Турне өзені: Норфолк, Англиядағы су жолы

Кіріспе

Норфолк, Англиядағы Терн өзені – Англияның Норфолк аймағындағы Бродс аймағында орналасқан өзен. Ұзындығы шамамен 11 шақырымды құрайды, Мартам Бродқа жақын, жағалаудан 3 шақырым қашықтықта бастау алып, Батыс Сомертоннан кеме жүзуге қолайлы. Ол оңтүстік-батысқа қарай ағып, Кэндл Дайк және Хейгем сағасы арқылы Хорси Мэр және Хиклинг Бродқа байланысты. Бұдан әрі оңтүстік-батысқа қарай ағып, Поттер Хейгемнен өтеді (оның ортағасырлық көпірінен астынан өтеді) және Сент-Бенетт аббаттығына жақын Турн бөгетінің оңтүстігінде Бюре өзеніне құяды.

Thurne өзені жүйесінің көп бөлігі кеме жүзуге қолайлы, бірақ оны пайдалана алатын кемелердің өлшеміне қатысты бірнеше шектеулер бар. Ең танымал – Поттер Хейгемдегі орта ғасырлық көпір. Қазіргі кезде жол қозғалысының көп бөлігі солтүстікке қарай орналасқан A149 айналма жолын пайдаланады, бірақ тар орталық аркасы 6.6 футтан (2 метрден) кем биіктігі бар кемелердің өтуіне шектеу қояды және Бродстағы ең төменгі көпір болып табылады. Сонымен қатар, өзеннің бұл бөлігі әлі де толқыды, және көтерілу мен төмендеу шамамен 15 см болса да, көпір арқылы ағындар өте күшті. Барлық жалдамалы кемелер көпірдің астынан өту алдында пилотты алуға міндетті. Поттер Хейгемнен жоғары, өзенге Candle Dyke қосылады, ол Heigham Sound-қа жалғасады, одан White Slea Mere Хиклинг Бродқа дейін созылады, онда кемелерді тоқтатуға арналған орындар бар. Heigham Sound және Хиклинг Брод екеуі де өте жайлы, ал кеме жүру арналары анық белгіленген. Хиклинг Брод – Ұлттық табиғат қорығы. Heigham Sound-тан Meadow Dyke солтүстікке қарай Horsey Mere-ге дейін созылады, оның көп бөлігі Ұлттық қордың табиғат қорығы болып табылады. Ұлттық қорға Horsey Drainage Mill-де тиесілі. Horsey Mere-ден Waxham New Cut өтеді, оның бойымен 9 метрге дейінгі кемелер шамамен 2 километрдей қашықтықты жүріп Lound Bridge-ке жетеді. Бұл жерде теңіз көпірден 2 километрден аз қашықтықта, бірақ кемемен 42 километр қашықтықта. Оның солтүстігінде A149 Поттер Хейгем айналма жолының көпірі орналасқан, ол қазір бұрынғы орта ғасырлық көпірді пайдаланған көліктердің көп бөлігін тасымалдайды және 2 метрлік кеме жүретін биіктікті қамтамасыз етеді. Кеме жүретін арнаны кесіп өтетін жалғыз орын – Martham Ferry, онда 1920 жылдары 19 ғасырдағы көпір жүзбелі айналмалы көпірмен ауыстырылды. Құрылыс 1987 жылы II санатқа енгізілді, бірақ сол жылы ауыстырылды және 2011 жылы санаттан шығарылды. Палуба екі жартылай дөңгелек болаттан жасалған суға батыратын резервуарларға орнатылған, ал өзеннің екі жағында бетон тіректер бар. Көпір өзеннің оңтүстік жағындағы тіреуге тіреліп, солтүстік жағалаудағы тізбекке жалғасқан арқанмен байланысқан. Құрылым Ferrygate Lane-нен Heigham Holmes-қа, Ұлттық қор басқаратын ұлттық табиғат қорығына кіруді қамтамасыз етеді, ол барлық жағынан сумен қоршалған және әдетте жылына бір күн ғана келушілерге ашық. Палуба суға батыратын резервуарларға су құйып, орналасқан кезде бетон тіректерге түсіріледі, ал көпір кеме жүру үшін ашылғанда су шығарылады. 