Кіріспе
Американдық қылмыс романы жазушысы, гангстер Фрэнк Моррисон Спиллен (/s//p//ɪ/'/l//eɪ//n/; 9 наурыз 1918 – 17 шілде 2006), Микки Спиллен деп кең танылған, "пульпалық көркем әдебиеттің патшасы" атанған американдық қылмыс романы жазушысы. Оның туындыларында көбінесе оның авторлық детективі Майк Хаммер кейіпкері бейнеленеді. Оның кітаптарының 225 миллионнан астам данасы әлемдік аренада сатылды. Спиллен сондай-ақ эпизодтық түрде актерлікпен де айналысқан, тіпті 1965 жылғы "Қыз аңшылар" фильмінде Хаммер рөлін өзі ойнаған.
the gangster
Frank Morrison Spillane (/s//p//ɪ/'/l//eɪ//n/; March 9, 1918July 17, 2006), better known as Mickey Spillane, was an American crime novelist, called the "king of pulp fiction." His stories often feature his signature detective character, Mike Hammer. More than 225 million copies of his books have sold internationally. Spillane was also an occasional actor, once even playing Hammer himself in the 1965 film The Girl Hunters.
Ерте өмір
Фрэнк Моррисон Спиллен 1918 жылдың 9 наурызында Нью-Йорк қаласындағы Бруклинде дүниеге келді және негізінен Нью-Джерси штатының Элизабет қаласында өсті. Спиллен ирландтық бармен әкесі Джон Джозеф Спилленнің және шотландтық анасы Кэтрин Энннің жалғыз баласы болды. Ол жасөспірім шағында отбасымен бірге Бруклинге қайтып келді, 1936 жылы Эразм Холл орта мектебін бітірді. Ол орта мектепте оқып жүргенде жазумен айналыса бастады, қысқа мерзімге Канзас штатындағы Форт-Хейс мемлекеттік колледжіне қабылданды және түрлі жұмыстар істеді, оның ішінде жазда Куинс қаласындағы Бризи-Пойнтте құтқарушы болып жұмыс істеді, ал Ринглинг Брос. және Барнум және Бейли циркінде батут артисі ретінде өнер көрсетті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Спиллен Әскери Әуе күштеріне қатысып, истребитель ұшқышы және ұшу инструкторы болды. Ол алғаш рет Миссисипи штатындағы Гринвудтағы әуе базасында орналасты, онда 1945 жылы алғашқы әйелі Мэри Энн Пирспен танысып, үйленді. Ол сондай-ақ екі жас жазушымен – Ерл Басински және Чарли Уэллспен танысты, олар оның шәкірттеріне айналды; әрқайсысы 1950 жылдардың басында Спиллен стилінде екі детективтік роман жариялады.
Комикстер
Спилленнің айтуынша, ол авторлық құқығы үй аттарымен тіркелген «жылтыр» басылымдарда жариялана бастады, содан кейін «пальпаларға» көшті, одан кейін комикстер үшін жазушы ретінде жұмыс істеді. 1940 жылы Гимбелс дүкенінің жертөлесінде сатушы болып жұмыс істеген кезде ол галстук сатушы Джо Гиллмен танысты, кейін ол Charlton Comics үшін сценарий жазумен өмір бойы айналысты. Гилл Спилленге өзінің ағасы Рей Гиллмен танысуды ұсынды, ол Funnies Inc. үшін жазды, бұл компания түрлі баспагерлер үшін комикстерді дайындады. Спиллен көп ұзамай күнде сегіз беттен тұратын әңгімелер жаза бастады. Ол 1940-шы жылдардағы комикстердің басты кейіпкерлеріне арналған оқиғалар құрастырды, соның ішінде Капитан Марвел, Супермен, Бэтмен және Капитан Америка. 1940-жылдардың басында Funnies, Inc. үшін жұмыс істеп, ол екі беттік мәтіндік әңгімелер жазды, олар түрлі комикс баспаларына, соның ішінде Timely Comics-ке таратылды. Бір кезде Спилленнің айтуынша, ол осы «өте қысқа әңгімелердің» елуін жазған, олар комикстердің екінші сыныпты пошта рұқсатына ие болу үшін кем дегенде екі беттік мәтіні болуын талап ететін пошта ережелерін орындау мақсатында жазылған. Көптеген комикс жазушылары анонимді жұмыс істеген кезде, Спилленнің авторлық аты оның прозалық «толықтыру» әңгімелерінің көпшілігінде пайда болды. 26 әңгіме «Примал Спиллен: Ертегілер 1941–1942» (Gryphon Books, 2003) жинағында топтастырылған. «Примал Спилленнің» жаңа, кеңейтілген басылымы 2018 жылы Bold Venture Press баспасынан жарық көрді, жаңа томда бұрын жарияланбаған «А Turn of the Tide» әңгімесін қоса алғанда, қосымша он бес әңгіме бар.
