Кіріспе

Ежелгі гректерде кернейге ұқсас аспап А сальпинкс (; көпше саны сальпингтер / s / a / l / ' / p / ɪ / n / dʒ / i / z /; грек σάλπιγξ) - ежелгі гректердің кернейге ұқсас аспап.

Құрылыс

Салпинкс тік, тар қола түтікшеден тұрады, оның ауыз бөлігі сүйек пен қоңырау (осылай-ақ қоладан жасалған) әр түрлі пішін мен өлшемді; сақталған сипаттамалар конус тәрізді, шам тәрізді және шар тәрізді құрылымдарды сипаттайды. Қоңыраудың әр түрі аспаптың дыбысына ерекше әсер еткен болуы мүмкін. Кейбір классикалық дәуірдегі вазаларда аспап форебияны сол дәуірдегі аулос ойнатушыларына ұқсас қолданылған ретінде суреттеледі. Римдік тубаға ұқсас болса да, ол римдік тубадан 1,5 метрге қысқа болған. Бостонның Көркем өнер мұражайында сақталған сальпинкстің сирек кездесетін үлгісі, басқа жерде сипатталған ұзын қола түтікше емес, он үш сүйек бөлімдерінен құралған. Бұл сальпинкінің ұзындығы 1,57 м-ден асады, бұл 0,8 1,20 м шамасында болғаны болжанып отыр.

Шығу тегі

Бұл өрнек ертедегі көптеген өркениеттерде кездеседі, сондықтан солпинкстегі ұзын, тік өрнектің қайдан пайда болғанын анықтау қиын. Грек әдебиеттерінде де, өнер туындыларында да сальпинкс туралы жиі айтылады. Сальпинкс дыбысының ерте сипаттамаларын Гомердің "Илиадасында" (біздің заманымызға дейінгі 9-шы немесе 8-ші ғасыр) кездестіруге болады, алайда бұл архаикалық сілтеме ерекше және классикалық дәуірге дейін жиі сілтемелер табылмайды. Сальпинкс - мысырлық сальпинкпен жақын туыстығы бар аспап. Классикалық әдебиетте сальпинкске сілтеме жасау құралы тирен, Тиренойдың туындысы ретінде аталады, гректер этруск халқына сілтеме ретінде жиі қолданатын экзоним. Етрусктер арасында қола аспаптар маңызды болды және гректер оларды музыкалық үлестері үшін жоғары бағалады. Сол себепті сальпинкстің этрусктер ойлап тапқан түрі гректер тарапынан қолдау тапқан, ал авторлар Эскил, Поллукс және Софоклдің жазған түрлі сипаттамаларын табуға болады. Сальпинкс гректерге этрусктер арқылы белгілі бір жолмен таныстырылғаны ықтимал, алайда гректердің этрусктермен байланысына дейін сальпинкске қатысты шашыраңқы сілтемелер, сондай-ақ Салониялық Евстафий сипаттаған сальпинкс типті сансыз аспаптар, аспаптың гректерге тікелей этрусктерден немесе аралық көз арқылы келгеніне қатысты белгілі бір белгісіздік деңгейін білдіреді.

Қолданылуы

Грек өнерінде және әдебиетінде сальпинкс әскердің ойнауы ретінде суреттелген. Бесінші ғасыр авторлары жиі байланыстырды оның "пробивающий звук" соғыс; аспап жиі пайдаланылады сигнализация үшін, шақыру толқыны және бастау күйме жарыстары. Бұл Аристотельдің "De audibilibus" атты еңбегінде түсіндірілген. Ол сальпингтер "соғыс, ойындар және т.б. кезінде шақыру аспаптары ретінде қолданылған, бірақ музыка жасау үшін қолданылмаған" деп түсіндірді. Аристид Квинтилиан өзінің "Музыка туралы" атты еңбегінде салпингс пен салпингтистің (салпингті ойнатушы) шайқаста қажеттілігін сипаттады. Ол әскерге бұйрық бергенде, сальпинксте белгілі бір дыбыс немесе "мелодия" ойнатылғанын түсіндіреді. Бұл әрекеті бүкіл әскерге бірден команда алуға мүмкіндік берді, сондай-ақ құпиялылықты қамтамасыз етті, өйткені бұл сальпинкс шақырулары топқа тән болды және қарсыласқа белгісіз болады. Алайда, ерекше дыбысқа қарамастан, салпингтің қатты дауыстары металлдың соқтығысуын, жаралылардың айқайлауын, солдаттардың агрессиялық күркірісін жеңу қиынға соқты. Сол себепті салпингтер әсіресе шайқас алдында, жауынгерлерді шайқасқа дайындауға шақыру үшін және жарлық шығару үшін қолданылған. Алайда Эндрю Баркер Аристотельдің сөздері бойынша сальпинкстің пайдалы қолданылуына ерекшелік келтіреді. Аристотель: "Осы себепті әркім, салтанатты ойын ойнағанда, сальпинксті ойнағанда тыныс алудың қысымын жеңілдетеді, сонда дыбыс мүмкіндігінше жұмсақ болады" деп жазды. Бұл жерде салпинькс салтанатты және соғыс кезінде қолданылған болуы мүмкін деген пікір айтылады. Бұл пікірді Никос Ксантулис "Грек антикалық дәуіріндегі сальпинкс" деген мақаласында растайды. Бұл жерде ол Аристотельдің "комосқа қатысушылар дыбысты тегіс ету үшін салпингтегі ауаның кернеуін жояды" деген сөздеріне ерекше назар аударады. Комос - музыка мен бимен бірге өткізілетін көшелік фестиваль - әскерден тыс жерде аспапты қолдануды білдіретін жағымды дыбыс шығару үшін "қатысудың берік болуын" талап етеді. Сальпинкстің тағы бір жалпыға ортақ қызметі - оны көпшілікке немесе үлкен жиналысқа үнсіздік әкелу үшін қолдану еді. Бұл үлкен жиналыстар сияқты қоғамдық жағдайда да, генерал өз адамдарына сөйлеген кезде сарбаздарды тыныштандыру құралы ретінде де пайдалы болды.

Қазіргі заманғы

Сальпинкстің дыбысын сандық жолмен қайта құруға арналған "Ежелгі аспаптар дыбысы/тембри реконструкциялау қолданбасы" (ASTRA) жобасы қолға алынды. Бұл процестің күрделілігіне байланысты ASTRA жобасы дыбыстарды модельдеу үшін Еуропадағы жүздеген компьютерлерде желілік есептеуді қолданады. Сальпинкс - жоғалған дыбыстар оркестрінің бөлігі, басқа да көне аспаптармен бірге, олардың дыбыстарын ASTRA қайта жасады, соның ішінде эпигонион, аулос, барбитон және сиринкс.