Жұлдыз жолының Ұхура кейіпкері

Кіріспе

«Жұлдызды жол» кейіпкері

Нёта Ухура (/n//i/'/oʊ//t//ə// //ʊ/'/h//ʊr//ə/), немесе жай ғана Ухура – «Жұлдызды жол» франшизасындағы ойдан туған кейіпкер. Бастапқы телесериалда бұл кейіпкерді Нишель Николс сомдады, ол алғашқы алты «Жұлдызды жол» көркем фильмінде де осы рөлді қайта ойнады. 2022 жылғы «Жұлдызды жол: ғажайып жаңа әлемдер» сериалында жас Ухура рөлін Силия Роуз Гудинг бейнелейді, ал Ухураның балама уақыт желісіндегі нұсқасын актриса Зои Сальданя «Жұлдызды жол» (2009), «Жұлдызды жол: қараңғылыққа» (2013) және «Жұлдызды жол: шекарадан тыс» (2016) көркем фильмдерінде ойнады. Ухура – көп тіл білетін, аудармашы және байланыс офицері, ол тіл білімі, криптография және филология салаларында маманданған. Ол бастапқы сериалдың көпұлтты командасының маңызды мүшесі және американдық телесериалда еңбекке жарамсыз рөлде емес, бейнеленген алғашқы афроамерикандық кейіпкерлердің бірі болды.

Атауы

Джин Родденберри жаңа әйел байланыс офицерін "лейтенант Сулу" деп атауды жоспарлаған. "Ухура" сөзі суахили тіліндегі "ухуру" сөзінен шыққан, яғни "еркіндік" дегенді білдіреді. Николс 1994 жылғы "Ухурадан тыс" кітабында бұл есімнің Роберт Руарктің 1962 жылғы "Ухуру" кітабынан шабыттанғанын айтады, ол кітапты рөлге оқу күнінде өзімен бірге алып жүрген. Продюсер Роберт Джастман Родденберриге uhuru сөзінің мағынасын түсіндірген кезде, ол оны Ухура деп өзгертіп, кейіпкердің аты ретінде қабылдады. Бұрын басқа да канондық емес есімдер болғанмен, "Нёта" ең көп таралған еді. Тағы екі ұсынылған есім "Пенда" және "Самара" болды. FASA шығарған "Жұлдызды жол: Рольдік ойын" (1982) Ухураның есімін "Самара" деп көрсетсе, ал фанзин жинағы "The Best of Trek" (18 том, 1978–1996) Ухураның есімін "Пенда" деп атады, бұл есімді бір топ фанзин авторлары Николске ерте конвенцияда ұсынған. Автор Уильям Ротслер 1982 жылы Wanderer (Pocket) Books баспасынан шыққан "Star Trek II Биографиялары" кітабы үшін "Нёта" есімін жасады. Ол осы есімді бекіту үшін Джин Родденберри мен Нишель Николспен байланысқан. Родденберри есімді мақұлдады. Николс та келісіп, Ротслер оған Нётаның суахили тілінде "жұлдыз" дегенді білдіретінін айтқанда қатты қуанды. "Нёта" есімі "Star Trek II Биографияларынан" кейін "Жұлдызды жол" романдарының ішінде пайда бола бастады, мысалы, Джанет Каганның 1985 жылғы "Ухураның әні" романында. 1987 жылғы 7 қаңтарда "Super Password" ойын шоуында қонақ ретінде ойнаған Николс Ухураның есімінің "Нёта" екенін мәлімдеді.

