Кіріспе

1968 жылы Ларри Нивеннің "Ерден келген сыйлық" романы - американдық жазушы Ларри Нивеннің 1968 жылы алғаш рет жарық көрген және оның белгілі ғарыш ғаламшарында орналасқан ғылыми-фантастикалық романы. Роман бастапқыда "Slowboat Cargo" деп аталды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Тау-Сети жүйесіндегі Плато колониясы адамдармен 300 жыл бұрын қоныстанған. Колонияланған әлемнің өзі Венераның типіндегі планета, тығыз, ыстық, уытты атмосферасы бар. Бұл жердің атмосфераның жоғарғы қабатында тыныс алу қабатқа айналған биік монолитті таудан басқа жерлер мекендеуге жарамсыз. Бұл планетаға Калифорнияның жартысына тең болатын қоныстануға болатын аумақ береді. Бірінші колониялық кеменің капитаны бұл нысанды Mount Lookitthat деп атады (оның алғашқы көрінісінен кейін), ал колония Плато деп аталды. Жеңіл кемелерден баяу жерге түскеннен кейін экипаж бұрынғы жолаушылармен (сонымен-ақ тоқтатылған анимациядан шыққан және әлсіз сауда-саттық жағдайында болған) Планеталық құлау туралы келісім деп аталатын келісімге қол қояды. Бұл келісімге сәйкес, экипаж (және олардың ұрпақтары) жаңа колонияны толықтай басқарады. Медициналық көмек жүйесі дамып келеді, онда ағзаны трансплантациялау тіпті косметикалық ақаулар үшін де (мысалы, шаштылық) емдеудің жалғыз әдісі болып табылады; екі үлкен "келесі" ғарыш кемесі бар ауруханаларға негізделген сот жүйесі дамып келеді. олардың ата-бабаларын планетаға әкелген; барлық қылмыстар өлім жазасына тартылады, содан кейін қылмыскердің трансплантацияланатын мүшелерін еріксіз донорлықпен (тамыры, бас терісі және тістері). Бір таңқаларлығы жоқ, қылмыстар үшін тек қана отаршылар тұтқындалады; және тек қана экипажға қызмет көрсету үшін өте сирек берілетін артықшылық ретінде трансплантация алуға құқылы. Кейбір отаршылар жүйеге риза емес болып, "Жердің ұлдары" деп аталатын диссидент топты құрады. Әңгіменің кіріспесі диссидент отаршылдың жергілікті полициядан қашып, "бос шеттен", тау беткейінің қабырғаларын құрайтын биік жардан өліп кетуімен басталады. Lookitthat тауында барлық қылмыстар үшін зауыт бөлшектерін алу үшін өлтіру жазаланады. Сондықтан бұл қылмыс ең үлкен қылмыс деп саналады, өйткені ол ешнәрсе қалдырмайды. Жерден автоматтандырылған Буссард зымыран ұшағы келеді, ол өте маңызды белгісіз жүкті тасымалдайды, оны үкімет дереу тауып, жасырады, бірақ жүкті Жердің ұлдарының агенті Поли байқап, суретке түсіргенге дейін емес. Осы арада, Мэтью Келлер, қарапайым кенші, тойға шақырылады және психологиялық күштер туралы әңгімеге тартылады. Мэтт Поллимен флиртке арналған әңгімелесуді бастайды, бірақ ол кенеттен қызығушылығын жоғалтады. Ашуланған Мэтт Лэни есімді әйелмен байланысады және онымен жыныстық қатынасқа түсіп жатыр (бұны бірінші рет жасайды), ал іске асыру агенттері үйге шабуыл жасайды, ол жерде Жердің ұлдары мүшелері көп екен. Мэтт ұрланған көлікпен қашып құтылуға тырысады. Оларды Plateau шетінен қуған соң, олар улы газға түседі. Орындау оны өлімге қалдырады, бірақ ол аман қалып, қайта пайда болады. Ол өзін кінәлі сезініп, жердің тұтқынға алынған ұлдары ұсталған ауруханаға кіруге және Лейниді құтқаруға тырысады. Ол бірнеше рет Implementation-пен кездеседі, олар кенеттен оны көре алмайды. Ол әлі тірі Жердің ұлдары ұсталып отырған Вивариумға жолға шығады және оларды босатып жібереді. Ол екі басшымен және Лейнимен бірге тағы бір машинаны ұрлап, Миллард Парлетттің үйіне қашады, ол көрнекті саяси тұлға және алғашқы колониялық кеме капитанының тікелей ұрпағы. Мэтт оларды қалай құтқарып қалғанын түсіндіреді және олар оның псионарлық күші бар деген қорытындыға келеді: оған назар аударған кез келген адамның көру нервісіне әсер ету мүмкіндігі. Ол қобалжыған немесе қорқып қалған кезде, оған назар аударған адамдар көздерінің көкшөбелерін қысқартуға мәжбүр болады, және осылайша қысқа мерзімді есте сақтау қабілетін жоғалтады, тіпті ол оларды қарумен қорқытқан болса да. Миллард Парлетт үйге оралғанда, ол өзін Мэттке қиындықсыз ұстауға мүмкіндік береді. Алайда, басқалары оның үйге кіргенін көріп, ашуланып, оны электрошокермен ұрып-соғады. Мэтт пен Лэни ауруханаға қайта оралады. Мэтт Поллиді құтқаруды жоспарлайды, өйткені оның өзін қабылдамауы оның нервтілігі мен псионарлық күшімен байланысты екенін түсінді. Лейни жердің тұтқындалған қалған ұрпақтарын құтқаруға ниетті. Үйде Миллард Парлетт ұшақтың жүгі қандай екенін айтады. Олар төрт медициналық жетістікке: терісін қалпына келтіретін симбиот, адамның бауырын өсіретін технология, адамның жүрегін өсіретін тағы бір технология және қан ағынында өмір сүретін және көптеген пайдасы бар екінші симбиот: аурулармен күреседі, қанның ұрықтарын ерітеді, қан айналымы жүйесіндегі майлы қалдықтарды қалпына келтіреді және тазартады ...

Қабылдау

Алгис Будрис романды "қазіргі кезде қол жетімді ең жақсы технологиялық бағыттанған SF үлгісі" деп мақтады, бірақ Нивеннің әлеуметтік түсініктемесі мен оның әңгімесі арасындағы теңгерімнің жоқтығын айыптады.