Романдар
Спилэн 1941 жылғы 8 желтоқсанда, Пёрл-Харборға шабуылдан кейін бір күн өткенде, АҚШ Әскери-әуе күштеріне қосылды. 1940 жылдардың ортасында ол Миссисипи штатының Гринвуд қаласында ұшқыштарды оқытушы болып қызмет етті, онда ол 1945 жылы Мэри Энн Пирспен танысып, үйленді. Жұбайлар Нью-Йорк қаласынан солтүстікке қарай 97 шақырым жердегі Ньюбург қаласындағы ауыл үйін сатып алуды жоспарлады, сондықтан Спилэн қаржысын арттыру үшін роман жазуға бел буды. Ол «Мен, қазылар алқасы» романын бар болғаны 9 күнде жазды. 1954 жылы Спилэннің білмеуімен екі «Майк Дэнжер» комикстері, сондай-ақ 1942 жылғы «Майк Лансер» туралы бір оқиға жарық көрді. Бұлар Макс Аллан Коллинз және Линн Ф. Майерс, кіші (Crippen & Landru publishers, 2004) редакциялаған «Byline: Mickey Spillane» жинағында басқа материалдармен бірге жарияланды. «Майк Хаммер» сериясы 1950 және 1960 жылдары үлкен табысқа ие болды, бірақ кітаптар әдеби ортасымен жаңылды. «The New Republic» журналының Малкольм Коули Спилленді «қауіпті параноик, садист және мазохист» деп сипаттады, тіпті оның редакторлары кейде оның романдарынан жиренді. Спилэн сыншыларға мойынбұрмай, «Жержаңғақты қымыздан гөрі көп сатуға болады» және «Әдеби әлем – екінші тағдырлы жазушылар туралы жазатын екінші тағдырлы жазушылардан тұрады» деді. Арзан бағалар (қағаздық кітапқа 25 цент, кейін 50 центке дейін өсті) сатуға көмектесті, ал 1956 жылғы «Ең көп сатылған 60 жыл» анықтамалығында Спилэннің сол кезде жазған алты романы барлық уақыттағы ең көп сатылған американдық көркем әдебиеттердің ондығына енді. «Signet» қағаздық кітаптарының мұқабаларында тартымды иллюстрациялар болды. Лу Киммель «Менің мылтығым жылдам», «Кек менікі», «Бір жалғыз түн» және «Ұзақ күту» романдарының мұқабаларын жасады. «Kiss Me, Deadly» романының мұқабасын Джеймс Миз салған.
