы ақпарат.
-
Тайваньдық буддалық монах Хсин Юнь: Өмір және қызметі
Тайваньдық буддалық монах Хсин Юнь (1927-2023) – Фо Гуан Шань орденінің негіз қалаушысы, гуманистік буддизмнің көрнекті өкілі. Биогр., философиясы.
-
Тан дәуіріндегі Хуанбо Сиюнь: Чань шеберінің өмірі мен ізденістері
Хуанбо Сиюнь (850 ж.ө.) – Тан дәуіріндегі Чань буддизмінің әсерлі шебері. Байджан Хуайхайдың шәкірті, Линцзи Исюанның ұстазы. Буддизм тарихы.
-
Жаочжоу Цуншэнь: Чань буддизмінің шешендігі мен өрнегі
Жаочжоу Цуншэнь – Чань буддизм шебері, «қарама-қайшылық сөздерімен» және «ерекше істерімен» танымал. Оның оқушылығы, Нанцюань Пуюаньмен кездесуі, және жарыққа шығуы туралы ақпарат.
-
Есіксіз Тосқауыл (Esiksiz Tosqauyl)
«Қақпасыз Кедергі» – 13 ғ-дағы 48 Чань (Дзен) коанының жинағы. Умэн Хуйкайдың түсіндірмелерімен, Дзен философиясын зерттеуге көмектеседі.
-
Цаодун мектебі: Қытай Чань буддизмінің тарихы мен дамуы
Цаодун – ежелгі қытайлық Чань буддизмінің мектебі. Медитация, «бес дәреже» және «тыныш жарық» тәсілдеріне баса назар аударады. Тозан Рёкай негізін қалады.
-
Шэн Янь: Тайвандық буддалық монах және ойшыл
Шэн Ень: Тайвандық дзен буддист монахы, жазушы және ғалым. Линцзи және Цаодун дәстүрлеріндегі мұрагер, Dharma Drum Mountain ұйымдастырушысы.
-
Буддалық ағымдар: тарихы мен сабақтастығы
Буддизмдегі ұстаздық тізбектер: Буддадан бастау алатын білімнің берілу жолдары, түрлері, тарихи дәлелдер мен пікір-таластар.
-
Юньмэнь Вэньянь: Таң дәуірінің Чань шебері
Ұнмэн Вэньянь (862-949) – таң дәуірінің атақты Чань будда философы. Ұнмэн мектебінің негізін қалаушы, «Көк тікпақ» жинағының авторы. Чань (Дзен) тарихы.
-
Жапон буддизмін таратушы қытай монахы Цзяньчжэнь
Жапон буддизмін таралуына үлес қосқан қытай монахы – Цзяньчжэнь (Гандзин) туралы мақала. Өмірі, сапарлары, Тōсёдай-дзи храмын құруы. Буддизм тарихы.
-
Қытайлық Чань буддасының шебері Сюй Юнь
Хсу Юнь – танымал қытайлық Чань буддасы шебері, 19-20 ғасырлардағы буддалық ұстаз. Өмірі, туған күні, отбасы туралы ақпарат. Буддизм тарихы.
-
Қытайлық монах Джигун: Аңыз бен құдайлық жолы
Жи Гун – қытай буддалық монахы (1130-1209), халыққа көмектесіп, әділетсіздікке қарсы күрескен қасиетті адам. Өмірі, өкімдері, мифтер мен халық дініндегі орны.
-
III ғасырдағы Қытай буддалық аудармашысы Чжи Цянь
Чжи Цянь – 3 ғ. буддалық аудармашы. Үнді діни мәтіндерін қытай тіліне аударған, Юэчжи тегінен шыққан буддалық. Локаксэманың шәкірті.
-
Ханьшань: Таң дәуірінің аңыздағы ақыны
Ханшань – таң дәуірінің ақыны, буддалық және даостық өлеңдер жинағының авторы. Кім екені белгісіз, аңызға айналған шаңарап, табиғатқа жақын өмір сүрген.
-
Жанчжи Сэнцан: Шан буддалық патриарх және «Жүрек сенімі» поэмасы
Жэньчжи Сэнцань – Будда Шьякьяның 30-шы және Чань буддизмінің 3-ші патриархы. «Жүрек сенімі» поэмасының авторы ретінде танымал. Чань тарихы, философия.
