Кіріспе

Вьетнамдағы жанжал PMU 18 жанжалы - 2006 жылдың басында Вьетнамның Көлік министрлігінде (Bộ Giao thông Vận tải, GTVT) орын алған бірнеше миллион долларлық саяси сыбайлас жемқорлық жанжалы. Бұл жанжал Вьетнамда кеңінен жарияланды, бұл бір партиялы мемлекетте сирек кездесетін жағдай. Бұл Вьетнамдағы үлкен наразылық пен басқа елдерде және елге ресми даму көмегін (ODA) беретін ұйымдарда да дау тудырды. Бұл жанжалдан кейін көлік министрі Дьяо Джин Бинь отставкаға кетуге мәжбүр болды, ал оның орынбасары тұтқындалды. Бұл жанжал Вьетнам Коммунистік партиясының Х Ұлттық съезіне дейін, үкіметтік басшылықтың қарастырылып жатқан кезінде, басты мәселеге айналды. 2007 жылы Вьетнам үкіметі бұл жағдайды жариялаған журналистерге тыйым салды. 2008 жылы екі танымал журналист "демократиялық бостандықтарды теріс пайдаланғаны" және "жалған ақпарат таратқаны" үшін сотталып, сотталды. Бұл іске қатысы бар екі полиция қызметкері "жұмыс құпиясын жария еткен" деп айыпталды.

Өмірбаян

Жобаларды басқарудың 18-бөлімі (ЖББ 18) - Вьетнамның Көлік министрлігіне қарасты жол құрылысы және басқа инфрақұрылымдық жобалар жөніндегі бюро. 2006 жылы оның бюджеті 2 млрд АҚШ долларын құраған, оған шетел донорларынан, атап айтқанда Жапониядан, Еуропалық Одақтан, Австралиядан және Дүниежүзілік банктен қаражат кірді.

Ашулы оқиға

2006 жылдың қаңтар айының басында ПМУ 18 атқарушы директоры Буй Тян Дунг тұтқындалды және футбол матчтарына құмар ойындар ойнауға 1,8 миллион доллар жұмсалды деп жарияланды. Сонымен қатар, ол ақшаны жезөкшелерге төлеген деп айыпталды. Полиция бөлімнің компьютерлерінде 200-ден астам қызметкердің құмар ойындарға қатысқанын көрсететін файлдарды тапты. Сонымен қатар, ол басқа да мемлекеттік қызметкерлерге сәнді көліктер сатып алу бойынша тергеліп жатыр. Бұл жанжал көптеген жоғары лауазымды адамдарға әсер етті. Бұл оқиғадан кейін ол ұсталғаннан кейін де билік өкілдеріне пара беруге тырысқаны белгілі болды. Премьер-министрдің кеңсесі бар адамдар тергеліп, Бас хатшының күйеу баласы да кінәлі деп табылды. Полиция бастығының орынбасары бұл іске араласып, Ұлттық конгресс делегаттарының тізімінен өз атын алып тастады. 2006 жылдың сәуір айының басында көлік министрі Дьяо Джин Бинь өзінің қызметкерлерінің миллиондаған доллар мемлекеттік қаражатты талан-таражға салуы үшін жауапкершілікті мойнына алып, отставкаға кетті. 2007 жылдың ортасында полиция бұл істі жариялаған ондаған журналистерден белгілі бір жарияланған ақпараттың көздерін сұрады. 2008 жылдың мамыр айында екі журналист "күшті жеке пайда үшін қолданған" деген айыппен тұтқындалды. Алайда бірнеше күннен кейін газеттер бұл тақырыпқа үнсіз қалды, ал газеттер бұл туралы хабарлауды жалғастырған болса, билік тарапынан ескертулер алынды. 2008 жылдың қазан айында журналистер "демократиялық бостандықтарды теріс пайдалану" және "жалған ақпарат" тарату үшін, ал полиция қызметкерлері "еңбек құпиясын жария ету" үшін айыпталды.