Актерлік өнер
Спиллен "Қорық сақинасы" (1954) фильмінде өзін детектив ретінде бейнеледі және Джон Уэйн мен Роберт Феллоуздың "Уэйн Феллоуз" өндіріс компаниясы үшін фильмді авторлық құқығын көрсетпестен қайта жазды. Фильмнің режиссері сценарийші Джеймс Эдвард Грант болды. Бірнеше Хаммер романдары фильмге түсірілді, соның ішінде "Kiss Me Deadly" (1955). Англияда түсірілген "Қыз аңшылар" (1963) фильмінде Спиллен өзінің Хаммер кейіпкерін сомдады, бұл кино тарихында танымал әдеби кейіпкердің авторы өзінің кейіпкерін ойнаған сирек кездесетін жағдайлардың бірі. Спиллен "Жылан" фильмін түсіруді жоспарлаған, бірақ фильм ешқашан дамытылмады. 1956 жылдың 25 қазанында Спиллен "Форд шоуында", "Теннесси Эрни Форд" бағдарламасында, Майк Хаммер романдарына деген қызығушылығын білдірді. 1974 жылдың қаңтарында ол Джек Кэссидимен бірге Питер Фолктің ойнаған "Коломбо" телесериалының "Жарияла немесе қырыл" атты эпизодында пайда болды. Ол кісі өлтірілген жазушы рөлін ойнады. 1995 және 1997 жылдары ол төмен бюджетті "Мама" және оның жалғасы "Мама 2: Анамның күні" фильмдерінде ойнады. 1969 жылы Спиллен Роберт Феллоузбен бірге "Қыз аңшылар" фильмін өндірген өндіріс компаниясын құрды, көптеген кітаптарын өндіру үшін, бірақ Феллоуз көп ұзамай қайтыс болды және тек "Дельта факторы" ғана өндірілді. 1980 жылдары ол Miller Lite сырасының телерекламаларында пайда болды. 1990 жылдары Спиллен өзінің кейіпкерлерінің бірін Tekno Comix компаниясына "Майк Денджер" ғылыми-фантастикалық оқиғалар сериясында пайдалану үшін лицензиялады. Серияға кіріспе сөзінде Спиллен бұл кейіпкерді ондаған жылдар бұрын ойлап тапқанын, бірақ оны ешқашан қолданбағанын айтты. Джон Г. Кавельти Спилленнің жазуын "өтте нашар" деп сипаттады, ал Джулиан Саймонс оның туындыларын "қайырғандай" деп атады. Спилленнің еңбектерін кейін Макс Аллан Коллинз және Уильям Л. ДеАндреа жоғары бағалады. Ол сондай-ақ 1995 жылы Эдгар Аллан Поның Ұлы шебер сыйлығымен марапатталды.
Жеке өмір
1945 жылы Микки Мэри Энн Пирспен танысып, үйленді. Олардың Каролина, Кэти, Майкл және Уорд деген төрт баласы болды. Олардың некесі 1962 жылы ажырасты. 1965 жылдың қараша айында ол екінші әйелі, түнгі клуб әншісі Шерри Малинуға үйленді. Неке 1983 жылы ажырысып, сонымен қатар сот процесі болды. Спиллен Мюррелс-Инлеттегі жағажайдағы үйін үшінші әйелі Джейн Роджерс Джонсонмен және оның екі қызы Дженнифер мен Маргарет Джонсонмен бөлісті. Олар 1983 жылдың қазан айында үйленді. 1960 жылдары Спиллен романшы Айн Рэндпен дос болды. Олардың айқын ерекшеліктеріне қарамастан, Рэнд Спилленнің әдеби стилін бағалады, ал Спиллен өзі айтқандай, Рэндтің туындыларының "жанкүйеріне" айналды. Өмірінің соңында Спиллен белсенді түрде Ехоба куәгері болды. 1989 жылы Хьюго дауылы оның Мюррелс-Инлеттегі үйін соншалықты қиратты, оны дерлік толығымен қайта жасауға тура келді. Телевизиялық сұхбатта Спиллен үйінің қираған қалдықтарының арасында тұрғаны көрсетілді.
Өлім және мұра
Спиллен 2006 жылғы 17 шілдеде Мюрреллз-Инлеттегі үйінде ұйқы безінің қатерлі ісігінен қайтыс болды. Ол қайтыс болғаннан кейін оның досы және әдеби мұрагері Макс Аллан Коллинз, Спилленнің жарияланбаған қолжазбаларын редакциялауға және аяқтауға кірісті, бұл сериялық емес романнан – «Өлі көше» (2007) кітабынан басталды. 2011 жылғы шілдеде Мюрреллз-Инлет қауымдастығы АҚШ 17 бизнес жолын «Микки Спиллен жағажайлық 17 тас жолы» деп атады. Бұл ұсыныс алғаш рет 2006 жылы Джорджтаун округі кеңесінде Спиллен тірі кезінде мақұлданған, бірақ Оңтүстік Каролина штатының Бас Ассамблеясы жоспарды қабылдамады.