Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2-ғасырдың аяғында Шығыс Хан әулеті өкілі саясаткер Чэнь Гуй (190-шы жылдар), сыпайылық аты Ханю, Қытайдың Шығыс Хан әулеті кезінде өмір сүрген қытай саясаткері.
Late 2nd century Eastern Han official
the politician
Chen Gui ( 190s), courtesy name Hanyu, was a Chinese politician who lived in the late Eastern Han dynasty of China.
Отбасылық тарихы және ертедегі мансабы
Чен Гуидің ата-бабалары мекендеген жері (әлдекім, туған жері де) Хуайпу округінде (浦縣), Сяпи командирлігінде (下郡), Сю провинциясында (徐州), қазіргі Лианьшуй округінде, Цзянсуда болды. Ол мемлекеттік қызметкерлердің отбасынан шыққан. Оның ағасы Чэнь Цюй (陳球) император Линг тұсында Хан үкіметінде жоғары лауазымдарды атқарған. Чэнь Цюйдың ұлдары Чэнь Ю (陳) және Чэнь Конг (陳) командирлік әкімші болып қызмет етті.
Chen Gui's ancestral home (and probably birthplace too) was in Huaipu County (淮浦縣), Xiapi Commandery (下邳郡), Xu Province (徐州), which is present day Lianshui County, Jiangsu. He came from a family of government officials. His uncle, Chen Qiu (陳球), held high ranking positions in the Han government during the reign of Emperor Ling. Chen Qiu's sons, Chen Yu (陳瑀) and Chen Cong (陳琮), served as commandery administrators.
Ерте мансап
Чэнь Гуй өзінің мансабын Бэйхай штатындағы Джу округінің префекті (劇縣; қазіргі Шогуангтан оңтүстікке қарай, Шандонг) ретінде бастады. Ол біраз уақыттан кейін отставкаға кетті, бірақ кейіннен маокай (茂才; көрнекті мемлекеттік қызметші) болып тағайындалды және Джибей патшалығының (қазіргі Тайань, Шандун) канцлері (相) болып тағайындалды. Кейіннен ол Пэй патшалығының (қазіргі Пэй округі, Цзянсу) канцлері болып тағайындалды. 197 жылдың басында Юань Шу өзін Шоучунда (壽春; қазіргі Шоу округі, Анхуй) император деп жариялады. Бұл әрекет Шығыс Хан әулетінің бас императоры Сианьға қарсы опасыздық деп саналды. Юань Шу Чэнь Гуиге былай деп жазды: "Бұрын Цинь әулеті құлатылғанда, империядағы барлық батырлар билік үшін күресуге кірісті. Ақырында, ең ақылдылар мен батыллар ғана Аспан мандатын иеленуге қол жеткізді. Қазір Хан империясы хаостың күйінде және құлаудың алдында тұр. Бұл - батырлардың салтанатты жетістіктерін көрсететін уақыт. Біз бір-бірімізді жылдар бойы танимыз. Маған көмектескіңіз келмей ме? Егер маған қосылуға дайын болсаңыз, менің ең сенімді кеңесшім боласыз". Сол кезде Чен Гуидің екінші ұлы Чен Ин (陳應) Сю провинциясының астанасы Сяпиде (下; қазіргі Пизьчжоу, Цзянсу) болған. Юань Шу өз адамдарын Чен Инді тұтқындауға жібермекші болды, ал Чен Инді өзіне қосылуға мәжбүрлеу үшін оны барымта ретінде пайдалануды көздеді. Чэнь Гуй Юань Шуға жауап ретінде былай деп жазды: "Өткенде Цинь әулеті құлдырады, өйткені ол қысымшылықпен, қатал және төрешіл түрде билік жүргізді, бұл халықты көтеріліп, оны құлатуға мәжбүр етті. Хан әулеті құлдырап кеткен болса да, Хан империясы соңғы жылдары Цин империясына ұқсамайды. Император сарайында генерал Цао өзінің батылдығы мен даналығын императорды қолдауға және жемқор шенеуніктерден бұзылған орталық үкіметке тәртіп пен тұрақтылықты қалпына келтіруге жұмсайды. Ол Хан империясының барлық жауларын жойып, халыққа бейбітшілік сыйлайды. Хан әулетін қайта жаңғырту үшін басқалармен бірге жұмыс істейсіз деп күткен едім, алайда сіз сатқындыққа барып, өз бастарыңызға апат әкелуді шештіңіз. Сенің осылай істегеніңді көргенде, жаным ауырады! Егер сен өкініп, қайта орала алсаң, қателіктеріңді түзетуге әлі де уақыт бар. Бұл туралы мен сізге тек өткен қарым-қатынасымыз үшін ғана айтып отырмын. Бұл сөзді естігеніңізді ұнатпауыңыз мүмкін, бірақ бұл менің жүрегімнің түпкі түкпірінен шыққан сөз. Ал сендер мені өз мүдделерімді ойлап, сендерге қосылуды сұрайсыңдар.
