Кіріспе
Сатушылар нарықта беруге дайын тауардың мөлшері Экономикада ұсыныс - бұл фирмалар, өндірушілер, жұмысшылар, қаржылық активтерді жеткізушілер немесе басқа экономикалық агенттер нарыққа немесе жеке тұлғаға беруге дайын және қабілетті ресурстың мөлшері. Жеткізу өндірілген тауарлар, еңбек уақыты, шикізат немесе кез келген басқа сирек немесе құнды зат түрінде болуы мүмкін. Жеткізу көбінесе графикалық түрде ұсыныс қисығы ретінде, бірлік бағасы тік осьте және бағаның функциясы ретінде ұсынылған мөлшерде көлденең осьте көрсетіледі. Тәуелді және тәуелсіз айнымалының әдеттегі орнын ауыстыру - бұл өкінішті, бірақ стандартты шарт. Жеткізу қисығы жеке сатушы үшін немесе барлық сатушылар ұсынған өнімді қосу арқылы тұтас нарыққа қатысты болуы мүмкін. Берілген мөлшер белгілі бір уақыт кезеңіне арналған (мысалы, бір кәсіпорын бір жылда беретін болат тоннасы), бірақ бірліктер мен уақыт теориялық баяндамада жиі алынып тасталады. Тауар нарығында ұсыныс - бұл барлық басқа факторлар тұрақты болған кезде өндірушілер әр түрлі бағамен сатуға дайын уақыт бірлігіне өнімнің мөлшері. Еңбек нарығында еңбекпен қамтамасыз ету - бұл аптасына, айына немесе жылына жұмыс істеуге дайын адамдардың жалақы мөлшерінің функциясы. Экономикалық және қаржылық салада ақша массасы - бұл ақша нарығында қол жетімді өте өтімді активтердің мөлшері, оны елдің ақшалай билігі анықтайды немесе оған әсер етеді. Бұл ақшаның қандай түрін талқылауды байланысты өзгеруі мүмкін. Мысалы, M1 әдетте ақшаны, монеталарды, қолма-қол ақшаны және басқа да ақша эквиваленттерін валютаға бірден айналдыруға арналған тар ақшаны білдіреді. Ал M2 құрамына барлық M1 және қысқа мерзімді депозиттер мен нарықтық қорлардың кейбір түрлері кіреді.
In economics, supply is the amount of a resource that firms, producers, labourers, providers of financial assets, or other economic agents are willing and able to provide to the marketplace or to an individual. Supply can be in produced goods, labour time, raw materials, or any other scarce or valuable object. Supply is often plotted graphically as a supply curve, with the price per unit on the vertical axis and quantity supplied as a function of price on the horizontal axis. This reversal of the usual position of the dependent variable and the independent variable is an unfortunate but standard convention. The supply curve can be either for an individual seller or for the market as a whole, adding up the quantity supplied by all sellers. The quantity supplied is for a particular time period (e. g., the tons of steel a firm would supply in a year), but the units and time are often omitted in theoretical presentations. In the goods market, supply is the amount of a product per unit of time that producers are willing to sell at various given prices when all other factors are held constant. In the labor market, the supply of labor is the amount of time per week, month, or year that individuals are willing to spend working, as a function of the wage rate. In the economic and financial field, the money supply is the amount of highly liquid assets available in the money market, which is either determined or influenced by a country's monetary authority. This can vary based on which type of money supply one is discussing. M1 for example is commonly used to refer to narrow money, coins, cash, and other money equivalents that can be converted to currency nearly instantly. M2 by contrast includes all of M1 but also includes short term deposits and certain types of market funds.
Жеткізу кестесі
Жеткізу кестесі - бір немесе бірнеше фирмалардың белгілі бір баға бойынша қандай мөлшерде жеткізуге дайын екендігін көрсететін кесте. Жеткізуге әсер ететін маңызды факторлардың бірі - тауардың өзіндік бағасы, оған байланысты тауарлардың бағасы, өндіріс шығындары, технология, өндіріс функциясы және сатушылардың үміті.
Жеткізу функциясы мен теңдеуі
Сонымен, жеткізу функцияларын олардың қайдан пайда болғанына қарай жіктеуге болады: тұтынушылар немесе фирмалар. Енді әр түрлі жеткізу функциясы кезекпен қарастырылады. Бұл ретте мынадай белгілер қолданылады: I өндірілген тауарлар, олардың әрқайсысы бір саланы айқындайды және J факторлары. i = 1, , I және J = 1, , J индекстері тиісінше өндірілген тауарларға (өндірістерге) және факторларға қатысты. n барлық тауарларды бірінші тізімдеу арқылы индекстесін, содан кейін n = 1, , I, I + 1, , I + J. i саладағы фирмалардың саны L i деп жазылады және бұл фирмалар l = 1, , L i арқылы индекстеледі. K тұтынушы k = 1, , K ретінде саналады. Айнымалы k тұтынушы тұтынатын j факторларының мөлшерін білдіреді. Бұл адам j-ден бастап <-ге дейін жақсы j-ге ие болуы мүмкін. Егер k адам j-нің жеткізушісі болса. Егер керісінше болса, онда олар j тұтынушысы. Жеткізу функциясы - жеткізушінің тауарларды сатуға ұсынуға деген ықыласы мен қабілетіне әсер ететін факторлар мен жеткізу арасындағы байланыстың математикалық көрінісі. Мысал ретінде, тауардың бағасы және оған байланысты тауардың бағасы қайда дегенге байланысты қисық болады. Тасымалдағыштың оң жағындағы айнымалылар ұсынылған мөлшерді тауардың өз бағасына қатысты сызғанда тұрақты болып қалатынын білдіреді. Жеткізу теңдеуі функционалдық қатынастың математикалық өрнегі болып табылады. Сызықтық мысал: Бұл жерде өнімнің ұсынысына әсер ететін барлық нақтыланбаған факторлардың қоймасы. Жалпы ереже бойынша, баға мен жеткізілген мөлшер тікелей байланысты, сондықтан of коэффициенті оң. байланысты тауардың бағасы. Әдетте, оның коэффициенті теріс болады, өйткені байланысты тауар кіріс немесе кіріс көзі болып табылады.
