Кіріспе

Karachi, Pakistan Lyari Expressway жолы - 38 км қалалық аудан автожолы.

Тарих

2017 жылдың тамызына дейін автожолдың құрылысы аяқталады деп күтілуде, ресми ашылу рәсімі 2017 жылдың 14 тамызында өтеді. Жоба 15 жылдан астам уақыт бойы федералды қаржыландырудың жоқтығына және Синд провинциялық үкіметінің қызығушылығын білдірмегеніне байланысты кейінге қалдырылды.

Тарих

Лиари автожолы жобасы 2002 жылы 11 мамырда Маурипур жолы мен M9 автожолын байланыстыратын жол ретінде қызмет ету мақсатында іске қосылды, осылайша Карачи портына және одан жер үсті бағыттары бойынша жүретін көліктердің жүктемесін жеңілдету. 2002 жылдың мамыр айында Лиари тас жолының құрылысы басталғанда, Ұлттық тас жол басқармасы (NHA) оны 30 ай ішінде (яғни 2004 жылдың қарашасына дейін) аяқтаймыз деп күткен болатын. 2006 жылдың желтоқсанында құрылыс аяқталу кестесін қайта қарағаннан кейін, Frontier Works Organisation (FWO) - Ұлттық құрылыс агенттігінің атқарушы органы 2007 жылдың соңына дейін Сохраб Готтан Маурипур жолына дейінгі оңтүстікке қарай созылатын жолдың аяқталуын күтеді. Лиари автожолының құрылысы бірнеше жыл бойы Синд қаласында муниципалдық үкіметтердің қайта құрылуы мен қаржының жетіспеушілігіне байланысты тоқтатылды. 2014 жылдың шілдесінде Пәкістан Үкіметі Лиари автожолын аяқтау үшін 6 миллиард теңге бөлуді жариялады. Лиари автожолының ұзындығы 32 шақырым, 2013-14 жж. қайта қаралған сметасы 1202 млн. Бұл бөлім "Дан" газетіндегі мақаладан көшірілген. "Лиари тас жолы 1986 жылға дейін суретте жоқ еді. 1975-1985 жылдардағы "Карачидің бас жоспары" бойынша Солтүстік және Оңтүстік айналма жолдар қарастырылды. Бұл жолдар арқылы қалаға қарай көлік қозғалысы жүріп, көлік тығыны мен ластануын азайтуға мүмкіндік береді. Оңтүстік айналма жол қорғаныс басқармасы аумағы арқылы өтіп, Қарачи портын ұлттық тас жолмен байланыстырады. Оны қоршаған ортаға байланысты DHA-ның қатты қарсылығына байланысты тастауға тура келді. Сол кездегі Түнгі айналма жолды салу оңай болған, бірақ ол саясатшылардың бей-жайлығынан салынбады. Халықтың назары 1977 жылы қатты жаңбыр жауған Ляри өзенінде болған апатқа ауды. "Wapda" су тасқынынан қорғау жоспарын жасады, бірақ ол іске асырылмады. 1986 жылы Солтүстік айналма жолға балама ретінде Ляри автожолы ұсынылды, бірақ 100 000 адамды шығару керек болғандықтан, ол жүзеге аспайтындығы анықталды. 1993 жылғы су тасқыны жылдам жолдың жоспарын қайта жандандыруға әкелді, ол су тасқынынан қорғау құралы ретінде, басқа көлік дәлізін қамтамасыз ету функциясынан бөлек. Азаматтық қоғамның қарсылығы Синд үкіметіне 1996 жылы жоба бойынша қоғамдық тыңдаулар ұйымдастыруға мүмкіндік берді, содан кейін Лиари автожолы тоқтатылды және порттық көлік қозғалысы үшін Солтүстік айналма жолға назар аударылды. Бұл жобаның жүзеге асуы мүмкін деп табылды, себебі құрылыс жүргізілетін жердің көп бөлігі тұрғындар тұрмаған. Төрт жылдан кейін 2000 жылы Карачи порт тресі Боталық жолды айналып өту жолын салуды бастауды шешті. Бұл жол 68 шақырым болатын. Маурипурды Сохраб-Готтағы жол ақысын төлейтін алаңнан тыс орналасқан супер магистральмен байланыстыратын. 2001 жылдың маусым айында жағдай өзгерді, үкімет Солтүстік айналма жол мен Ляри автожолын бірге салу туралы идеяны ұсынды. Бұл екі-бір тәсіл жоғары деңгейлерге тартылған, бірақ бұл жетістікті қалай жүзеге асырғаны белгісіз. Бұл жұмысты жүргізу Ұлттық автомобиль жолдары басқармасына тапсырылды, ал LEP (Лиари жедел жолы жобасы) үшін FWO (шекаралық жұмыстар ұйымы) және айналма жол үшін NLC мердігер болып тағайындалды. Айнала жолдың қиылысуы қысқару үшін өзгертілді, ал жолдың жолақтары шығындарды азайту үшін төрт жолаққа қысқартылды".

