Кіріспе
Авиценнаның кітабы – «Емдеу кітабы» (كتاب الشفاء; Sufficientia; сондай-ақ белгілі) – Әбу Әли ибн Сина (Авиценна деп те белгілі) ортағасырлық Парсыда, Мавераннахрдағы Бұхара маңында жазған ғылыми және философиялық энциклопедия. Ол кітапты 1014 жылы жазуды бастап, 1020 жылы аяқтады және 1027 жылы жариялады. Оған Аристотель сияқты ежелгі грек философтары, Птолемей сияқты эллиндік ойшылдар, сондай-ақ әл-Кинди (Алкиндус), әл-Фараби (Алфараби) және әл-Бируни сияқты ертедегі парсы/мұсылман ғалымдары мен философтары әсер етті.
The Book of Healing (کتاب الشفاء; Sufficientia; also known as ) is a scientific and philosophical encyclopedia written by Abu Ali ibn Sīna (also known as Avicenna) from medieval Persia, near Bukhara in Maverounnahr. He most likely began to compose the book in 1014, completed it around 1020, and published it in 1027. It was influenced by ancient Greek philosophers such as Aristotle; Hellenistic thinkers such as Ptolemy; and earlier Persian/Muslim scientists and philosophers, such as Al Kindi (Alkindus), Al Farabi (Alfarabi), and Al Bīrūnī.
Астрономия
Астрономия саласында бұл кітап Венера Жерге Күнден гөрі жақын деген теорияны ұсынады.
Химия
Ибн Синаның металдардың пайда болуы туралы теориясы, алхимияны сынға түсіргенімен, металдардың күкірт-сынап теориясын Аристотель мен Теофрасттың минералогиялық теорияларымен үйлестірді. Ол минералдық және металдық жағдайлардың мәніне қатысты идеяларды біріктірді.
Логика
Авиценна өзінің еңбектерінде ислам философиясындағы логика тақырыбын жан-жақты қарастырып, Аристотельдік логикаға балама ретінде "Авиценна логикасы" деп аталатын жеке логикалық жүйесін құрды. 12 ғасырға қарай Авиценна логикасы Ислам әлеміндегі басым логикалық жүйе ретінде Аристотельдік логиканы ығыстырды. 12 ғасырдағы латын тіліне жасалған аудармалардан кейін, оның логика туралы жазған еңбектері Альбер Магнус сияқты еуропалық ортағасырлық авторларға да зор ықпал етті. Ол гипотетикалық силлогизм туралы жазды, "уақыт бойынша модальдық" силлогистиканың жаңа теориясын жасады және ғылыми әдіс үшін маңызды келісім, айырмашылық және бірдей өзгерістер сияқты индуктивтік логиканың әдістерін пайдаланды.
Метафизика
Ислам теологиясымен сіңірілген ертедегі ислам метафизикасы, Аристотельдік философияға қарағанда, мән мен болмыстың айырмашылығын анықрақ ажыратады. Болмыс – мүмкіншілік пен кездейсоқтықтың саласы болса, мән кездейсоқтықтан тыс, бір нәрседе сақталады. Ибн Синаның философиясы, әсіресе метафизикаға қатысты бөлігі, әл-Фарабиге көп қарызды. Оның еңбектерінен бізге жеткен нәрселерде, нақты ислам философиясын іздеуді көруге болады. Әл-Фарабидің жолын ұстанған Авиценна болмыстың мәселесін жан-жақты зерттеуді бастады, онда ол мәнді (махиат) және болмысты (wujud) ажыратты. Ол болмыстың фактісі, барлық нәрсенің мәнінен туындамайды немесе оған есеп бермейді, ал форма мен материя өздері әрекеттесіп, ғаламның қозғалысын немесе барлық нәрсенің прогрестік іске асырылуын тудыра алмайды деп сараптады. Сондықтан, болмыс, мәнге болмысты қажеттілікпен сыйырған, берген, қосылған немесе сыйлаған себепке байланысты болуы керек. Мұны істеу үшін, себеп бар болуы керек және оның салдарымен бірге болуы керек. Авиценнаның Құдайдың бар екендігіне дәлелдеуі – алғашқы онтологиялық аргумент, ол "Шипагерлік кітабының" "Метафизика" бөлімінде ұсынылған. Бұл – тек интуиция мен ақыл-ойды пайдаланатын априорлық дәлелдеу әдісін қолданудың алғашқы әрекеті болды. Авиценнаның Құдайдың бар екендігіне дәлелдеуі ерекше, өйткені оны космологиялық және онтологиялық аргумент ретінде жіктеуге болады. "Бұл онтологиялық, себебі зияттағы "қажетті болмыс" – қажетті болмысқа талас-тартыс жасаудың алғашқы негізі". Дәлел сондай-ақ "космологиялық, өйткені оның көп бөлігі, мүмкіншілік болмыстар өздігінен тұра алмайды және қажетті болмыспен аяқталуы керек" деп дәлелдейді.
