Кіріспе

Неміс музыка баспашысы Адольф Мартин Шлезингер (4 қазан 1769 - 11 қазан 1838) - неміс музыка баспашысы. Оның фирмасы он тоғызыншы ғасырдың басында Берлиндегі ең ықпалдылардың бірі болды.

Мансап

Шлезингер еврей болған, және Силезияның Бяла қаласында Аарон Мозе Шлезингер болып туған. Ол 1795 жылы Берлинде кітап бизнесіне кірісіп, 1810 жылы өзінің үйінен музыка баспасын, Schlesinger'ssche Buchhandlung, ашып, бастапқыда Breite Strasse-де орналасқан. Келесі онжылдықта фирмаға Людвиг ван Бетховен, Феликс Мендельсон және Карл Мария фон Вебер сияқты композиторлар кірді. Ол сондай-ақ Пруссия мемлекетінің әскери музыкасын жариялады. Шлезингердің музыка авторлық құқықтарының мәселесі бойынша үнемі лоббилік әрекет етуі (Вебердің "Der Freischütz" атты шығармасын жариялау құқықтарының бұзылуымен туындаған) 1837 жылғы Пруссия авторлық құқықтарының ықпалды заңын енгізудің басты факторы болды. Бизнестің өркендеуі фирмаға 1823 жылы No. 34, Unter den Linden, мұнда магонийден жасалған жабдықтарды сәулетші Карл Фридрих Шинкель жобалаған. Қазіргі заманда Шлезингерді "қысқа бойлы, мықты, мықты джентльмен" деп сипаттаған, оның энергиясы, кәсіпкерлік рухы мен іскерлік сезімі бірден байқалды, ол бір көзімен (сол көзі жоқ) бірін бекіткен кезде. 1824 жылы Шлезингер музыка журналын шығарды, Берлиндік жалпы музыкалық газет, Адольф Бернхард Маркс редактор болды. Маркстың кеңесі бойынша ол 1829 жылы Мендельсонның еңбекті қайта жаңғыртудан кейін (қолжазба көздерінен) J. S. Бахтың Матайдың құмарлықтарын бірінші рет жариялады. Шлезингердің еврейлік шығу тегі басқа баспагерлер мен қазіргі композиторлар тарапынан оған қатысты кішігірім сілтемелерге әкелді. Шлезингерді Бетховен өзінің хат-хабарларында "жағажайда сатуға шығатын және ескі еврей" деп сипаттады; Бетховен 1826 жылы баспагер Петерске жазған хатында "Шлезингер маған еврейлердің кіршік сырын төледі" деп шағымданады. Петерс бұрын Бетховеннен Шлезингерге өзінің Missa Solemnis-ін ұсынбауын сұрады, өйткені "Бетховен құрастырған христиандық мессасы яһудидің, әсіресе мұндай яһудидің қолына түсе алмайды". Осы пікірлерге қарамастан, Бетховен Шлезингердің кейіннен өзінің соңғы квартеттері мен сонаталарын жариялауына өте қуанышты болды. Шлезингер сонымен қатар Луиджи Черубини, Иоганн Непомук Хаммель, Карл Лоуэ, Тереза Шеффер, Гаспар Спонтини, Эльза Стрейт және басқалардың музыкасын жариялады.

Өлім және фирманың мұрагерлігі

Шлезингер 1838 жылы Берлинде қайтыс болды, жесіріне байлық қалдырды. Шлезингердің ұлы Мориц Адольф (Морис) Шлезингер кейіннен фирманың Париждегі бөлімшесін құрды, ал тағы бір ұлы Генрих Берлин бөлімшесін басып алып, оны 1864 жылы Роберт Лиэнауға сатып жіберді. Париж фирмасы Шопен, Лист және Мейербердің музыкасын жариялап, музыкалық дәміне көшбасшы болды. Сондай-ақ, ол Париждегі ең басты музыкалық журнал Revue et gazette musicale-ді шығарды. Композитор Ричард Вагнер 1840-41 жылдары Парижде Морис Шлезингердің опералық үзінділерінің баптауларын жасады. Вагнердің автобиографиясында Морис Шлезингердің еврейлік шығу тегі туралы нақты айтылған.