Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз тілшісі және үнді-еуропалық (19342023) Жан Гудри (28 мамыр 1934 23 мамыр 2023) француз тілшісі және үнді-еуропалық болды. Ходри басқа ғалымдар тарапынан танымал лингвист ретінде танылды, бірақ оның саяси оңшылдыққа жақындығы үшін сынға ұшырады. 1979 жылы жарық көрген Ходридің "L'Indo Européen" еңбегі француз тілінде жазылған Proto Indo European тіліне арналған анықтамалық кіріспе болып табылады.
French linguist and Indo Europeanist (1934–2023)
Jean Haudry (28 May 1934 – 23 May 2023) was a French linguist and Indo Europeanist. Haudry was generally regarded as a distinguished linguist by other scholars, although he was also criticized for his political proximity with the far right. Haudry's L'Indo Européen, published in 1979, remains the reference introduction to the Proto Indo European language written in French.
Өмірбаян
Жан Ходри 1934 жылы 28 мамырда Париждің шығыс маңындағы Ле-Перро-сюр-Марнда дүниеге келген. 1959 жылы Париждегі Еcole normale supérieure университетінде грамматика пәнінен дәріс алып, 1975 жылы санскрит грамматикасына арналған диссертациясымен тіл білімі бойынша докторлық дәріс алды. Ходри Жан-Мари Ле Пеннің Ұлттық майданының (FN) Құрылысы институтының мүшесі болды. Сондай-ақ ол 1990 жылдардың аяғына дейін FN ғылыми кеңесінде қызмет етті, ол Бруно Мегре мен оның оқшауланған партиясы Mouvement National Républicain-ге еруді шешті. 1980 жылы ол GRECE мүшелерімен бірге "Индоевропалық зерттеулер институты" (IEIE) -ті Жан Мулен Университеті Лион 3-те құрды. Оның басшылығымен 1982-1998 жылдар аралығында IEIE "Этуди индо европейнс" журналын шығарды. Ол Санскрит профессоры және Лион 3 университетінің әдебиет факультетінің деканы және École Pratique des Hautes Études 4-ші бөлімінің директор-директоры болды. 2002 жылы профессор атанды. Ол қазіргі пагандықтың бір түрін ұстанды, ол этностық қатынасқа үлкен мән берді. Ол бұл пұтқа табынушылықты былай сипаттады: "Әрбір [пұтқа табынушылық] дін тек қана сол бір ұлттың және тілдің қауымдастығына жатады. 1995 жылы Пьер Виал мен Жан Мабирмен бірге "Терре и народ" нативистік қозғалысын құруға қатысып, оның вице-президенті болды. Ол зейнетке шыққаннан кейін көп ұзамай Францияның Білім министрлігі Ходри институтының экстремалды оңшылдықпен тым тығыз байланыста екенін тексеру үшін комиссия тағайындады. Комиссияның жұмысы Ходридің мұрагері Жан Пол Аллард институтты таратып, оны мемлекеттік қадағалаудан азат қауымдастық ретінде қайта құру кезінде талқыланды. Ол Оңтүстік Африка қауымдастықтарының француз достары қауымдастығының директоры болды. Ходри 2023 жылы 23 мамырда, 89 жасқа толғанға дейін бес күн бұрын қайтыс болды.
Jean Haudry was born on 28 May 1934 in Le Perreux sur Marne in the eastern suburbs of Paris. He became agrégé in grammar studies at the [[École normale supérieure (Paris) in 1959 and earned a PhD in linguistics in 1975 after a thesis on Vedic Sanskrit grammatical cases. Haudry was a member of the Institute of Formation of the Front National (FN) of Jean Marie Le Pen. He also served in the Scientific Council of the FN until the late 1990s when he decided to follow Bruno Mégret and his splinter party Mouvement National Républicain. In 1980, he co founded with GRECE members fr and Jean Varenne the "Institute of Indo European Studies" (IEIE) at the Jean Moulin University Lyon 3. Under his leadership between 1982 and 1998, the IEIE published the journal Études indo européennes. He was a professor of Sanskrit and dean of the faculty of letters at the University Lyon 3 and a directeur d'études at the 4th section of the École Pratique des Hautes Études. He became professor emeritus in 2002. Haudry practiced a version of modern paganism that put heavy emphasis on ethnicity. He described this paganism: "each [pagan] religion belongs specifically to the corresponding ethnic and linguistic community, which, far from seeking to convert foreigners, jealously guards the benefits of its religion for its members". In 1995, he participated in the founding of the nativist movement Terre et Peuple, along with Pierre Vial and Jean Mabire, and served as its vice president. Soon after Haudry's retirement, the French Ministry of Education appointed a commission to investigate whether Haudry's institute was too closely associated with the far right. The work of the commission was mooted when Haudry's successor, Jean Paul Allard, dissolved the institute and reconstituted it as an association free from state supervision. He was a director of the Association of French Friends of South African Communities. Haudry died on 23 May 2023, five days before his 89th birthday.
