Кіріспе

Рим католик шіркеуінің діни қызметкерлері киетін киім Мантеллета - бұл латын тіліндегі mantellum 'күлте' сөзінің итальянша қысқартуы. Бұл жеңсіз, тізе ұзындығы, жамылғы сияқты киім, алдыңғы жағында ашық, екі жағында жеңнің орнына ойықтар бар, мойнына бекітіледі. Бір кездері бұл түрі моззеттадан да кең тараған.

Тарих

Мантеллета, ықтимал, Григорий X (12711276) "Ордо" кардиналдарының мантеллетімен және Петрус Амелиус (1401 ж. қайтыс болған) "Ордо" прелаттарының мантеллетімен байланысты. Бұл шкапулярға ұқсас киім болды. 1969 жылға дейін оны мозетта орнына, өз юрисдикциясынан тыс кез келген епископ киетін. Прелатияның, сонымен қатар шектеудің символы, сондықтан оны әрқашан көмекші епископтар киетін (олар ешқашан өз епархияларында болған емес), архиепископ тек өз провинциясынан тыс жерде, ал епископ тек өз епархиясынан тыс жерде. Олар өздерінің юрисдикция аймақтарында мозетта киген. Мантеллеттаны кардиналдар (мозетта астында кигендер) Рим қаласында ғана киген, бұл кардиналдың бүкіл шіркеудегі дәрежесінің символы ретінде (осыдан олар мозеттаны өз епархияларынан тыс жерлерде де киген), бірақ папаның билігіне құрмет көрсету үшін оның үй епархиясында (осылайша олар мантеллеттаны киген жалғыз орын). Бұл сондай-ақ монсеньордың бірнеше кластарының қарапайым хоры киімі болды, деп аталады прелаты ди мантелета: протонотарийлер apostolic de numero (монсеньордың ең жоғарғы класы), үй ішіндегі прелаттар (қазір "қадірлі прелаттар" деп аталады), олар да "монсеньор" деп аталады және оған кию мәртебесі берілген басқалар, соның ішінде Киелі Рим Ротасының аудиторлары және егер епископтар болмаса, Ватиканның басқа да жоғары лауазымды адамдары. Кейбір тарауларға арнайы құқық берілді. Кардиналдар үшін түстер әдетте қызыл, қайырымдылық кезеңдерінде және аза тұту кезінде ол қызғылт түсті, Гаудете және Лаетар жексенбі күндері қызғылт түсті; басқа да мәртебелі адамдар үшін, дәл осындай айырмашылықтар жасалып, түстер қызғылт немесе қара түсті қызғылт түсті. Өзгеше киімге ие ордендерге жататын кардиналдар мен епископтар, сондай-ақ мантеллета киюге құқылы абаттар, бұл үшін орденнің киімінің түсін сақтайды (францискандар үшін сұр, доминикандықтар үшін қара, цистерциандықтар үшін ақ және т.б.). Бұл киім тек кардиналдар, епископтар немесе папаның сарайына қарасты прелаттар киген кезде ғана жібектен жасалатын. Папа Пауль VI енгізген реформалар бойынша және 1969 жылы Мемлекеттік хатшылықтың нұсқаулығымен нақтыланған мантеллета кардиналдар мен епископтар үшін жойылды, олар енді қажет болған кезде моззетта киеді. Қызғылт мантеллеттаны Римде тұратын бірнеше прелаттар, негізінен жеті қалған апостолдық протонотарийлер де нумеро және Рим Куриясының кеңселерінің бірнеше жоғары прелаттары, егер олар епископтар болмаса, енді қолданбайды. Қазір бұл Рим епархиясының киімі болып табылады; басқа монахтар оны қолданбайды. Нуннанның айтуынша, әлі күнге дейін киетін канондар үшін мантеллетаның дұрыс түсі сұр немесе қара түсті.

Мантеллон

Мантеллоне мантеллеттадан ұзын (оның еденге жетуі) және қанаты мен жеңдері болуымен ерекшеленді және рошеткамен бірге киінбеді. Мантеллонда бұрын ең төменгі дәрежедегі монсиньорилер, содан кейін жеке камералар деп аталатын, бірақ қазір Оның қасиеттілігінің капелландары қызмет ететін. Оны 1969 жылы Папа Пауль VI жойды.