Ғылым философиясы
Кітаптың "Ал Бурхан" ("Демонстрация туралы") бөлімінде Авиценна ғылым философиясын талқылап, зерттеудің ертедегі ғылыми әдісін сипаттайды. Ол Аристотельдің "Соңғы аналитикасын" талқылайды және бірнеше мәселе бойынша одан едәуір өзгеше пікір білдіреді. Авиценна ғылыми зерттеу үшін дұрыс әдістеме және "Ғылымның алғашқы принциптерін қалай алуға болады?" деген сұраққа қатысты мәселені түсіндіреді. Ол ғалым дедуктивті ғылымның бастапқы аксиомалары немесе гипотезаларын қандай да бір негізгі алғышарттарсыз қалай қорытуға болады деп сұрайды. Ол ең қолайлы жағдай – терминдер арасындағы қатынасты түсінгенде, ол абсолютті, әмбебап нақтылыққа мүмкіндік береді дейді. Содан кейін Авиценна алғашқы принциптерге жету үшін тағы екі әдіс ұсынады: ежелгі Аристотельдік индукция (истикра) әдісі және тексеру мен тәжірибе (таджриба) әдісі. Авиценна Аристотельдік индукцияны сынға алып, оның өзі уәде еткендей абсолютті, әмбебап және нақты алғышарттарға әкелмейтінін айтады. Оның орнына ол ғылыми зерттеу құралы ретінде тәжірибелік әдісті дамытады.
Мәтіннің бөлімдері
Араб мәтінінің сын басылымдары Каирде 1952–83 жылдары, бастапқыда Ибрагим Мадкурдың қадағалауымен жарық көрді; осы басылымдардың кейбіреулері төменде берілген. Ал-Мантик (Логика), 1-бөлім, әл-Ахвани, Каир: әл-Матба’а әл-Амирия, 1952. (әл-Шифаның I том, 1-бөлімі.) М. Эль-Ходейри редакциялаған әл-‘Ибара (Түсіндіру). Каир: Дар әл-Катиб әл-Араби, 1970. (әл-Шифаның I том, 3-бөлімі.) С. Зайед және И. Мадкур редакциялаған әл-Қияс (Силлогизм). Каир: Organisme General des Imprimeries Gouvernementales, 1964. (әл-Шифаның I том, 4-бөлімі.) Шехаби, Н., ауд. 1973. Ибн Синаның ұсыныс логикасы, Дордрехт: Рейдель. А. Э. Афифи редакциялаған әл-Бурхан (Дәлелдеу). Каир: Organisme General des Imprimeries Gouvernementales, 1956. (әл-Шифаның I том, 5-бөлімі.) А. Ф. Әл-Эхвани редакциялаған әл-Жадал (Диалектика). Каир: Organisme General des Imprimeries Gouvernementales, 1965. (әл-Шифаның I том, 6-бөлімі.) С. Салим редакциялаған әл-Хатаба (Риторика). Каир: Imprimerie Nationale, 1954. (әл-Шифаның I том, 8-бөлімі.) М. Ю. Муса, С. Дунья және С. Зайед редакциялаған әл-Илахият (Теология). Каир: Organisme General des Imprimeries Gouvernementales, 1960; Р. М. Савори және Д. А. Агиус, ред. және ауд. 1984. ‘Ибн Сина әл-Шифа метафизикасының негізгі ұғымдары туралы’, Logos Islamikos, Торонто, Онтарио: Ортағасырлық зерттеулер жөніндегі понтификалдық институты; Анавати, Г. С., ауд. 1978, 1985. "Шифа метафизикасы" (Etudes Musulmanes 21 және 27). Париж: Vrin. (I том, 1–5 кітаптар; II том, 6–10 кітаптар.) Мармура, Майкл Э. 2005. Денсаулық метафизикасы. М. Э. Мармураның кіріспесі және түсіндірмесі бар параллель ағылшын-араб тіліндегі мәтін. Прово, Юта: Brigham Young University Press. Әл-Нафс (Жан), Г. С. Анавати және С. Зайед редакциялаған. Каир: Organisme General des Imprimeries Gouvernementales, 1975; Рахман, Ф., ред. 1959. Авиценнаның "Де Анима", "Китаб әл-Шифаның психологиялық бөлігі". Лондон: Оксфорд университетінің баспасы, 1959. (әл-Шифаның I том, 6-бөлімі.)
R. M. Savory and D. A. Agius, ed. and trans. 1984. ‘Ibn Sina on Primary Concepts in the Metaphysics of al Shifa’, in Logos Islamikos, Toronto, Ont. : Pontifical Institute for Mediaeval Studies;
Anawati, G. C., trans. 1978, 1985. "La metaphysique du Shifa’ [The Metaphysics of al Shifa’]," (Etudes Musulmanes 21 and 27). Paris: Vrin. (Vol. I, Books 1 5; Vol. II. Books 6 10.) Marmura, Michael E. 2005. The Metaphysics of the Healing. A parallel English Arabic text, with introduction and annotation by M. E. Marmura. Provo, UT: Brigham Young University Press. Al Nafs (The Soul), edited by G. C. Anawati and S. Zayed. Cairo: Organisme General des Imprimeries Gouvernementales, 1975;
Rahman, F., ed. 1959. Avicenna's De Anima, Being the Psychological Part of Kitab al Shifa’, London: Oxford University Press, 1959. (Volume 1, part 6 of al Shifa’.)
Ағылшын тіліндегі аударма
BYU-дың Ислам аудармалары сериясына "Емдеу" кітабының екі бөлімі кіреді.