Кіріспе
Get on the Bus - 1996 жылы шыққан американдық драма. Бұл Лидің өзі қатыспаған режиссерлік алғашқы фильмі.
Get on the Bus is a 1996 American drama This is the first film directed by Lee in which he does not appear.
Сюжет
Он бес түрлі африкалық америкалық ер адам Лос-Анджелестегі автобусқа отырып, Вашингтонға барады, онда олар Миллиондық науқанға қатысуды жоспарлап отыр. Олардың нәсілі, баратын жері және жынысынан басқа, ер адамдардың ортақ ештеңе жоқ: Джордж - сапарды ұйымдастырушы; Ксавье - наурыз науқаны туралы деректі фильм түсіруге үміттенетін кинорежиссер; Флип - бекершілік, бірақ харизматикалық және ашық гомофобтық және сексистік актер; Кайл мен Рэндалл - гомосексуалистік жұп; Гари - екі нәсілді полиция қызметкері; Джамал - бұрынғы бандит, ол қылмыскерлердің қылмыстары үшін сотталудан қашып, мұсылманға айналды; Эван-младший - әкесі Эван-ға қолқап байлау шартымен сынақ мерзімін бұзуға рұқсат берілген кішігірім қылмыскер. Сұхбаттар автобустағы басқа ер адамдардың ашуын туғызады, бұл әрқашан көптеген саяси қақтығыстарға әкеледі. Еремия, топтың ең үлкен мүшесі, 80 жастағы бұрынғы алкоголик, ол жұмысынан және отбасынан айырылды, өмірде жаңа мағына тапты және Миллион адам науқанынан қуат алды және өзінің африкалық мұрасын қабылдады; оның колониялық Африканың қара тәжірибесі мен оқиғалары туралы философиясы ерлерді біріктіруге және араларындағы шиеленістер мен жанжалдарды жеңілдетуге көмектеседі. Жолда автобус бұзылып, ер адамдар Рик есімді еврей ұлты ақ жігіт басқа автобусқа отыруға мәжбүр болады. Жолаушылардың бір-екіуі Рикті ақ адам ретінде қорлайды, ал Рик ақырында топтың бейтараптығын және шерудің жетекшісі Луис Фараханның антисемиттік пікірлеріне қарсылық білдіруін айтып, одан әрі жүруден бас тартады. Джордж, өзі автобус жүргізушісі, Рикті мәдени расизмде айыптайды, бірақ Рикті қалдыруға келіседі. Джордж қалған жол бойы Эван ағаның көмегімен жүргізуді қолға алады. Автобус Американың оңтүстігінен өтіп бара жатқанда, ер адамдарға әртүрлі мейрамханалар мен демалыс орындарында оңтүстіктің бірнеше ақ нәсілді адамдары қонақжайлық танытады. Бір аялдамада ер адамдар Венделлді, саудагерді, сауда байланыстарын орнату үшін шеруге қатысуды көздейді. Өзін консервативті республикашыл деп танытқан Венделл, ол жалақысыз және ақымақ афроамерикандықтар туралы кемсітушілік сөздер айтады. Кейін ол Кайлмен келісе алады, бірақ ақыр соңында басқа ер адамдар Венделлді тым қорлаушы деп санайды және тек шеруден ақша табуды қалайды; олар оны автобустан күшпен лақтырады. Теннесси штатының Ноксвилл қаласында автобусты екі расистік полиция қызметкері тоқтатып, жігіттерді автобусты есірткі контрабандасына пайдаланғаны үшін айыптайды. Автобусты және оның жолаушыларын есірткі иіскейтін полиция иті тексереді, есірткі туралы ешқандай дәлел таппайды; содан кейін полиция қызметкерлері автобусты жолға шығаруға рұқсат береді. Автобус Вашингтонға жақындаған кезде, Еремия есінен танып, шұғыл түрде ауруханаға жеткізіледі. Сол жердегі дәрігерлер Еремияның жүрек артериясының ауыр ауруына шалдыққанын анықтап, сапардың салдарынан алған күйзелісі оның өмірін қиюы мүмкін екенін айтады. Эван ағасы мен кіші баласы, Гэри, Джамал және Ксавье ауруханада Еремиямен бірге қалып, телекөрсетуден шеруді көреді, ал қалған ер адамдар автобусқа отырып, қатысады. Олар кеткеннен кейін көп ұзамай Еремия қайтыс болады. Топтың қалған бөлігі ауруханаға қайтып, наурыздың рухына адал болу үшін, олар наурызға қатыспауды, қайта оралып, Еремиямен бірге болуды таңдады. Автобус Лос-Анджелеске қайтуға дайындалғанда, ер адамдар Еремияның Вашингтонға келген кезде оны дұға ету ниетімен жазған дұғасын табады. Ерлер Линкольн мемориалына барады, онда Джордж ерлерді Еремияның дұғасына бастайды, ал фильм Эван-младший мен Старшийдің Линкольн мемориалінде қалған қолқаптарымен аяқталады.
