Кіріспе

Солтүстік Пикения немесе Солтүстік Пикения деп те аталатын Италия түбегіндегі көне тіл - бұл орталық шығыс Италияның бір бөлігінде сөйленген болуы мүмкін көне тіл. Тілге дәлел ретінде б.з.д. 1-ші мыңжылдыққа жататын төрт жазу бар, олардың үшеуі кішкентай сынықтардан ғана тұрады. Ол көне итальян әліпбиінің бір түрінде жазылған. Оның мәтіндері оңай транслитерацияланса да, олардың ешқайсысы осы уақытқа дейін аударылмаған. Оның басқа белгілі тілдермен туыстығын анықтау мүмкін емес. Қазіргі ғалымдар осыған ұқсас атауды қолданғанына қарамастан, Солтүстік Пикен Оңтүстік Пикенмен тығыз байланысты емес және олар мүлдем туыс емес болуы мүмкін. Жазбалардағы сөздердің жалпы саны 60-қа жуық. Тіпті, жазулардың барлығы бір тілде екені де белгісіз. Тасқа қолданылған әдістерді және басқа да мәселелерді зерттеудің 2021 жылы жүргізілген зерттеуінде Солтүстік Пикен жазуларының барлығы 19-ғасырда жасалған жалған деп мәлімделді. Солтүстік Пикене жазуларын кітап көлемінде талдаған Белфиоре, Сефано және Алессандро ең ұзын жазу туралы былай деді: "Барлығы, иконографиялық, палеографиялық және техникалық сипаттамалар бұл стеланың жалған екенін көрсетеді". Олар солтүстік пикен жазуларын қамтиды деп саналатын басқа жазулар туралы да осындай қорытындыға келді. Солтүстік пицен терминінің негізін 1933 жылы лингвист Джошуа Уотмоф "Prae Italic Dialects of Italy: a catalogue of texts in Italic languages" атты еңбегінде шығарған. Пикен тілінің бірде-біреуін сол кезде сенімді түрде оқуға болмай тұрса да, Уотмоу орта шығыстағы итальян тіліндегі алты жазуды және қалғандарын оңтүстік тілінде ажыратты. Кейіннен солтүстік үштен айырылып, бірін жеңді. Бұл жұмыстан бұрын барлық жазулар әртүрлі атаулармен, мысалы "сабельдік" деп біріктірілген болатын.

Корпус

Солтүстік Пикене жазуларының корпусы ұқсас әріптер мен безендірудің төрт оюлы элементтерінен тұрады, біреуі белгілі археологиялық шығу тегі, ал қалғандары контексттен тыс алынған, бірақ бірдей орын мен күн деп саналады. Белгілі болған жер - Пезародан оңтүстікке қарай бірнеше шақырым жердегі Новиларадағы Сервичи зиратында қазба жұмыстары. Төрт мүсін де - стелалар немесе стелалардың сынықтары. Италиялық ғалымдар оларды Novilara Stelae деп атайды. "Новилара стеласы" әдетте төртінің ішіндегі ең үлкенін білдіреді. Әріптермен жазылған стелаға әріптерсіз, бірақ теңіз шайқасының көрінісі жазылған стела қосылады. Ол Пезарода сақталған, онда ол қайта құрылған Пикен кемесі үшін үлгі ретінде қызмет етті. Новилара XIX ғасырдың ортасынан бастап "қазба" болып келеді. Сол кезде қазба жұмыстары ғылыми тұрғыда жүргізілмеген, стратиграфияға көңіл бөлінбеген. Нысандардың орналасуы тіркелмеген. Объект басқа заттармен бірге осы жерден келгенін ескермегенмен, оған қатысты басқа ақпарат жоқ. Бұл жерде болған немесе болмағандығы маңызды емес. Тіпті, бір заттың қазылған күні де белгісіз. Көптеген нысандар жоғалып кетті, өйткені аймақ, сайт және мұражай бір жарым ғасырлық тарихқа, соның ішінде соғыс пен оккупацияға төтеп берді. Солтүстік Пикен тілі - мұндай тілдің бірегей түрі (оның туыстары жоқ), ал жазулардың шығу тегі жақсы белгіленбегендіктен, сондай-ақ эпиграфикалық айырмашылықтар бар, бұл мұндай стелалар жалған болуы мүмкін деп санайтын авторлар бар. Ең сенімді (өте сенімді емес) датасы Музео Оливериано, Пезарода орналасқан. Оған байланысты бір нөмір - PID 344. Ол 1860, 1863 немесе 1895 жылдары Сервици зиратының қабірінен қазылып алынған. Ол екі бір сөзді жолды жазған, әртүрлі түрде жазылған: [lúpeś, ]mreceert Әліпби стилі біздің заманымызға дейінгі 7 ғасырдың соңы мен 6 ғасырдың басына нұсқайды. Қалған бөліктері де сол сияқты: спираль, дөңгелек, селиндр сүйектері және зигзаг үлгілері. Арт жағында аң аулау мен шайқас көріністері бар. Бұл және Новилараның теңіздік стеласы 1889 жылы Новилара маңында контексттен тыс алынған; олар сол жерден алынған және бір күндік деп есептеледі.