Жылжымалы жұмыс
Иілгіш бойынша қозғалыстар тек тауардың өз бағасының өзгеруінен туындаған ұсынылатын мөлшерде өзгеріс болған жағдайда ғана пайда болады. Ұсыныстың қисығында ауытқу, оны ұсыныстың өзгеруі деп атайды, егер ұсыныстың бағаға қатысты емес анықтауышы өзгерсе ғана пайда болады.
Кері ұсыныстың теңдеуі
Экономистер сұраныс пен ұсыныс графиктерінде тәуелді айнымалыны (саны) көлденең осьте, ал тәуелсіз айнымалыны (баға) тік осьте графиктейді. Кері ұсыныстың теңдеуі - сол жақта оқшауланған тік осьтің айнымалысымен жазылған теңдеу: мысалы, егер ұсыныстың теңдеуі болса, онда кері ұсыныстың теңдеуі болады .
Маржинальдық шығындар мен қысқа мерзімді ұсыныс қисығы
Кәсіпорынның қысқа мерзімді ұсыныс қисығы - бұл ең төменгі орташа айнымалы шығындардан жоғары шекті шығындар қисығы. SRMC-нің тоқтату нүктесінен төменгі бөлігі ұсыныс қисығының бөлігі емес, өйткені фирма ешқандай өнім өндірмейді. Фирманың ұзақ мерзімді ұсыныс қисығы - ұзақ мерзімді шекті шығындар қисығының ұзақ мерзімді орташа шығындар қисығының ең төменгі деңгейінен жоғары бөлігі.
Қысқа мерзімді ұсыныстар қисығының пішіні
Маржиналды табыстың төмендеу заңы (LDMR) SRMC қисығын қалыптастырады. LDMR-де өндіріс өскен сайын ақыр соңында бір нүктеге (шекаралық табыстың азаю нүктесіне) жетеді, содан кейін еңбек кірісінің тұрақты өсуінен туындайтын қосымша өнім бірліктері бірте-бірте азаяды. Яғни, шекті табыстың төмендеуінен кейін еңбектің шекті өнімі үнемі төмендей береді, сондықтан фирманы көбірек өнім өндіруге итермелеу үшін үнемі жоғары сату бағасы қажет болады.
Нарықтық ұсыныс қисығының пішіні
Тәжірибе заңы бойынша, барлық басқа нәрселер бірдей болған жағдайда, аталған тауардың бағасының өсуі ұсынылатын мөлшердің өсуіне әкеледі. Басқаша айтқанда, ұсыныс қисығы жоғары қарай қарайтын болады. Алайда, ұсыныстың заңына қатысты ерекшеліктер бар. Барлық ұсыныс қисықтары жоғары қарай ауыспайды. Кейбір этеродокстық экономистер, мысалы Стив Кин және Дирк Эйнтс, бұл теорияға қарсы шығып, жаппай өндірілетін тауарлардың ұсынысы төмен қарай еңіске түседі деп айтады: өндіріс өскен сайын бірлік баға төмендейді, керісінше, сұраныс өте төмен болса, бірлік баға көтеріледі. Бұл масштабтық үнемге сәйкес келеді.
Сызықтық жеткізу қисықтары бойынша икемділік
Сызықтық жеткізу қисығының еңіс тұрақты; эластикалық емес. Егер линейлік ұсыныс қисығы баға осьін қисаса, онда СЭС қиылысу нүктесінде шексіз икемді болады. Иілгіштік коэффициенті қисықты "жоғарға" жылжыта отырып төмендейді. Егер желілік ұсыныс қисық сызығы қиылысатын болса, сандық осьтің ПЭС қиылысу нүктесінде нөлге тең болады және қисық сызықты жоғарылату кезінде артады; Толық бәсеке - бұл ұсыныс функциясы шығарылатын жалғыз нарықтық құрылым. Нағыз бәсекелестік жағдайында бағаны жеткізушінің көзқарасы бойынша нарық белгілейді; бәсекелестік фирманың менеджері фирманың шекті шығындар қисығына сілтеме жасай отырып, кез келген бағаға қандай тауарлар саны ұсынылатынын айта алады. Оның ұсынысты функциясын жасау үшін сатушы бастапқыда бағаны нөлге тең деп болжап, содан кейін бағаны бірте-бірте көтере алады; әр бағада ол шекті шығындар қисығын пайдалана отырып, ұсынылатын гипотетикалық мөлшерді есептей алады. Осы процестен кейін менеджер толық жеткізу функциясын таба алады. Монополист бұл процесті қайталай алмайды, өйткені бағаны нарық белгілемейді, сондықтан ол фирманың көзқарасы бойынша тәуелсіз айнымалы емес; керісінше, фирма бір мезгілде баға мен мөлшерді бірге таңдап алады, бұл олардың бірге тұтынушылардың сұраныс қисығында нүктесін құрайды. Сұраныстың өзгеруі "өндірістің өзгермеуімен бағаның өзгеруіне, өнімнің өзгеруімен бағаның өзгеруіне немесе екеуіне де" әкелуі мүмкін. Бағаны жеткізілген мөлшермен байланыстыратын бір ғана функция жоқ.