2011 жылғы мәліметтерге сәйкес, Ұлттық қор көпірдің баяу және қиын операциясының салдарынан оны ауыстыруды жоспарлап отыр. Инженерлік сараптама көрсеткендей, әдеттегі айналмалы көпірді немесе басқыш көпірді орнату қиын, сондықтан ұқсас дизайнды ауыстыру, бірақ қуатпен жұмыс істейтін жүйе қосылған нұсқасы басымдыққа ие. Өзеннің жағасында тоғыз дренаждық диірмен орналасқан. Waxham New Cut-тағы Brograve Mill – 19 ғасырдың басында салынған үш қабатты кірпіш диірмен, ол қаңырап бос тұр, бірақ 2003 жылы желкендерінің бөліктері мен ішкі механизмдерінің көп бөлігі сақталған. West Somerton диірменін 1900 жылы Дан Ингленд Лудхамдағы Англия диірменшілерінен салған және ол жақсы жағдайда. Оның желкендері болмаса да, ішкі турбиналық сорғысы мен басқа да кейбір механизмдері әлі де сақталған. Horsey Mill – төрт қабатты құрылыс, ол Horsey Mere-ге су құяды және Ұлттық қорға тиесілі. Ол 19 ғасырдың ортасында салынған, 1897 жылы және 1912 жылы, жұмыс Дан Инглендпен жүргізілген кезде өзгертілген. Бастапқыда мұнараның астындағы ғимаратта суды көтеруге арналған шеңберлі дөңгелек орнатылған, бірақ ол кейіннен мұнараның ішіндегі сорғыш қозғалтқышымен ауыстырылды. 1943 жылы найзағай соққаннан кейін ол жұмысын тоқтатты және бес жылдан кейін Ұлттық қор сатып алды. Ол 1961 жылы қалпына келтірілді, бұл жұмысты Норфолк жел терісі тресі жүргізді. Оның фантайы 1987 жылы дауыл кезінде қирады, ал 2004 жылы аяқталған одан әрі қалпына келтіру кезінде жаңа желкендер орнатылды, бірақ олардың жалюзилері немесе оларды басқаратын жәндік механизмі болған жоқ. Heigham Holmes Mill – 19 ғасырдың ортасында салынған төрт қабатты кірпіш мұнара, оның механизмдерінің көп бөлігі сақталған. Ол II* санатқа жатады. West Somerton сияқты Martham Mill де Дан Ингленд салған, бірақ төрт қабаттан тұрады және 1908 жылы аяқталды. Ол турбиналық сорғыны іске қосты және қазір тұрғын үйге айналдырылды, сондай-ақ High's Mill, 19 ғасырдың ортасында салынған тағы бір төрт қабатты кірпіш мұнаралы диірмен. Келесі диірмен – Поттер Хейгемнің астындағы Repp's Drainage Mill. Thurne Dyke жел сорғысы 1820 жылы екі қабатты диірмен ретінде салынған, бірақ 19 ғасырдың ортасында үшінші қабаты қосылды. Оның қақпағы 1919 жылы дауыл кезінде ұшып кетті, ал 1926 жылы бу турбинасы орнатылды. Ол 1936 жылы жұмысын тоқтатты және бірте-бірте қирап, 1949 жылы Боб Морс сатып алғанға дейін қирады, ол Норфолкқа көшіп келгеннен кейін. Ол Альберт Инглендтің көмегімен оны қалпына келтіруді бастады, ол бастапқы құрылысшылардың ұрпағы. 1962 жылы Acle-дегі Thomas Smithdale and Sons диірменшілері одан әрі жұмыс істеді, ал Морс 1975 жылдан бастап Norfolk Mills Trust-тан көмек алды, ол желкендерге жалюзилердің бір бөлігін орнатуға қаржылады, нәтижесінде диірмен желдің күшімен қайта айнала бастады. Оның ішінде сыртқы турбинаны қозғалтатын механизмдері бар, ол темір қаптамада орналасқан, және ол II* санатқа жатады. Морс әлемнің әртүрлі елдерінен келген жел сорғыштарына арналған музей – Morse's Wind Engine Park құрды, ол 2007 жылы қайтыс болғанға дейін оны басқарды. Өзендегі соңғы диірмен St Benet's Level-де орналасқан. Ол да II* санатқа жатады және 18 ғасырдың соңында салынған төрт қабатты диірмен. Ол 1976 жылы қалпына келтірілді, кезде бейілдік тісті дөңгелектер ауыстырылды, бірақ қалған барлық механизмдер мен сыртқы турбина сақталды.