Даму

"Жұлдыздар жолы" сериалының алғашқы сценарийлері жазылғаннан кейін Родденберри жаңа кейіпкер туралы, әйел байланыс офицері туралы айтты және Герб Солоу мен Роберт Джастманды "Лейтенант" сериалында осыған дейін жұмыс істеген Николспен таныстырды. "The Cage" (Star Trek-тің бірінші әйел бірінші офицері, Number One) пилоты қабылданбағанымен, Родденберри серияға актерлерді іріктеуде әртүрлілікті сақтауды жалғастырды, оның ішінде нәсілдік әртүрлілікке баса назар аударды, Николс Ухура рөлінде, ал Джордж Такеи Сулу рөлінде ойнады. Ухураның "телефонға жауап беру" рөлі сол дәуірдегі гендерлік нормаға сай деп сипатталды. 1967 жылы Николс алғашқы маусымынан кейін "Жұлдыздар жолынан" кетуді жоспарлаған, музыкалық театрға оралуды қалаған. Бірақ ол Мартин Лютер Кингпен сөйлескеннен кейін ойын өзгертті, ол шоудың жанкүйері еді. Кинг оның кейіпкері болашақта жаппай ынтымақ пен бірлескен жұмыстың символы екенін түсіндірді. Кинг Николске: "Сен біздің болашақ бейнесісің, сеннен 300 жыл кейін біздің уақытымыз осылай болады, яғни бұл оқиға қазір орын алып отыр. Өзіңізді одан әрі дамытыңыз, сіз бізге шабыт бересіз" деді. Николс еске алғандай: "Star Trek – [Кинг] мен оның әйелі Кореттаның кішкентай балаларына көруге рұқсат еткен жалғыз шоулардың бірі еді. Мен оған алғыс айтып, шоудан кететінімді айттым. Оның жүзінен күлімсіреу мүлдем жоқ болды. Ол: "Түсінбейсің бе, бірінші рет бізді қалай көру керек екенін көріп отырмыз. Сенде қара түсті рөл жоқ, сен тең дәрежедегі рөлдесің" деді." 2233 жылдың 19 қаңтарында дүниеге келген. Джеймс Блиштің канондық емес романдары оны банту тайпасынан шыққан деп көрсетеді, сондай-ақ Джин Родденберридің "Жұлдыздар жолы: Кинофильм" романында да осылай айтылған. Ухура алғаш рет "Адам тұзағы" эпизодында пайда болады, USS Enterprise экипажына лейтенант ретінде қосылады және капитан Кирктің басшылығымен байланыс офицері болып қызмет етеді. Ол қабілетті көпір офицері ретінде бейнеленген, қажет болған жағдайда рульді, навигациялық және ғылыми стансаларды басқаруға дайын болды. Ухура сонымен қатар талантты әнші болды және бос уақытында кемедегі әріптестеріне ән шырқауды ұнататын, Спок кейде оны "Шарли Х және корольдің ар-ожданы" атты Вулкан лирасында сүйемелдеп отыратын. 1973 жылғы "Жұлдыздар жолы: Анимациялық серия" сериясының "Лорелей сигналы" эпизодында Ухура ер офицерлер сиреналардың құрбаны болған кезде "Энтерпрайз" командасын басқарады және толық әйелдерден құралған құтқару тобын жетектейді. Сиреналар жеңілгеннен кейін "Энтерпрайз" экипажы оларға көмектеседі, ал Ухура сиреналармен байланысады, олар ер адамдармен танысып, балалы болу мүмкіндігіне қуанады. Кейіннен ол "Жұлдыздар жолы: Кинофильм" фильмінде лейтенант-командир, ал "Жұлдыздар жолы II: Ханның қаһары" фильмінде толық командир болып тағайындалады. "Жұлдыздар жолы III: Спокты іздеу" Ухураның "Энтерпрайзды" ұрлау жоспарының бір бөлігі ретінде телепортация бөлмесінде тапсырма алатынын көрсетеді. Бір әріптесін шкафқа кіргізгеннен кейін Ухура телепорт станциясын Киркті, Леонард МакКой мен Хикару Сулуды "Энтерпрайзға" тасымалдау үшін пайдаланады, сонда олар Спокты Жаратылыс планетасынан құтқаруға пайдалана алады. Жоспарланғандай, Ухура кейіннен Вулкандағы экипаж мүшелерімен кездеседі және Споктің табысты жаңартылуына куә болады. Ухураның бірінші, екінші және үшінші фильмдердегі рөлі шағын. 1985 жылы жарық көрген "Ухураның әні" романы оның кейіпкерін одан әрі дамытып, оқиғаның орталық тұлғасына айналдырып, Ухураның шетел тілдеріне деген қызығушылығын ашады. Бұл романнан алынған элементтер оның кейінгі фильмдер мен романдағы бейнесіне әсер етті. Осы оқиғалардан және "Энтерпрайздың" жойылуынан кейін Ухура Жердегі дағдарыс кезінде ұрланған клингондық кемедегі экипаж мүшелеріне қосылады. Олар 20 ғасырға сапар шегіп, түрді қайта жаңғырту үшін екі дөңкірекі китті құтқаруға тырысады. Сан-Францискоға сапар кезінде Ухура мен Павел Чеков USS Enterprise авианосегіне кіріп, клингондық кеменің қуат көзін зарядтау үшін кемедегі ядролық реактордың шығарындыларын пайдаланады. Содан кейін Кирк пен Спок киттерді сатып алады, сонда экипаж 23 ғасырға оралып, Жерді құтқара алады. Олардың батылдығы үшін Жұлдызды флоттың басшылығы Ухура мен Кирктің заңсыз әрекеттерінен босатады. Кирк бұрынғы адмиралдық шенін жойып, капитандық шенге төмендетіледі, бірақ USS Enterprise A командасын басқаруға тағайындалады. Ухура Кирктің экипажына қосылады және тағы да бас байланыс офицері болып қызмет етеді, "The Final Frontier" және "The Undiscovered Country" фильмдеріндегі оқиғалар барысында. "The Final Frontier" фильмінде Ухура мен Монтгомери Скотт арасындағы романдық қарым-қатынас қысқаша көрінеді, Ухура Сыбоктың ықпалында болған сияқты, бірақ бұл сюжет желісі келесі фильмдерде толыққанды дамытылмайды, көрермен олардың достығын сақтайтынын болжайды. "Star Trek: Picard" сериалының 2 екінші маусымындағы жасырын шұғыла Николь Николстің Ухурасы "The Undiscovered Country" фильмінен кейін кеме капитаны болғанын көрсетеді, онда кадет Жан-Люк Пикар алғаш рет жарық жылдамдығымен саяхаттаған.

