Кіріспе

Отыз тоғыз қадам - британдық 1978 жылы түсірілген триллер фильм, режиссері - Дон Шарп, сценарийін британдық драматург Майкл Робсон жазды, Джон Бьюкеннің "Отыз тоғыз қадам" романының желісі бойынша түсірілген. Бұл 1915 жылғы романының үшінші фильм нұсқасы болды. Бұл нұсқада Роберт Пауэлл Ричард Ханней, Карен Дотрис Алекс, Джон Миллс полковник Скаддер және басқа да көптеген танымал британдық актерлер кішігірім рөлдерде ойнады. Ол әдетте Ұлы соғыстан бұрын орын алған романға ең жақын деп саналады. Фильмнің алғашқы оқиғалары мен жалпы сезімі Бьюкеннің бастапқы оқиғасына ұқсас, бірақ Скаддерді бірден жанашырлық сипаты ретінде қайта салу және махаббат қызығушылығын енгізу сияқты бірнеше өзгерістермен. Ол сондай-ақ "отыз тоғыз баспалдақ" дегеннің басқа мағынасын енгізеді, бірақ оның фильмдегі алдыңғыларынан айырмашылығы, ол Бьюкеннің нақты баспалдақ болу туралы бастапқы түсінігіне қайта оралады. Бұл Уиль Хейдің басты рөлін соққан "Мейрренд Френд" (1943) фильмінен әсер алған, соңында Биг Бен сызығымен танымал, бірақ бұл Бьюкеннің бастапқы оқиғасынан ең негізгі ауытқу, ол өзінің кульминациясына Кенттегі жағалаудағы жерде жетеді. Кейін Пауэлл ITV сериалындағы Ханнейде рөлін қайталады, ол 1988 жылдан 1989 жылға дейін 13 эпизодқа созылды.

