Кіріспе

Сауд Арабиясындағы Тиран (جزيرة ثيران Jezîret Tīrān, Jazīrat Tīrān) және Йотват аралы - Сауд Арабиясының аралы, бұрынырақ Мысырдың басқаруында болған. Қызыл теңіздегі Тиран және Санафир аралдарының егемендігі Египет пен Сауд Арабиясы арасындағы теңіз шекарасы туралы келісімнің бөлігі ретінде Сауд Арабиясына ресми түрде берілді. Келісімді кейіннен Египет парламенті мақұлдады және ақыры президент Абдель Фаттах әл-Сиси 2017 жылдың 24 маусымында ратификациялады. Бұл арал Қызыл теңізді Ақаба шығанағына жалғастыратын Тиран тұйықшасының кіреберісінде орналасқан. Оның аумағы шамамен 2 км2 , ол Рас-Мухаммед ұлттық паркіне кіретін. Тиран бұғазы - Израильдің Ақаба шығанағынан Қызыл теңізге жалғыз кіру жолы. 1967 жылы 22 мамырда Тиран бұғазының Египет блокадасы Израиль үшін алты күндік соғыста casus belli болды. Тиран аралы аймақта стратегиялық маңызы бар, өйткені ол Иорданиядағы Акаба және Израильдегі Эйлат негізгі порттарына маңызды теңіз жолы болып табылатын Тиран тұйықжолының ең тар бөлігін құрайды. Израиль Суэц дағдарысы кезінде Тиран аралын қысқа уақытқа басып алды, ал 1967 жылдан 1982 жылға дейін алты күндік соғыс аяқталғаннан кейін қайтадан басып алды. Аралда тек Мысырдың әскери қызметкерлері және Көпұлттық күш пен бақылаушылар (МФО) тұрады. Чишолм нүктесі - Тиран аралының мысығы. Кейбір дереккөздер аралдағы көптеген жағажайларда миналар бар екенін айтады. 2016 жылдың 9 сәуірінде Египет үкіметі Тиран мен Санафир аралын Сауд Арабиясының аумақтық суларына кіретінін мәлімдеді, бұл өткен күні Сауд Арабиясы үкіметімен қол қойылған теңіз шекарасы туралы келісімде белгіленген. Келісімді Мысыр парламенті ратификациялауы керек еді, бірақ мысырлық судья оны жоққа шығарды. 2017 жылдың қаңтар айында сот соңғы шешімін шығарып, келісімді қабылдамады және аралдарға Мысырдың егемендігін растады. 2017 жылдың 21 маусымында Мысырдың жоғарғы соты екі Қызыл теңіз аралын Сауд Арабиясына беру туралы келісім бойынша барлық сот шешімдерін уақытша тоқтатты. Ақырында, 2017 жылдың 24 маусымында Мысыр президенті Абдель Фаттах эль-Сиси екі Қызыл теңіз аралдары Тиран мен Санафирдің егемендігін Сауд Арабиясына беретін келісімді ратификациялады. Иотабеге қатысты ең ерте және соңғы даталар арал епископтарының шіркеу кеңестеріне қатысуына байланысты берілген: 451 жылы Халкидон кеңесінде Макарий (оның актілерінде епархия Рим провинциясы Палестина Тертияға тиесілі деп саналады) және 536 жылы Иерусалимде өткен синодта Анастасий. Исламның жаулап алулары туралы деректерде Иотабе туралы ештеңе айтылмаған, бұл сол кезде аралдың ешкім тұрмағанын көрсетеді. Прокопийдің 6 ғасырға дейін Иотабе аралында автономды яһуди қауымына сілтемесі Суэц дағдарысы кезінде және алты күндік соғыс кезінде және одан кейін Израиль риторикасында көрінді.

Ертедегі Мысыр билігі

"Египет пен Сауд Арабиясы 1954 жылы аралдарға өздерінің егемендік талаптарын нақтылады, бұл кезде Египет БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне екі аралдың 1906 жылы Египет пен Осман империясы арасындағы шекараны белгілеуден бастап Египет аумағы болғанын хабарлады". Алайда Израиль Сыртқы істер министрлігінің мәліметінше, аралдар 1949 жылға дейін Мысырға тиесілі болған жоқ. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тиран және Санафир аралдарындағы Египет әскерлері Суэц каналын қорғаған Египет әскерлерінің құрамына кірді. Бұл туралы 1954 жылы 15 ақпанда БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 659-шы отырысында Египет өкілі мәлімдеді. Сол кездесуде Мысыр өкілі Тиран және Санафир аралдарын 1906 жылдан бері Мысыр әкімшілігіне кіргендіктен, Мысыр аумағының ажырамас бөлігі деп санады.

Көлік

Сауд Мысырдың жоспарланған жол-жолы Тиран аралы арқылы өтеді.