Soon after the first scripts for Star Trek were being written, Roddenberry spoke of a new character, a female communications officer and introduced Herb Solow and Robert Justman to Nichols, who had worked for him on The Lieutenant. Although "The Cage" (the first pilot episode of Star Trek, featuring a female first officer, Number One) was rejected, Roddenberry continued to seek diversity in his casting for the series, including a greater emphasis on racial diversity, with Nichols as Uhura and George Takei as Sulu. Uhura's role of "answering the phone" has been described as gender normative for the era. Nichols planned to leave Star Trek in 1967 after its first season, wanting to return to musical theater. She changed her mind after talking to Martin Luther King Jr. who was a fan of the show. King explained that her character signified a future of greater racial harmony and cooperation. King told Nichols, "You are our image of where we're going, you're 300 years from now, and that means that's where we are and it takes place now. Keep doing what you're doing, you are our inspiration." As Nichols recounted, "Star Trek was one of the only shows that [King] and his wife Coretta would allow their little children to watch. And I thanked him and I told him I was leaving the show. All the smile came off his face. And he said, 'Don't you understand for the first time we're seen as we should be seen. You don't have a black role. You have an equal role.' and was born on January 19, 2233. James Blish's non canon novels identify her as Bantu, as does Gene Roddenberry's novelization of Star Trek: The Motion Picture. Uhura first appears in the episode "The Man Trap", joining the crew of the USS Enterprise as a lieutenant, and serves as chief communications officer under Captain Kirk. She is depicted as a capable bridge officer and readily assumed control of the helm, navigation and science stations on the bridge when the need arose. Uhura was also a talented singer, and enjoyed serenading her shipmates when off duty; Spock occasionally accompanied her on the Vulcan lyre "Charlie X and The Conscience of the King". In "The Lorelei Signal", a 1973 episode of Star Trek: The Animated Series, Uhura assumes command of the Enterprise when the male officers fall victim to a species of sirens and leads an all female rescue party. After the sirens are defeated, the Enterprise crew help the sirens, and Uhura bonds with the sirens, who are happy at the thought that they might meet men and have children. She is later promoted to lieutenant commander in Star Trek: The Motion Picture, and to full commander in Star Trek II: The Wrath of Khan. Star Trek III: The Search for Spock sees Uhura take an assignment in the transporter room as part of a plot to steal the Enterprise. After locking a colleague in a closet, Uhura uses the transporter station to beam Kirk, Leonard McCoy and Hikaru Sulu to the Enterprise so they can use it to rescue Spock from the Genesis Planet. As planned, Uhura later meets up with her crewmates on Vulcan and witnesses Spock's successful renewal. Uhura has a smaller role in the first, second and third films. Uhura's Song, a novel published in 1985, developed her character further, placing her at the center of the action and introducing Uhura's interest in alien languages. Elements from this novel influenced her depiction in later films and novels. Following these events and the destruction of the Enterprise, Uhura joins her crewmates on a stolen Klingon ship amid a crisis on Earth in Star Trek IV: The Voyage Home. Traveling to the 20th century, they attempt to save a pair of humpback whales in order to repopulate the species. During a trip to San Francisco, Uhura and Pavel Chekov infiltrate the aircraft carrier USS Enterprise and use emissions from the carrier's nuclear reactor to recharge the Klingon vessel's power supply. Kirk and Spock then procure the whales so the crew can return to the 23rd century and save Earth. In light of their heroics, Starfleet Command exonerates Uhura and the rest of Kirk's crew for their illegal activities. Kirk is demoted to the rank of captain after a prior promotion to admiral, but is assigned to command the USS Enterprise A. Uhura joins Kirk's crew, and once again serves as chief communications officer throughout the events of Star Trek V: The Final Frontier and Star Trek VI: The Undiscovered Country. In The Final Frontier, a romantic interest between Uhura and Montgomery Scott is briefly implied while Uhura seemingly is under the influence of Sybok, but the subplot is never fully developed in the following movies, leading the viewer to assume that the pair continues as friends. A hidden Star Trek: Picard season 2 Easter egg reveals Nichelle Nichols’ Uhura became a starship captain after The Undiscovered Country, where Cadet Jean Luc Picard first experienced lightspeed travel.