Сюжет

1914 жылы Лондонның барлық жерінде Германияның тыңшылары бар. Британдық саясаткерлердің құпия кісі өлтіруінен кейін, зейнеткер британдық барлау офицері, полковник Скаддер өзінің өмірі мен құпия қара кітапшасы қауіп-қатерде екенін түсінеді. Ол Оңтүстік Африка одағына қайту алдында Ұлыбританияға қысқа уақытқа барған, сол ғимараттағы пәтерде тұратын Ричард Ханнейге жүгінеді. Скаддер Ханнеге Пруссияның (герман) " ұйықтап жатқан" агенттерінің жоспары туралы айтады, олар Ұлыбританияға барған кезде Грекияның корольдік премьер-министрін өлтіру арқылы Үш Антанта одағына (болашақтағы одақтас державаларға) қарсы дүниежүзілік соғысты бастауды жоспарлап отыр. Ханнеге бастапқыда оған сенімсіздік танытқанына қарамастан, Скаддерге өз пәтерінде баспана береді. Таңертең Ханней өзінің туған қаласына, Шотландияның солтүстігіндегі Стратхаллан ауылына пойыз билеті сатып алу үшін кетеді, ал Скаддер пәтерде жазбаларын жазып жатыр. Прус агенттері пәтерге кіруге тырысқанда, Скаддер өрт сөндіру сатысынан қашып кетеді, бірақ оны байқап қалады. Скудер өзінің құпия жазба кітабы бар пакетті бағана қорапқа салып, Ханнейннің екінші қара кітапты беру үшін Санкт-Панкрас темір жол вокзалына қашады. Темір жол станциясында, Ханнеге жетуден бірнеше секунд бұрын, Скаддер агенттермен өлтіріледі. Өлім алдында Ханнеге түсінбеген бір хабарды жеткізеді. Өкінішке орай, Ханнейді теміржол вокзалында куәгерлер шабуылшы деп қате түсінді және тұтқындалды, бірақ көп ұзамай пруссалықтар оны тұтқындап, қамауға алды. Ханнеден жауап алу кезінде олар одан "Отыз тоғыз қадам" туралы не білетінін сұрайды. Пруссиялықтар оған жасырын кітапшаға жетелейтін үмітпен қашып кетуіне жол береді. Сент-Панкраста Ханне Скаддердің екінші жазбасын таба алады, бірақ бұл тек үш сөзді жұмбақпен жасалынған манекен болып шығады. Тек Ханней ғана жұмбақты түсіне алады, ол оны Шотландияға шынайы кітапшаны іздеуге жібереді. Ханней Шотландияға солтүстікке қарай жүретін пойызға түседі, бірақ полиция вагондарға отырғанда, ол көпірден секіріп қашуға мәжбүр болады. Ханней полиция "боббилерінен" басқарған бас инспектор Ломас (Эрик Портер) және британдық корольдік үкіметте жоғары тұрған пруссиялық симпатияшы сэр Эдмунд Апплтон бастаған прусиялық агенттерден қашып жүріп, құпияны шешуге тырысады. Шотландияның шұңқырларында Ханни, ойынның бір бөлігі ретінде қашып жүргенін айтып, Алекс Маккензи мен оның күйеуі Дэвид Гамильтонмен кездеседі. Ханней тағы да қашып жүріп, Либералды партияның саяси ораторы ретінде көрініс жасап, сайлау науқанының аялдамасында сөйлеуі керек. Ол Пруссия агенттерінің жеке басын Алекс Маккензи мен Дэвид Гамильтонға көрсетеді және олардың көмегімен Скаддердің кітабы табылды, бірақ Гамильтонды Пруссиялықтар өлтіреді. Кодталған ақпарат ішінара шифрланып, пруссиялық агенттердің шынайы жоспарлары ашылады. Агенттер Вестминстер сарайында Британ парламенті жиналып жатқан кезде бомбаны орната отырып, Грекияның корольдік премьер-министрін өлтіруге ниетті, осылайша қылмыстық террористік оқиғаға әкеліп соқтырады, бұл әрқашан тұрақсыз Балқан түбегінде (оңтүстік-шығыс Еуропа) тәртіпсіздікке әкеліп соғады және халықаралық дағдарысты жеделдетеді, мүмкін дүниежүзілік соғысқа ұшырайды. "Отыз тоғыз баспалдақ" - Вестминстер сарайындағы "Биг Бен" сағатының сағатына дейінгі баспалдақтардың санын білдіреді. Лондон мен Ханнедегі полиция сағаттық мұнараның басына жеткенде, агенттер бомбаны орнатады және сағаттық бөлмені бекітеді. Ханней бомбаның сағат механизмімен сағат 11.45-те іске қосылатынын түсінеді. Полицияға көбірек уақыт беру үшін Ханней сыртқы сағаттың әйнегін сындырып, жер бетінен 100 метр биіктіктегі сағаттың бетінен шығып, IX фигурасына қарай қозғалғанда минуттық қолды тоқтатады (11: 00). Сағаттың соңғы шағында Ханне сағат 11.44-те, бір минут бұрын, полиция сағаттың бөлмесіне кіруге жеткілікті уақыт бере алады, онда олар қалған тыңшыларды өлтіріп, бомбаны сөндіреді. Сағат механизмі тұйықталып, сағат сағат 11.30-да минуттық иілгіш тік күйге түсіп, жұмыс істеуін тоқтатады. Алайда Ханней әлі де ұсталып тұр, ал офицерлердің бірі оны арқанмен құтқарады. Ломас Темза өзенінің полициясының киім-кешегін таниды және портта Ханней мен басқа офицерлер Апплтонды тұтқындады, ол сонымен қатар Корольдік әскери-теңіз флотының барлық әскери кемелерінің орналасуының құпия мәліметтерін ұрлады. Сэр Эдмунд Апплтон опасыздық жасады деп айыпталады, ал Ричард Ха�...

Шығару

Фильм 1979 жылы британдық кассада ең танымал фильмдердің бірі болды. Шарп фильмнің Тони Уильямс басшылығымен Ранктің қайта жаңғырған фильмдерінің ішіндегі ең табысты фильм екендігін айтты. Ұлыбританияда оның дистрибьюторлық жалпы сомасы 364 434 фунт стерлинг болды. Грег Смит Джон Бьюкеннің ұлы Лорд Твидсмуирдің фильмде әкесі жазған кітаптың көбірек қолданылғанына қуанышты екенін және оның әкесіне Биг Беннің аяқталуы ұнайды деп ойлағандығын айтты.