Кіріспе
СКЖ ТЕМЕЛЕУІ СКЖ-ның омыртқа бауырын ынталандырушы (СКЖ) немесе арқалық бағананы ынталандырушы (ДКС) - бұл имплантацияланатын нейромодуляциялық құрылғының бір түрі (кейде "ауырсыну кардиостимуляторы" деп аталады), ол белгілі бір ауырсыну жағдайларын емдеу үшін омыртқа бауырының (омыртқа бағаналарының) таңдалған аймақтарына электр сигналдарын жіберу үшін қолданылады. SCS - бұл консервативті терапияға жауап бермейтін ауырсыну жағдайы бар адамдар үшін қарастырылуы керек. Сонымен қатар, омыртқа миын стимуляциялаушы зерттеулер мен әзірлемелер жүргізілуде, олар омыртқа миына зақым келген науқастарға эпидуральдық электрлік стимуляция (ЭЭС) арқылы қайта жүруге мүмкіндік береді.
A spinal cord stimulator (SCS) or dorsal column stimulator (DCS) is a type of implantable neuromodulation device (sometimes called a "pain pacemaker") that is used to send electrical signals to select areas of the spinal cord (dorsal columns) for the treatment of certain pain conditions. SCS is a consideration for people who have a pain condition that has not responded to more conservative therapy. There are also spinal cord stimulators under research and development that could enable patients with spinal cord injury to walk again via epidural electrical stimulation (EES).
Қарсы көрсетілімдер
SCS қанның құюына байланысты аурулары бар немесе антикоагулянтты емделіп жатқан адамдарға қарсы көрсетілуі мүмкін.
Жағымсыз әсерлері мен асқынулары
СКЖ-ның асқынулары қарапайым, оңай түзетілетін проблемалардан бастап, апатты шалдыққа, жүйке зақымдануына және өлімге дейін жетеді. 7 жыл аралығында жалпы асқынулар саны 5-18% - ды құрады. Ең көп кездесетін асқынулар: қорғасынның көшіп кетуі, қорғасынның сынуы және инфекция. Басқа асқынуларға импульс генераторының айналуы, гематомалар (дене асты немесе эпидуральды), цереброспинальды сұйықтық (ЦСЖ) ағып кетуі, дуральді пункциядан кейінгі бас ауруы, импульс генераторының орнындағы ыңғайсыздық, серома және өткінші параплегия жатады. Кейбір адамдар ескі SCS үлгісінің саңылауын ұнатады. Жабдықпен байланысты ең көп кездесетін асқыну - қорғасынның көшіп кетуі, онда имплантацияланған электродтар бастапқы орналасуынан ауысады. Бұл асқыну кезінде параэстезияны қайтадан алуды қайта бағдарламалау арқылы жасауға болады. Қорғасынның үлкен көшіп кетуі бар жағдайларда, қорғасын орналасуын қалпына келтіру үшін қайта операция қажет болуы мүмкін. Зерттеулер қорғасынның көшіп кетуі бар адамдардың пайыздық мөлшерін баяндауда әртүрлі, бірақ зерттеулердің көпшілігі омыртқа миын ынталандыру үшін қорғасынның көшіп кетуінің 10-25% аралығында екенін хабарлайды. Невропатиялық ауырсыну жағдайында SCS қолданғанда анальгезияның механизмі аяқ- аяқ ишемиясына байланысты анальгезиядан өте ерекше болуы мүмкін. Невропатиялық ауырсыну жағдайында эксперименталды дәлелдер СКС-тің миындағы ми химиясын өзгертіп, нейрондардың гиперексессивтілігін басады. Нақтырақ айтқанда, ГАМК, серотониннің шығарылуының жоғарылауы және кейбір қоздырғыштар аминокислоталарының, соның ішінде глутамат пен аспартат деңгейінің төмендеуі туралы кейбір деректер бар. Ишемиялық ауырсыну жағдайында анальгезия оттегі сұранысын қалпына келтіруден туындайды. Бұл әсер симпатикалық жүйені тежеу арқылы болуы мүмкін, бірақ қан тамырларын кеңейту тағы бір мүмкіншілік. Сондай-ақ, жоғарыда аталған екі механизмнің бірігуі де мүмкін.