Chen Gui started his career as the Prefect (令) of Ju County (劇縣; south of present day Shouguang, Shandong) in Beihai State after he was nominated as a xiaolian (civil service candidate) by his home commandery. He resigned after some time, but was later nominated as a maocai (茂才; outstanding civil servant) and appointed as the Chancellor (相) of Jibei Kingdom (around present day Tai'an, Shandong). He was subsequently reassigned to be the Chancellor of Pei Kingdom (around present day Pei County, Jiangsu). In early 197, Yuan Shu declared himself emperor in Shouchun (壽春; present day Shou County, Anhui) – an act deemed treasonous against the figurehead Emperor Xian of the Eastern Han dynasty. Yuan Shu then wrote to Chen Gui: "In the past, when the Qin dynasty was overthrown, all the heroes throughout the Empire started fighting for power. In the end, only the smartest and bravest succeeded in seizing the Mandate of Heaven. As of now, the Han Empire is in a state of chaos and is on the verge of collapse. This is a time for heroes to make glorious achievements. We have known each other for years. Are you not willing to help me? If you are willing to join me, you will be my most trusted adviser." At the time, Chen Gui's second son, Chen Ying (陳應), was in Xiapi (下邳; present day Pizhou, Jiangsu), the capital of Xu Province. Yuan Shu wanted to send his men to seize Chen Ying, and use Chen Ying as a hostage to force Chen Gui to join him. Chen Gui wrote a reply to Yuan Shu: "In the past, the Qin dynasty collapsed because it ruled in an oppressive, harsh and tyrannical manner, which forced the people to rise up and overthrow it. As of now, the Han dynasty may have declined, but the Han Empire is nothing like the Qin Empire in its final years. In the imperial court, General Cao uses his courage and wisdom to support the Emperor and restore order and stability to a central government rendered dysfunctional by corrupt officials. It will not be long before he eliminates all the Han Empire's enemies and brings peace to the people. I had expected you to work together with others to revive the Han dynasty, yet you decided to commit treason instead and bring disaster upon yourself. It hurts me to see you do this! If you can repent and turn back, you probably still have time to make up for your mistakes. I am only telling you this on account of our past relationship. You may not enjoy hearing this from me, but this comes from the very bottom of my heart. As for you asking me to consider my personal interests and join you, I only have to say that I would rather die than join you."
Lü Bu қызметі
196 жылы Лю Бу Лю Бейден Сю провинциясын қолға түсірді. Чен Гуи мен оның үлкен ұлы Чен Денг Лю Буның қол астына кіруге мәжбүр болды. 197 жылы Юань Шу өзін император деп жариялағаннан кейін Лю Бумен одақ құруды ұсынды және ұлы мен Лю Буның қызының некелерін ұйымдастыруды ұсынды. Чэн Гуй егер екі әскербасы одақтас болса, хан орталық үкіметінің қауіп-қатерінен қорқады, сондықтан ол Лю Буға Юань Шумен ешқандай байланыста болмауды кеңес берді. Ол сондай-ақ Лю Буды императорлық астана Сюйдағы (許; қазіргі Хючан, Хэнань) император Цзянь мен Хан орталық үкіметін басқаратын военаласы Цао Цаомен достық қарым-қатынас орнатуға шақырды. Лю Бу Чен Гуидің кеңесіне құлақ асып, Юань Шудың ұсынысын қабылдамады. Ол сондай-ақ Юань Шуның хабаршысы Хан Инді (韓) тұтқындап, патшалық астана Сюйға тұтқын ретінде жіберді, онда Хан Инді көпшілік алдында өлім жазасына тартты. Осыдан кейін Чен Гуй Лю Будан Чен Денгті өзінің өкілі ретінде Цао Цаомен кездесуге жіберуін өтінді, бірақ Лю Бу бас тартты. Алайда, Хан орталық үкіметі Лю Буға сол жақ генерал (左將軍) болып тағайындалуды ұсыну үшін елші жібергеннен кейін, Лю Бу өте қуанышты болды, сондықтан Чэнь Денгті Сюге Цао Цао мен Хан императорлық сарайына алғыс айту үшін жіберді. Сюйда Чэнь День Цао Цаоға Лю Буды жоюға шақырды және Сюй провинциясындағы Цао Цао үшін кене ретінде қызмет етуге келісті. Цао Цао сонымен қатар Чен Дэнді Гуанлинг командирлігінің (廣陵郡; қазіргі Хуайань, Цзянсу) әкімшісі (太守) лауазымына көтерді және Чен Гуидің жалақысын 2000 дан астыққа арттырды. Юань Шу Лю Будың сөзінен бас тартқанына ашуланды, сондықтан Хан Сяньмен және Ян Фэнмен одақтасып, өзінің генералы Чжан Сюнды (張) Лю Буға шабуылға жіберді. Лю Бу Чен Гуиге: "Юань Шу маған шабуыл жасауға күш жібереді, өйткені мен сіздің ұсынысыңызды орындадым. Енді не істеуім керек?" Чен Гуй: "Хан Сянь, Ян Фэн және Юань Шу арасындағы одақ олардың күштерінің ерікті жиналысымен қалыптасады. Олар ортақ жоспарды әзірге шешпегендіктен, ұзаққа созылмайды. Олар бір-біріне байланған тауық сияқты, бір-бірімен қатар жүре алмайды. Менің ұлым Денг оларды ажыратуды жоспарлап отыр". Лю Бу Чен Гуидің кеңесіне құлақ асып, Хан Сянь мен Ян Фэнге хат жазып, оларды өз жағына кетуді шақырды және соғыс олжасын олармен бөлісуге уәде берді. Хан Сянь мен Ян Фэн қатты қуанғандықтан, олар Лю Буға қосылып, Сяпиде (下; қазіргі Пизьо, Цзянсу) Чжан Сюнды жеңіп, Юань Шуның офицерлерінің бірі Цзяо Руйды (橋) тұтқындады. Юань Шудың әскерлері ауыр зардап шекті, оның көптеген сарбаздары өзенге құлап, суға батып кетті. 1989/1999 жылдардағы Сяпи шайқасы кезінде Чэнь Гюй зейнеткерлікке шыққан, ал Чэнь Денг Лю Буды жоюда Цао Цаоға көмектесті. Чен Гуй қай кезде қайтыс болғаны белгісіз.
In 196, the warlord Lü Bu seized control of Xu Province from Liu Bei while the latter was away at a battle against Yuan Shu. Chen Gui and his eldest son, Chen Deng, were forced to become Lü Bu's subordinates. In 197, after declaring himself emperor, Yuan Shu proposed forming an alliance with Lü Bu, and offered to arrange a marriage between his son and Lü Bu's daughter. Chen Gui was worried that the two warlords would pose a greater threat to the Han central government if they became allies, so he advised Lü Bu to avoid having any ties to Yuan Shu. He also urged Lü Bu to build friendly relations with Cao Cao, the warlord who controlled the figurehead Emperor Xian and the Han central government in the imperial capital Xu (許; present day Xuchang, Henan). Lü Bu heeded Chen Gui's advice and rejected Yuan Shu's offer. He also arrested Yuan Shu's messenger, Han Yin (韓胤), and sent him as a prisoner to the imperial capital Xu, where Han Yin was publicly executed. After that, Chen Gui asked Lü Bu to send Chen Deng as his representative to meet Cao Cao, but Lü Bu refused. However, after the Han central government sent an emissary to grant Lü Bu the appointment of General of the Left (左將軍), Lü Bu was so happy that he sent Chen Deng as his representative to Xu to thank Cao Cao and the Han imperial court. In Xu, Chen Deng urged Cao Cao to eliminate Lü Bu and agreed to serve as a mole for Cao Cao in Xu Province. Cao Cao also promoted Chen Deng to the position of Administrator (太守) of Guangling Commandery (廣陵郡; around present day Huai'an, Jiangsu), and increased Chen Gui's salary by 2,000 dan of grain. Yuan Shu was furious that Lü Bu reneged on his word, so he allied with Han Xian and Yang Feng, and sent his general Zhang Xun (張勳) to attack Lü Bu. Lü Bu asked Chen Gui, "Yuan Shu sends his forces to attack me because I followed your suggestion. What should I do now?" Chen Gui replied, "The alliance between Han Xian, Yang Feng and Yuan Shu is formed by a loose assembly of their forces. They have not decided on a common plan so they will not last long. They are like chickens tied up together and they cannot move in tandem. My son, Deng, has a plan to separate them." Lü Bu heeded Chen Gui's advice and wrote a letter to Han Xian and Yang Feng, urging them to defect to his side as well as promising to share the spoils of war with them. Han Xian and Yang Feng were so pleased that they sided with Lü Bu, defeated Zhang Xun at Xiapi (下邳; present day Pizhou, Jiangsu) and captured Qiao Rui (橋蕤), one of Yuan Shu's officers. Yuan Shu's forces suffered heavy casualties and many of his soldiers fell into the river and drowned. By the time of the Battle of Xiapi of 198–199, Chen Gui had retired while Chen Deng assisted Cao Cao in eliminating Lü Bu. It is not known when Chen Gui died.