-
Байджан Хуайхай: Тан дәуірінің Чань шежіресі және монастырлық тәртібі
Байджан Хуайхай (720-814) – Тан дәуіріндегі дзен шебері. Ол Мацу Даойінің ізбасары, Хуанбо, Линдзи және Пухуаның ұстазы болған. Шаң монастырь өмірін жаңартқан.
-
Шитао: Мин әулетінен шыққан суретші монахтың өмірі мен өнері
Шитао (1642-1707) – қытай суретшісі, қалыграф және буддалық монах. Мин әулетінен шыққан, табиғат көріністерін салуда шебер болған. Өмірі мен шығармашылығы туралы ақпарат.
-
Ин Шун: Қытай буддизмінің көрнекті ғалымы мен жоғарысы
Ин Шун (1906-2005) – қытай буддист монахы, ғалымы. Махаяна буддизміндегі «бір көлік» тұжырымын, «адами» буддизмді дамытты. Цзы Чи қайырымдылық қорының негізін қалаушысының ұстазы.
-
Ақ Лотос қозғалысы: діни және саяси тарихы
Ақ Лотос қозғалысы: Қытайдағы діни-саяси ағым, Мейтрея Буддасын күту, Батыс Ана Құдайына табыну, тарихы, және Пура Ленд ілімі.
-
Хуаң Хуа: Америкадағы Шань буддизмінің қайта жаңғыруы
Хуан Хуа – Қытайлық Чань буддизмнің қазіргі заманғы жоғары санатты монахы. АҚШ-та буддизмді таратуға үлкен үлес қосты, DRBA және CTTB құрды.
-
Enchin
-
Қытайлық будда монахы Цзин Кун (1927-2022)
Қытайлық буддалық монах Цзин Кун (1927-2022) туралы ақпарат. Таза Жер буддизмін уағыздаған, дінаралық келісімді қолдаған ғалым. Биографиясы мен қызметі.
-
Дазу Хуэйкэ: Шаң буддизмінің екінші патриархының өмірі мен оқулары
Дазу Хуэйкэ – Чан буддизмінің екінші патриархы, Буддадан кейінгі 29-шы ұстаз. Шаолинь монастырында Бодхидхармадан білім алған, буддизм тарихы.
-
Лушань Хуэйюань: Таза Жер Мектебінің негізін қалаушысы
Лушань Хуйюань – қытай буддасы, Таза Жер мектебінің негізін қалаушы. 404 ж. «Сандар патшаға еңкеймейтіні туралы» еңбегін жазды. Өмірі мен ісі жайлы ақпарат.
-
13 ғасырдағы қытай суретшісі Муци
Муқи (Фачан) – 13 ғ. қытай суретшісі, Шань буддизм өкілі. Оның тұқымдас суреттері, әсіресе «Алты шабдалы» жапон суретшілеріне үлкен әсер еткен.
-
VIII ғасырдағы буддалық монах Хэшаң Мохэян және Ласа кеңесі
8 ғ. буддалық монахы Хэшаң Мохэян – Махаяна буддизмін ұстанған, Ласа кеңесіндегі «көкден түскен ағарту» пікірін қорғаған ғұлама. Дүңхуанға сапар шектін.
-
Мазу Даои: Чань шеңберіндегі жаңашылдықтар мен оқулар
Мазу Даoyi (709-788) – Тан дәуіріндегі Чань буддизмінің ықпалды басшысы, Хунчжоу мектебінің негізін қалаушы. «Бұл сана – Будда» және «Жай мінез – Жол» тұжырымдарымен танымал.
-
Сенчжао: Қытай будда философының өмірі мен еңбектері
Сэнчжао (384-414) – қытай буддист философы. Таоизм әсерімен буддизмге келді, "Вималакирти Сутрасымен" танысқаннан кейін өмірі өзгерді. Буддизм тарихы.
-
Taixu
-
Yang Wenhui
-
Miyun Yuanwu
-
Huichang persecution of Buddhism
-
Dayi Daoxin