Хирургиялық процедура
Омыртқа миын ынталандырушылар екі түрлі кезеңде орналастырылады: сынақ кезеңі, содан кейін соңғы имплантация кезеңі. Алдымен терісі стерильді әдіспен дайындалып, жабылады. Эпидуральды кеңістікке 14 калибрлі Тюхи инесі арқылы кедергісін жоғалту әдісімен кіреді. Қорғасын флюороскоп арқылы омыртқаның тиісті деңгейіне дейін мұқият өткізеді. Бұл процесс екінші жетекті бірінші жетектің қасына орналастыру үшін қайталанады. Флюорографиялық зерттеуді жиі SCS өткізгіштерінің дұрыс орналасуын анықтау үшін жүргізеді. Басты орын пациенттің ауырсынуын анықтайды. Бұрынғы зерттеулерге сүйенсек, бел ауруы бар пациенттер үшін ең жақсы орын T9 - T10 болып табылады. Содан кейін құрылғы техниктері стимуляцияны іске қосады, әдетте өте төмен жиілікпен басталады. Пациентке контурлардың белсендірілуі арқылы сезілетін сезімді сипаттау ұсынылады, ал техник пациенттің мақсатты ауырсыну аймағының максималды парестезиялық қамтуын қамтамасыз ету үшін SCS-ті калибрлейді. Соңында, қорғасынның көшіп кету қаупін азайту үшін қорғасынды сыртқа бекітеді, жер тазаланады және таза жабық қолданылады. Пациент емделуден кейін қалпына келген соң, құрылғы тағы да сыналады және бағдарламаланады.
Пациенттерді тексеру
Стимуляторды қолдануға үміткер пациенттерге қарсы көрсетілімдер мен коморбидтіліктерді тексеру қажет. Эмоционалды стимуляторды қолданудан бұрын келесі факторларды ескеру керек: сәтті сынау ауырсынудың кем дегенде 50% азаюы және бастапқы ауырсыну аймағының 80% парестезиясы арқылы анықталады. Егер науқаста ауырсынудың кенеттен өзгеруі байқалса, онда қорғасынның көшіп кетуі немесе стимулятордың бұзылуы мүмкіндігін анықтау үшін қосымша зерттеу қажет. Соңғысына енгізілгенді "есік жабылуы" үшін манипуляциялау мүмкін деп болжалды. Қақпаны басқару теориясының қолданылуы ретінде Shealy және басқалар. 1971 жылы Шимоги және оның әріптестері бірінші рет эпидуральді омыртқа мойынтығын ынталандырудың анальгетикалық қасиеттерін жариялады. Содан бері бұл әдіс көптеген техникалық және клиникалық жетістіктерге жетті. Бұл кезде ауруды емдеу үшін нейростимуляция жүйке, омыртқа мойындысын, терең миын және моторлы қабықты ынталандыру арқылы қолданылады.
Зерттеу
СКС Паркинсон ауруы мен ангина пекторисі бар адамдарда зерттелді. Құрылғылар мен бағдарламалық жасақтаманы жетілдіру бойынша зерттеулер батареяның өмір сүру ұзақтығын арттыру, тұйық айналымды басқаруды дамыту және стимуляцияны имплантацияланған дәрілік жеткізу жүйелерімен біріктіру бойынша күш-жігерді қамтыды. 2018 жылдың қыркүйегінде Mayo Clinic және UCLA физиотерапиямен қолдау тапқан омыртқа миын ынталандыру параличпен ауыратын адамдарға көмекпен тұру және жүру қабілетін қалпына келтіруге көмектесе алатынын хабарлады. 2019 жылдың желтоқсан айында Lancet Neurology журналында омыртқа миын ынталандыру тарихындағы алғашқы екі есе соқыр, кездейсоқ бақыланатын негізгі зерттеу жарияланды.