Қайта жүктеу (Келвин уақыт сызығы) фильмдері

2009 жылғы «Жұлдыздар жолы» фильмінде Зои Салдана академияда кадет ретінде таныстырылған, бірақ фильм дами келе байланыс офицері болып тағайындалған жас Ұхура рөлін ойнайды. Фильм кейіпкердің шын аты – Нёта екенін ресми түрде жариялайды. Бұл Ұхура бастапқыда Киркке салқын қарайды (және ол маскүнемдік күйінде онымен флиртке тырысқаннан кейін одан әлдеқайда зейінді жауап алады). Алайда, фильм соңында ол Киркті «Энтерпрайз» кемесінің капитаны ретінде құрметтей бастайды. Николс кейіпкерге актер шақырылғанда кеңес алмаса да, Салдана жеке өзі Николске хабарласып, ол рөлге дайындалуына көмектеседі. Споктың бұрынғы студенті Ұхура онымен романтикалық қарым-қатынаста болады. IDW Publishing баспасының «Жұлдыздар жолы» комикс сериясында олар Академияда оқып жүргенде бірге демалысқа шығатыны көрсетіледі. Ұхура бастапқыда USS Farragut кемесіне тағайындалғанда, Споктың жақын туысқандарына артықшылық бермеуі үшін, оны «Энтерпрайз» кемесіне ауыстыруды талап етеді, егер олардың арасында ештеңе болмаса, оған сол кемеде орын берілеріне сенімді. Спок келісімге келгенше ол шағымдарын жалғастыра береді. Егер ол «Фаррагутта» қалғанда, қаза табар еді, себебі бұл кеме кейіннен жамандыққа толы Неромен жойылған. Ұхура ромул тілін жақсы білуінің арқасында тездетіліп жоғары дәрежеге көтеріледі және фильмнің көп бөлігінде басқару пультінде қалады. 2009 жылғы Нёта Ұхураның бейнесі онлайн-талқылаулардың көптеген себебін тудырды, кейбір жанкүйерлер оның сомдауын мақтап, ал басқалары (оның ішінде Кирк/Спок жанкүйерлері) оның Спокпен болған романтикалық қарым-қатынасына қарсы болды немесе фильмдегі оның кеңейтілген рөлі оның «Мэри Сью» кейіпкеріне айналғанын көрсетеді. Тағы да басқа жанкүйерлер Спокпен романтика TOS-та қысыммен көрсетілгенін, бірақ сол кездегі нәсілшілдік көзқарасқа байланысты одан әрі дамытылмағанын және сол кезде Ұхураны романтикалық қарым-қатынаста көрсету мүмкін болмағанын айтты. 2009 жылғы фильмге берген жауабын талқылағанда Нишель Николс «Ұхура мен Спок арасында әрдайым байланыс болды» және сол заманның одан артығына жол бермегенін растады. Ол сондай-ақ Ұхура туралы әңгімелесу үшін Салданамен кездескенін айтты және Салдананың сомдауын жоғары бағалады. Ұхураның қара нәсілді әйел ретіндегі ерекшелігі Спокпен болған романсын талқылау кезінде маңызды деп есептелді, себебі қара нәсілді әйелдер мен ақ ерлер арасындағы романтикалық қарым-қатынастар Голливуд фильмдерінде көбінесе ескерту ретінде бейнеленеді.

