Кіріспе
Иезуит миссионері (1703 1774) Фердинанд Августин Галлер фон Галлерштейн (27 тамыз 1703 29 қазан 1774), сонымен қатар Август Аллерштейн немесе қытайша аты Лю Сонглинг ретінде белгілі, Карниоладан (содан кейін Габсбург монархиясы, қазіргі Словения) иезуит миссионері және астроном. Ол XVIII ғасырдағы Қытайда белсенді болды және 35 жыл бойы Цянлонг императорының императорлық сотында Императорлық астрономиялық бюро мен математика кеңесінің басшысы болды. Ол Пекин обсерваториясында айналатын сақиналары бар армилярлық сфераны жасады және сол кездегі қытай халқының нақты санын (198,214,553) дәл есептеген Қытайдағы алғашқы демограф болды. Ол сонымен қатар Қытай картографиясына қатысып, 1739 және 1774 жылдар аралығында миссионер, "мәдени елші" және мандарин ретінде қызмет етті.
Ferdinand Augustin Haller von Hallerstein (; 27 August 1703 – 29 October 1774), also known as August Allerstein or by his Chinese name Liu Songling , was a Jesuit missionary and astronomer from Carniola (then Habsburg monarchy, now Slovenia). He was active in 18th century China and spent 35 years at the imperial court of the Qianlong Emperor as the head of the Imperial Astronomical Bureau and Board of Mathematics. He created an armillary sphere with rotating rings at the Beijing Observatory and was the first demographer in China who precisely calculated the exact number of Chinese population of the time (198,214,553). He also participated in Chinese cartography, serving concurrently as a missionary, "cultural ambassador" and mandarin between 1739 and 1774.
Өмір және жұмыс
Галлерштейн 1703 жылы 27 тамызда Люблянада (ежелгі дереккөздерде Мэнгеш, 1703 жылы 18 тамыздағы күнді қате келтіреді), Карниолада (сонда Габсбург монархиясының бөлігі, қазір Словенияда) Германияның Нюрнберг қаласынан шыққан атақты Галлер фон Галлерштейн отбасының венгр бөлімшесінің мүшесі ретінде дүниеге келді. 1703 жылы 28 тамызда Любляна қаласында Фердинанд Аугустин Галлер Л. Б. аб Галлерштейн деп шомылдыру рәсімінен өтті. Ол жасын Mengeš қаласында өткізді, онда оның отбасында Равбар қамалы болды, және Люблянадағы иезуит колледжінде оқыды. Ол Германия мен Венадан бастап, негізінен өзінің ғылыми дауларын жариялаған Рим мен Лиссабонға дейін, оның хат-хабарлары мен оның жеке досы - Португалия королевасының қалаларына дейін, барлық үш қаладағы Ғылым академиясының мүшесі болды. Ол Португалиядан Үндістанға миссионер ретінде сапар шекті, онда Гоа мен Макаода жұмыс істеді, содан кейін Қытайдың Пекин қаласына сапар шекті. Бұрынғы Пекин астрономиялық обсерваториясында, қазір мұражайда, әлі күнге дейін айналатын сақиналары бар армилярлық сфера орналасқан. Ол Галлерштейннің басшылығымен жасалған және ең көрнекті астрономиялық аспап деп саналады. Оның тізімі мен қытай аудармасы 1779 жылы Еуропаға жетті. Қытай императорлары халық санағын өткізуге немесе кем дегенде халық санағын жариялауға қарсы болды, өйткені қытайлықтар өздерінің күшін мойындап, тыныштанбайды. Ол өзінің алдыңғыларының бірі - Әмиот атаның барлық есептеулерін растайды және қытай халқының өсуін дәлелдейді. 25 жылы ол 196 837 977 адамды, ал келесі жылы 198 214 624 адамды жолықтырды. Халлерштейннің санағы "Déscription Générale de la Chine", 283-бетінде келтірілген. Ол Пекиндегі иезуиттердің Жалан зиратында жерленді.
Мұра
Будапештте оның хаттарының аудармалары 18 ғасырда басылып шықты. Еуропалық ғылым тарихы қоғамының үшінші конференциясының бір бөлігі Галлерштейнге және оның орта еуропалық ғылымды Пекинге және кері көшіруіне арналды. Соңғы жылдары ол Қытай тарихшыларының назарын ескі Пекин обсерваториясындағы ең қызықты астрономиялық аспап - шар тәрізді астролябиді, яғни "аспан шарын" жасаған тұлға ретінде аударды. 15071 Халлерштейн астероидының есімі Халлерштейннің құрметіне берілген.