Much of the River Thurne system is navigable, but there are a number of restrictions to the size of boats that can use it. The most famous is the medieval bridge at Potter Heigham. Most road traffic now uses the A149 Bypass, slightly to the north, but the narrow central arch restricts passage to boats needing headroom of less than 6.6 feet (2 m), and is the lowest bridge on the Broads. In addition, the river is still tidal here, and although the rise and fall is only about , currents through the bridge are quite strong. It is a requirement that all hire craft take on a pilot before they pass under the bridge. Above Potter Heigham, the river is joined by Candle Dyke, which connects to Heigham Sound, from which White Slea Mere leads on to Hickling Broad, where there are moorings. Both Heigham Sound and Hickling Broad are quite shallow, and the navigation channels are clearly marked. Hickling Broad is also a National Nature Reserve. From Heigham Sound, Meadow Dyke leads northwards to Horsey Mere, most of which is a National Trust nature reserve. The National Trust also own Horsey Drainage Mill. Beyond Horsey Mere lies Waxham New Cut, along which boats up to 30 feet (9 m) long can travel for about 1.5 mile (2 km) to Lound Bridge. The sea is less than 1 mile (2 km) from the bridge at this point, although it is 26 mile (42 km) away by boat. Just to the north of it is the A149 Potter Heigham Bypass bridge, which now carries most of the traffic which formerly used the medieval bridge, and provides a navigable headroom of 7 feet (2 m). The only other place at which vehicles can cross the navigable channel is at Martham Ferry, where a nineteenth century bridge was replaced in the 1920s by a floating swing bridge, the structure was grade II listed in 1987 but replaced in the same year and was de listed in 2011. The deck rests on two semi circular steel buoyancy tanks, and there are concrete abutments on both sides of the river. The bridge pivots on a post at the south side of the river, and is connected by a chain to a winch on the north bank. The structure provides access for farm vehicles from Ferrygate Lane to Heigham Holmes, a national nature reserve managed by the National Trust, which is surrounded by water on all sides, and is normally only open to visitors on one day each year. The deck is lowered onto the concrete abutments when in position by pumping water into the buoyancy tanks, and pumping it out again before the bridge can be opened for navigation. As of 2011 the National Trust were looking to replace the bridge, due to the slow and cumbersome nature of its operation. An engineering survey suggested that a conventional swing bridge or bascule bridge could not easily be installed at the site, and so a replacement of a similar design, but incorporating powered operation is the preferred option. There are nine drainage mills situated along the banks of the river. Brograve Mill on the Waxham New Cut is an early nineteenth century, three storey brick mill, which is derelict but retained parts of its sails and most of its internal machinery in 2003. West Somerton Mill was built in 1900 by Dan England, from the millwrights England's of Ludham, and is in better condition. Although it has no sails, its internal turbine pump and some of the other machinery are still extant. Horsey Mill is a four storey structure which pumped water into Horsey Mere, and is owned by the National Trust. It was built in the mid nineteenth century, and was modified in 1897 and again in 1912, when the work was carried out by Dan England. It originally powered a scoop wheel to raise the water into the mere, but this was replaced by a pumping engine in an outbuilding at the foot of the tower. It ceased to operate in 1943 after being struck by lightning, and was acquired by the National Trust five years later. It was restored in 1961, the work being carried out by the Norfolk Windmills Trust. Its fantail was destroyed during a gale in 1987, and during further restoration, which was completed in 2004, new sails were fitted, but with no shutters or the spider mechanism which operates them. Heigham Holmes Mill is a mid nineteenth century four storey brick tower which retains most of its machinery. It is grade II* listed. Like West Somerton, Martham Mill was also built by Dan England, but consists of four storeys and was completed in 1908. It drove a turbine pump, and has now been converted into a residence, as has High's Mill, another four storey brick tower mill built in the mid nineteenth century. The next mill downstream is the derelict Repp's Drainage Mill below Potter Heigham. Thurne Dyke windpump was built in 1820 as a two storey mill, but a third storey was added in the middle of the nineteenth century. Its cap was blown off during a gale in 1919, and a steam turbine was installed in 1926. It ceased to operate in 1936, and gradually became derelict until it was bought by Bob Morse in 1949, after he moved to Norfolk. He started to restore it with help from Albert England, a descendant of the original builders. Further work was done by the millwrights Thomas Smithdale and Sons of Acle in 1962, and Morse was assisted by the Norfolk Mills Trust from 1975, who funded the fitting of some of the shutters to the sails in 2002, enabling the mill to turn under wind power again. It still contains its internal machinery, which drove an external turbine, housed in an iron casing, and it is grade II* listed. Morse went on to form Morse's Wind Engine Park, a museum devoted to wind pumps from around the world, before he died in 2007. The final mill on the river is at St Benet's Level. It is again grade II* listed, and is a four storey mill built in the late eighteenth century. It was restored in 1976, when the bevel gears had to be replaced, but all other machinery and the external turbine are intact.

Кіріспе

Навигация