In the 2009 film Star Trek, Zoe Saldana plays a young Uhura who is introduced as a cadet at the academy, but is promoted to a communications officer as the movie unfolds. The film is also notable for officially establishing the character's given name, Nyota. This Uhura is initially cold towards Kirk (and is verbally more than a match for him) after he attempts to flirt with her while intoxicated. However, by the end of film, she comes to respect Kirk as captain of the Enterprise. Although Nichols was not consulted over the character's casting, Saldana personally reached out to Nichols, who in turn helped her prepare for the role. A former student of Spock's, Uhura is also romantically involved with him. In Star Trek, the ongoing comic book series by IDW Publishing, they are shown going on a date during her studies at the Academy. When Uhura is initially assigned to the USS Farragut in an attempt by Spock to avoid the appearance of favoritism, she demands that he assign her to the Enterprise, arguing she would have been assigned there had they not been involved. She persists in her complaints until Spock relents. Had she remained on the Farragut, she would have been killed, as that vessel is subsequently destroyed by the villain Nero. Uhura quickly receives a field promotion due to her skill with the Romulan language and remains on the bridge for most of the film. The 2009 depiction of Nyota Uhura generated much online debate, with some fans praising her portrayal, while other fans (including Kirk/Spock fans) disapproved of her romantic relationship with Spock, or suggested that her expanded role in the film was evidence that she had become a "Mary Sue" character. Other fans suggested that a romance with Spock was hinted in TOS, but could not be followed up on due to racism at the time, and that it would have been impossible at the time to depict Uhura in a romantic relationship. When discussing her response to the 2009 film, Nichelle Nichols confirmed that "there was always a connection between Uhura and Spock" and that the times did not allow for anything more than "hints". Nichols also discussed meeting with Saldana to discuss Uhura, and praised Saldana's portrayal. The intersectionality of Uhura as a Black woman was considered important when discussing her romance with Spock, because romances between Black women and white men are largely portrayed as cautionary tales in Hollywood films.

Жаңа ғажайып әлемдер

Star Trek: Strange New Worlds-та бұл кейіпкер Enterprise-дегі қабілеттілігінің арқасында кадет ретінде қызмет етеді. Селлия Роуз Гудинг осы рөлді сомдайды. Сериал Ухураның өмірінен сыр шертеді: ол Кениядан, ал оның ата-анасы – екеуі де университет профессоры, үлкен ағасы оның кішкентай кезінде жарылыс немесе шаттл апатынан көз жұмған (STSNW Subspace Rhapsody). Капитан Пайк кабинетіндегі кешкі ас дастарқанында Ухура Жұлдызды Флотқа әжесінің құрметіне қосылғанын айтады, өйткені оның ата-анасы қайтыс болғаннан кейін оны осы әжесі тәрбиелеген. Бірақ, қызметін жалғастыруға күмәні бар. Бұл команданың, соның ішінде Споктың наразылығын тудырады. Дегенмен, алғашқы миссиясындағы үлгілі қызметінен кейін Спок көңілін жұмсартады және ол қалуға шешім қабылдаса, тамаша офицер болатынын айтады. 2-маусымда ол Энтерпрайзге энсин және Энтерпрайздің байланыс офицері ретінде қайта оралады.