As the bus travels across country, Xavier conducts interviews with the various attendees, allowing them to express their views on race, religion, and politics. The interviews often provoke outbursts from other men on the bus, invariably leading to many political confrontations. Jeremiah, the eldest member of the group, is an 80 year old former alcoholic who lost his job and family, has found new meaning in life and is energized by the Million Man March, and embraces his African heritage; his philosophies on the black experience and stories of precolonial Africa serve to unite the men and ease tensions and the infighting among them. En route the bus breaks down and the men are forced to board another bus, driven by an ethnically Jewish white man named Rick. A couple of the passengers harass Rick as a white man, and Rick ultimately refuses to drive any further, citing the group's prejudice and his opposition to antisemitic remarks made by the leader of the march, Louis Farrakhan. George, himself a bus driver, accuses Rick of cultural racism, but begrudgingly agrees to cover for Rick, who leaves. George takes over driving for the remainder of the trip, with help from Evan Sr.
As the bus passes through the American south, the men are greeted hospitably by several white southerners at various restaurants and rest stops. At one stop, the men pick up Wendell, a wealthy African American Lexus salesman who sees attending the march as a way to make business connections. Wendell, a self proclaimed conservative Republican, makes disparaging remarks about whom he sees as lazy and stupid African Americans. Though he gets some agreement from Kyle, ultimately the other men perceive Wendell as too insulting and just wanting to make money off the march; they forcibly toss him out of the bus. In Knoxville, Tennessee, the bus is pulled over by a pair of racist state troopers, who accuse the men of using the bus to smuggle drugs. The bus and its passengers are checked by a drug sniffing police dog, turning up no evidence of drugs; the troopers then condescendingly allow the bus to resume its journey. As the bus nears Washington, Jeremiah passes out and is rushed to a hospital. The doctors there discover that Jeremiah is suffering from advanced coronary artery disease, which made the stress of the trip potentially deadly for him. Evan Sr. and Jr., Gary, Jamal, and Xavier opt to stay with Jeremiah at the hospital and watch the march on television while the rest of the men leave in the bus to attend. Shortly after they leave, Jeremiah dies. The rest of the group returns to the hospital, saying that, to stay true to the spirit of the March, they chose not to attend the march but to return and be with Jeremiah. As the bus prepares to return to Los Angeles, the men find a prayer that Jeremiah wrote with the intention of praying it when the bus arrived at Washington, D. C. The men drive to the Lincoln Memorial, where George leads the men in Jeremiah's prayer, and the film ends with Evan Jr. and Senior's handcuffs left at the Lincoln memorial.