Үш аспан моделі
Салыстырмалы мифология бойынша өзінің ең маңызды еңбегінде, Ла Религия космик дес Индоевропейе (1987; "Индоевропалықтардың ғаламдық діні") Хаудри, Прото-Индоевропалық космогонияда әрқайсысының өз құдайлары мен түстері (ақ, қызыл және қара) бар үш "аспан" (күндізгі, түнгі және лиминалды) бар деп дәлелдеді. Бұл ұғым әдетте қолжазбаларда айтылады, бірақ кейбір ғалымдар оны қолжетімді деректерді "өте көп түсіндіру" деп сынға алды. +Ж. Ходри ұсынған үш аспан космологиялық моделіӘлемТема ИлаһтарТүс ТүсКүнАспандық"Күн жарығы аспан құдайы" (*Диеус)Ақ Таң/Түн батуБридж"Байлаушы құдай" (Кронос, Савитр, Сатурн)ҚызылТүнТүн рухтары"Түнгі аспан құдайы" (Уран)Қараңғы
In his most important work on comparative mythology, La Religion cosmique des Indo Européens (1987; "The Cosmic Religion of Indo Europeans"), Haudry argued that Proto Indo European cosmogony featured three 'skies' (diurnal, nocturnal and liminal) each having its own set of deities and colours (white, red, and dark). The proposition is often mentioned in handbooks, although it has been criticized by some scholars as an "overinterpretation" of available data. +Three sky cosmological model proposed by J. HaudryRealmThemeDeitiesColourDayCelestial"Daylight sky god" (*Dyēus)whiteDawn/twilightBridging"Binder god" (Kronos, Savitṛ, Saturnus)redNightNight Spirits"Night sky god" (Ouranos)dark
Ой, сөз, іс-әрекет
2009 жылы Хаудри "Триада: ой, сөз, іс-әрекет, Үнді-Еуропа дәстүрінде" атты эссесінде "ой, сөз, іс-әрекет" формуласы ежелгі Үнді-Еуропа тілдерінің барлық көне әдебиеттерінде кең таралған деп мәлімдеді. Ходридің айтуынша, "ой, сөз, іс-әрекет" үштігі мен от немесе жарық арасында байланыс бар. Оның айтуынша, "құдайлық от" бірнеше Үнді-Еуропа мифологиясында, мысалы, скандинав мифологиясындағы Локи фигурасында кездеседі. Альберто Де Антони үшін бұл зерттеу "лингвистикалық тұрғыдан өте ғылыми және күрделі, кең көлемді библиографиясы мен сын аппараты бар", Ходриге Үнді-Еуропа әлеміндегі көздердің көптігі мен Ходридің "үздік лингвистикалық тәжірибесі" арқасында үштік формуланың етістіктері мен есімдерін қайта құруға мүмкіндік береді.
In Haudry's 2009 essay entitled The Triad: thought, word, action, in the Indo European tradition, he stated that the formula "thought, word, action" had a wide distribution in all of the ancient literatures of Indo European languages in antiquity. According to Haudry, there is a connection between the triad of "thought, word, action" and fire or light. He said that the presence of "divine fires" is in several Indo European mythologies, such as the figure of Loki in Norse mythology. For Alberto De Antoni, this study, which is "very scholarly and elaborate from a linguistic point of view, with an extensive bibliography and a critical apparatus", allows Haudry, thanks to the multiplicity of sources within the Indo European world and due to Haudry's "excellent linguistic expertise" to reconstitute the verbs and nouns of the triadic formula.
Арктикалық гипотеза
Ходри Үнді-Еуропалықтардың шығу тегі туралы Арктика гипотезасын қолдады. Алайда ол Құрған мәдениеті таралу орталығы болған деп есептеді.
Haudry supported the Arctic hypothesis of the origin of Indo Europeans. However, he believed that the Kurgan culture was probably the center of diffusion.