Үлгілік үлгі

1960 жылдардың соңында Николс шоудан кетуді ойлағанда, оған біреу онымен кездескісі келетінін айтты, ол өзінің ең үлкен жанкүйері екенін мәлімдеді. Оның айтуынша, ол адам Мартин Лютер Кинг болды, ол оны шоудан кетпеуге көндірді: "Сіз мұны істей алмайсыз. Бірінші рет әлем бізді қалай болуымыз керек солай көріп отыр". Николс шоуда қалуға шешім қабылдады, ал Голдберг кейін "Жұлдыздар жолы: Келесі буын" сериалында Гвинан рөлін ойнады. НАСА Николсті әйелдер мен афроамерикандықтарды ұйымға қосылуға шақыру мақсатындағы науқанға тартты. 1978 жылы NASA Astronaut Group 8 тобында АҚШ-та әйелдер мен этникалық азшылықтардан тұратын алғашқы қатардағы ғарышкерлер болды. Олардың арасында үш қара нәсілді адам бар еді (Гион Блуфорд, Рональд Макнейр және доктор Фредерик Д. Грегори). Ғарыш кеңістігінде ұшқан алғашқы қара нәсілді әйел Мей Джемисон, "Жұлдыздар жолы" сериалының оған әсер еткенін айтты. Джемисон өзі "Екінші мүмкіндіктер" атты "Жұлдыздар жолы: Келесі буын" эпизодында Лейтенант Палмер есімді телепортатор операторы рөлін ойнады. Джемисон – "Жұлдыздар жолы" сериалында пайда болған нақты ғарышкерлердің алғашқысы болды. 2012 жылдың 29 ақпанында Николс Ақ үйдің Овальдық кабинетінде Президент Обамамен кездесті. Кейін ол Твиттерде кездесу туралы былай деп жазды: "Көп бұрын Президент Обама жас кезінде маған ғашық болғанын айтқан сөзі цитата келтірілген еді". Ол сондай-ақ: "Мен осы туралы сұрадым, ол мақтанышпен растады! Президент Обама да өзінің Trekker екенін растады! Осыдан артық не тілейсің?!"

Ұрпақ аралық құшақ

1968 жылы "Платонның асырап алған балалары" эпизодында Ухура мен капитан Кирк сүйіседі. Көп жылдар бойы бұл АҚШ теледидарындағы бірінші рет жазылған түрдегі әртүрлі нәсіл өкілдерінің сүйісуі деп есептелді, бірақ кейін басқа да мысалдар табылды. Алғашқыда, бұл көрініс сүйісумен және одан без сүйісумен түсірілуі жоспарланған, артынан телеарна өбісуді көрсетуге немесе алып тастауға шешім қабылдамақ болды. Бірақ Шатнер мен Николс сүйісусіз түсірілген әрбір кадрды қасақана бұрмалап, оларды қолдануға жарамсыз етіп жіберді, сол себепті сүйісуді қосуға тура келді.

Қабылдау

2013 жылы Ухура ғылыми-фантастика жанрындағы ең тартымды 50 кейіпкердің қатарына енді. Олар кейіпкердің "Энтерпрайз экипажына қарсы тұра алатын өткір ойлы, зерек әйел" екенін атап көрсетеді. 2018 жылы Comic Book Resources Ухураны «Жұлдыз жолы» әлеміндегі ең жақсы 23-ші Жұлдыздық флот кейіпкері деп санайды. 2018 жылы The Wrap Ухураны «Жұлдыз жолы» франшизасының басты кейіпкерлерінің тізімінде 39 кейіпкердің ішінде 20-шы орынға қойды. 2016 жылы Wired журналы Ухураны «Жұлдыз жолы» ғылыми-фантастикалық әлеміндегі Жұлдыздық флоттың 14-ші маңызды кейіпкері деп бағалады. 2017 жылы Screen Rant Ухураны Бенджамин Сиско мен Жан-Люк Пикардтың арасында «Жұлдыз жолы» әлеміндегі ең тартымды тұлға деп атады. 2017 жылы Comic Book Resources Mirror Uhura-ның рөлін «Жұлдыз жолы» әлеміндегі ең күшті 14-ші әйел кейіпкер деп таныды. 2018 жылы Comic Book Resources Ухураны Жұлдыздық флоттың ең жақсы 23-ші мүшесі деп атады. 2019 жылы SyFy Ухураны ең тартымды «Жұлдыз жолы» кейіпкерлерінің бесінші орынына қойды.