Кейіпкерлер
Джордж (Чарльз С. Даттон) - автобус жүргізушісі және саяхат ұйымдастырушысы. Еремия, "Поп" (Осси Дэвис) - афроамерикалықтар тарихының маманы. Эван мен Эван-младший, "Смут" (Томас Джефферсон Бёрд және Де'Андре Бондс) - ұлы мен әкесі, олар сот арқылы Джуниордың кішігірім ұрлық жасағаны үшін тұтқындалғаннан кейін 72 сағат бойы бірге тұтқындалуға бұйырады. Кайл мен Рэндал (Исаия Вашингтон мен Гарри Дж. Леникс) - ажырасып жатқан гей жұп. Флип (Андре Браугер) - нарциссикалық актер. Гари Риверс (Роджер Гвенвор Смит) - жартысы қара, жартысы ақ полиция қызметкері. Ксавье Мур, "Х" (Хилл Харпер) - UCLA кино мектебінің студенті, деректі фильм түсіруде. Жамал (Габриэль Кассей) - бұрынғы бандит, құтқарылу жолын іздеп мұсылман болған. Джей (Берни Мак) - қымыз өндіруші компанияның иесі. Майк (Стив Уайт) - бұл науқанды бір миллион қара нәсілді ер адамды бір жерге жинап, жаппай қырып-жою үшін жасалған жоспар деп санайтын сөз байламы бар адам. Крейг (Альберт Холл) - жасөспірім қызын жүктілікке ұшырататын алғашқы автобус жүргізушісі.
Басқа жолаушылар
Одан басқа, автобуста тағы үш жолаушы осы оқиғаға қарап отыр. Олар таныстырылмайды, диалогтар да берілмейді: Джади МакКарди - Жа Ди, жас жігіт. Доктор ретінде Хосея Браун III. Браун, түсірілім кезінде сахна дәрігері болған нақты өмірдегі дәрігер. Гай Марго Халид ретінде, Ислам Ұлтының мүшесі.
Jadi McCurdy as Ja Dee, a young man with dreadlocks. Hosea Brown III as Doc. Brown, a real life M. D. who served as the set doctor during filming. Guy Margo as Khalid, a member of the Nation of Islam.
Саундтрек
Фильмнің саундтрегі Get on the Bus: Music from and Inspired by the Motion Picture 1996 жылы қазанда Interscope Records арқылы жарық көрді. Кертис Мейфилдтің "New World Order" әнін сингл ретінде шығарды. Майкл Джексон "On the Line" әнін фильм үшін арнайы жазды. Оны бастапқы кредиттерде тыңдауға болады. Саундтрек альбомына кірмегенімен, ол 1997 жылы Майкл Джексонның "Ghosts" Deluxe Collector Box Set-ке кірген Limited Edition Minimax CD-де шығарылды, ал 2004 жылы The Ultimate Collection қорапшасында шығарылған ұзын нұсқасы болды.
Қабылдау
Фильм жалпы оң пікірлер алды. Rotten Tomatoes сайтта 45 сыншыдан алынған пікірлер негізінде фильм 89% баға алды. Сайттың консенсусы былай деп жазылған: "Автобусқа мініп, Спайк Ли тарихтағы бір бетті ыстық ықыласпен тартып, мықты, қозғаушы фактіге негізделген драманы ұсынады, ол көптеген мықты қойылымдармен жоғарылатылады". Сынықшы Роджер Эберт фильмге төрт жұлдызды баға берді, "Басқа шығуды ерекше ететін нәрсе - оның эпизодтарына кіретін шындық пен сезім". Тодд Маккарти Variety басылымында фильмді "фильм жасаушының талантының қайта жаңғыруы, сондай-ақ шұғыл әлеуметтік-саяси тақырыптардың күлдірікті және жиі күлкілі драмалық түсірілімі" деп мақтады және ол фильмді "Спайк Лидің "Дұрыс нәрсені жасаңыз" кезеңінен бергі ең қанағаттандырарлық жұмысы" деп атады. Фильм 47-ші Берлин халықаралық кинофестиваліне қатысып, Құрметті атауды жеңіп алды.
praised the film, calling it "A vital regeneration of a filmmaker's talent as well as a bracing and often very funny dramatization of urgent sociopolitical themes" and he called the film "Spike Lee's most satisfying work since Do the Right Thing." The film was entered into the 47th Berlin International Film Festival where it won an Honourable Mention.