Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шериф Чирик, Әшік Махсуни Шериф, түрік ашигі, халық музыканты, композитор, ақын және жазушы. Aşık - бұл оның құрметке ие музыкант ретінде және алевизммен қарым-қатынасын көрсету үшін қолданылатын атақ.
Şerif Cırık, popularly known as Aşık Mahsuni Şerif, was a Turkish ashik, folk musician, composer, poet, and author. Aşık is a title used to indicate his position as a respected musician and his relationship with Alevism.
Ерте өмір
Махсуни Шериф 1939 жылы Түркияның Қаһраммараш ауданындағы Берченек ауылында дүниеге келген. Анасының аты Дунду, әкесінің аты Зейнел Чирик. Оның ауылында бастауыш мектеп жоқ еді. Оның орнына ол Алембей ауылында орналасқан Lütfü Efendi медресесінде Құранды оқыды, кейін жергілікті бастауыш мектепті бітіргенге дейін. 1956 жылы әскери мектепте оқып жүргенде бағлама ойнай бастады.
Mahsuni Şerif was born in the Berçenek village of Afşin, Kahramanmaraş, Turkey in 1939. His mother's name is Döndü, his father's name is Zeynel Cırık. There was no primary school in his village, Berçenek. Instead, he studied the Koran in Lütfü Efendi Madrasa, located in the village of Alembey, until he could graduate later on from the local primary school. He started playing baglama and writing poems in 1956 while attending military school.
Мансап
Махзуни әскерден кеткеннен кейін дәстүрлі түрік халық поэзиясын жалғастыра отырып, қоғамдық ақын бола бастады. Ол саяси тақырыптар туралы жазды, ал өлеңдері халықтың проблемалары туралы болды. Мысалы, оның бір өлеңі ауылдағы білімнің жоқтығы туралы (сыныпсыз мектеп [Sınıfsız Okul]). Ол 12 жасынан бастап түрік халық дәстүріне қызығушылық танытты. Бағлама ойнауды ағасы Ашик Феззалиден (Пехлюл Баба) үйренген. Оның алғашқы пластинкасы 1964 жылы жарық көрді. Ол Анкараға көшіп келгеннен кейін біраз уақыт Газиантепте тұрды. Ол 1963, 1964 жылдары еңбек партиясының жастар бөлімінде белсенді жұмыс істеді. Ол Фикрет Отяммен кездесті. Оның арқасында ол "Хурриет" газетімен танысты. Махзуни туралы газетте алғаш жазған адам - Цюнейт Аркаюрек. Ол ақын-жыраулар үшін Ашиктер қоғамын құрды. Ол "Фикрет Өтем" және "Газеттер одағы" қолдауымен концерттер берді. 1968 жылы ол тапқан ақшаға дискі шығарушы фирма құрды. Алайда, ол қысқа уақыт ішінде серіктестері Айхан Кошкун мен Аббас Сютчумен бірге банкрот болды. 1989-1991 жылдары Түрік халық ақындары федерациясының "Әлемнің ең ірі үш ақынының бірі" деп танылды. Ол мына халық әндерімен танымал: Дом Дом Куршуну, Един Бени, Ю Ю, Фадимем, Гюль Йізлум, Цигерпарем, Мердо, Достум, Хан Сархош Ханжы Сархош, Чешми Сияхим, Ялан Дюра, Агласам mı, Абур Кубур Адам, Катил Америка, Экмек Колеси. Оның халық әндерін көптеген халық және поп-музыка суретшілері орындаған. Олардың кейбіреулері - Ерсен және Дадашлар, Эдип Ақбайрам, Цем Карача, Гюльден Карабечек, Зеки Мюрен, Ибрагим Татлысес, Ахмет Кая, Махсун Кырмызыгул, Мурат Гөгебакан, Сельда Багжан. Махзуни 453 пластинка, 50 таспа және 9 кітап шығарды.
After Mahzuni left the army, he started to become a public poet by continuing to traditional Turkish Folk poetry. He was writing about political topics and his poems were all about public's problems. For instance one of his poems is about lack of education in villages (school without class [Sınıfsız Okul]). He interested in Turkish Folk tradition since he was 12. He learned playing baglama from his uncle Ashik Fezali (Pehlül Baba). His first record was released in 1964. He resided in Gaziantep for a while, after he moved to Ankara. He actively worked for the labor party's youth branch in 1963, 1964. He met with Fikret Otyam. Thanks to him he met with Cüneyt Arcayürek Form Gazette of Hürriyet. First writing in gazette about Mahzuni was written by Cüneyt Arcayürek. He found the Society of Ashiks for public poets. He gave concerts supported by Fikret Otyam and Union of Gazette. He founded a record firm with the money he earned in 1968. However, he bankrupt with his partners Ayhan Coşkun and Abbas Sütçü in a short time. In 1989–1991 years he was chosen as one of the World's biggest three poets by the Turkish Folk Poets Federation. He is known as these folk songs: Dom Dom Kurşunu, Yedin Beni, Yuh Yuh, Fadimem, Gül Yüzlüm, Ciğerparem, Merdo, Dostum, Han Sarhoş Hancı Sarhoş, Çeşmi Siyahım, Yalan Dünya, Ağlasam mı, Abur Cubur Adam, Katil Amerika, Ekmek Kölesi. His folk songs are vocalized by a lot of folk music and pop music artists. Some of them are Ersen ve Dadaşlar, Edip Akbayram, Cem Karaca, Gülden Karaböcek, Zeki Müren, İbrahim Tatlıses, Ahmet Kaya, Mahsun Kırmızıgül, Murat Göğebakan, Selda Bağcan. Mahzuni released 453 records, 50 tapes and 9 books.