Көшіру және қоныс аудару

Лиари тас жолының құрылысы үшін 15 мың тұрғын үйді бұзу және 24400 отбасын көшіру қажет болды. Бұл жоба аясында тұрғындарға өтемақы пакеті берілді, оның ішінде Карачидің шетінде 80 шаршы метр жер учаскесі және құрылыс үшін 50 мың рупия. Жерлер жаңадан дамыған қала маңындағы Хоукс-Бей, Тайзер және Балдия қалаларына бөлінді. Лиар өзенінің бойындағы қиратылған елді мекендердің көпшілігі коммуналдық қызметтерге ие емес және жоспарлы құрылыс болған жоқ. Алайда, Хоук шығанағындағы жаңа қала маңындағы Тайзер Таун және Балдия Таун коммуналдық қызметтер, көлік, мектептер, саябақтар мен жолдармен жоспарланған. Dawn газетінің мақаласында жасалған бағалау жаңа сайттарды келесідей сипаттайды. "Бұл шарадан зардап шеккендерге түрлі жағдай жасалды. Тайзер Таун, Хоукс Бэй және Балдияда салынған нысандар таза, таза және ашық ортаның артықшылығын ұсынады. 2002 жылы Лиари ауыртпалықтарына шалдыққандарға арналған Хоукс Бей алаңы ашылғанда, босқындар сусыз, электр қуатысыз, газсыз ашық жерде қалдырылды. Қалаға автобуспен тұрақты қатынас жоқ. Бірақ өткен айдағы кездесулер басқаша сурет көрсетті. Тайзер Таун және Хоукс Бэй аймақтары жақсы дамыған көрінеді. Олардың үйлеріне электр жарығы қосылды, кәріз желілері орнатылды, газ желілері қосылды. Өсімдіктер - бұл, әрине, бүкіл аймақты жасылдандыруға жеткіліксіз - Қарачидің стандарттарына қарағанда едәуір болды. Қоныс аудару орындарында өмір сүрудің тағы бір оң жағы - білім алу. Алайда, кемеде жүзу бәріміз үшін де оңай болған жоқ. Мектептер жеткіліксіз (және орта білім беру деңгейінде бір ғана), алайда Азаматтар Қоры (TCF) мектептері және басқалары біртіндеп жаңартылуда. Бұл дегеніміз үлкен балалары зардап шегіп, олардың көбісі білім алудан бас тартты дегенді білдіреді".

Дау

Лиари өзенінің бойындағы аудандар бірнеше онжылдықтар бойы дамыды, кейбір адамдар Пәкістан тәуелсіздік алғаннан бері өмір сүрді. Олардың күштеп жер аударылуы мен үйлерін қиратулары кеңінен қарсылық пен дау-дамай тудырды. Ел ішіндегі топтар мен шетелдік үкіметтік емес ұйымдар құрылыс жұмыстарын тоқтатуды немесе жер аударылған адамдарға жақсы өтемақы беруді талап етіп отыр. Осы даулы жағдайларға қарамастан, қоныс аудару жұмыстары жалғасып, құрылыс жұмыстары жалғасуда. Бұл дау 2002 жылы "Халық Ляри автожолына қарсы" атты қысқаметражды деректі фильмнің тақырыбы болды. Фильмнің сценарисін және режиссерін Махин Зия жазды және ол Карачидегі Кара кинофестивалінде көрсетілді.