Сотқа берген шағымдары
1974 жылы Махзуни Шериф шетелдегі концерттен оралғаннан кейін тұтқындалды. Бұл тұтқындау Түркияның қоғамдық бостандық армиясы (ТПФА) ұйымының мүшесі "Махзуни сені қалайды" деп жалған мәлімдеме жасап, "Түркола" компаниясының иесін ұрлағаннан кейін болды. Қылмыстық іс бойынша айыптаудың еш негізі жоқ болғанымен, Махзуни Шериф 14-15 айға бас бостандығынан айырылды. Нәтижесінде 70-жылдардың ортасында оған сегіз жылға сахнаға шығуға тыйым салынды және шетелге бара алмады. Ол өзін қамтамасыз ету үшін шағын дүкенде пластинка сатумен айналысты. 1971 жылғы саяси ахуал кезінде Сүлеймен Демирелдің үкіметін құлатып, әскери төңкерістен кейін Нихат Эрим үкіметі билікті қолға алды. Бұл жаңа әкімшілік солшыл тұлғаларға қарсы қатаң шаралар қабылдады. Оған жауап ретінде Махзуни Шериф "Ерім Ерім Ерейсин" атты халық әнін жазды, онда жаңа үкімет президентіне тікелей оның тегімен сілтеме жасалды. Mahzuni өзінің әнінде әкімшіліктің қолданған қысымшылық тактикасын сынайды, олардың өздерінің қысымшылық әрекеттерінің салмағы астында ақырында "ерігенін" білдіреді. Нәтижесінде Махзуни Шериф қамауға алынып, 10 айға бас бостандығынан айырылды. 1972 жылы ол Сивастағы Сивриалан ауылына барып, танымал халық ақыны Ашык Вейзельді жолықтырды. 1973 жылы Махзуни Шериф тағы да тұтқындалды, бұл жолы адамдарды қылмыс жасауға итермелеу деген айыппен. Оған әскери билікте жұмыс істейтін Анкара сотында үкім шығарылды. 2001 жылы Махзуни Шериф мақаласында айтқан кейбір сөздері үшін сотқа тартылды. Сот 2001 жылдың 27 желтоқсанында басталды. Өкінішке қарай, ол Германияда қайтыс болған кезде бұл іс әлі шешілмеген еді. Mahzuni Şerif түрмеде болған кезінде азап шекті. Журналист оған Түркияда маңызды құрметке ие мемлекеттік суретші атағын ұсынды ма деген сұраққа ол: "Мемлекет мені әскери бақылаудағы сотта азаптау, мысалы, тырнақтарды күшпен алып тастау арқылы сыйлады", - деп жауап берді. Оның шабыттандырарлық жауабы өзінің белсенділігі салдарынан шеккен зор азап-тойымға нұрын төгіп, мемлекеттің іс-әрекеті мен әдеттегідей мемлекеттік суретші болумен байланысты танылу арасындағы айтарлықтай айырмашылықты көрсетті.
In 1974, Mahzuni Şerif was arrested upon his return from an overseas concert. This arrest stemmed from a false claim made by a member of the TPFA (Turkey, Public Freedom Army) organization, who kidnapped the owner of Türkola Records by falsely stating, "Mahzuni wants you." Despite the lack of truth in the accusation, Mahzuni Şerif was sentenced to a prison term lasting 14 15 months. As a result, during the mid 70s, he faced an eight year prohibition from performing on stage and was unable to travel abroad. To sustain himself, he resorted to selling records in a small store. During the political climate of 1971, following a military coup that ousted the Süleyman Demirel government, the Nihat Erim government took power. This new administration adopted stringent measures against leftist individuals. In response, Mahzuni Şerif composed a folk song titled "Erim Erim Eriyesin," which directly referenced the president of the new government by his surname. Through his song, Mahzuni implicitly criticized the oppressive tactics employed by the administration, conveying the message that they would eventually "melt away" under the weight of their own repressive actions. Consequently, Mahzuni Şerif was arrested and sentenced to a 10 month prison term. In 1972, he visited the village of Sivrialan in Sivas to pay a visit to Aşık Veysel, a renowned folk poet. In 1973, Mahzuni Şerif was arrested once again, this time on charges of inciting people to commit crimes. He was tried in the Ankara Court, which operated under military governance. In 2001, Mahzuni Şerif faced a legal suit due to certain statements he made in an article. The legal proceedings commenced on December 27, 2001. Unfortunately, the case remained unresolved at the time of his passing in Germany. Mahzuni Şerif endured torture during his time in prison. When asked by a journalist whether he had ever been offered the title of a state artist, a significant honor in Turkey, he responded, "The state rewarded me by subjecting me to torture, such as having my nails forcibly removed, in a military controlled court." His poignant reply shed light on the immense suffering he experienced as a consequence of his activism and highlighted the stark contrast between the state's actions and the recognition typically associated with being a state artist.
Өлім
Ол 2002 жылдың 17 мамырында Германияның Порц қаласында қайтыс болды. Ол Невшехир провинциясының Хачи Бекташ Вели кешеніндегі Чилехане деген жерде жерленген. Шериф Түркияның халық музыкасы мен халық поэзиясының танымал музыкалық интерпретаторларының біріне айналды.
He died on May 17, 2002, in Porz, Köln, Germany. He was buried in an area called Çilehane, in Hacı Bektaş Veli Complex, Nevşehir Province. Şerif became one of Turkey's best known musical interpreters of Turkish folk music and folk poetry.