Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бетси Тэйси кітаптары - американдық романист және әңгіме жазушы Мод Харт Лавлейстің (1892-1980) жартылай автобиографиялық романдары, олар 1940 және 1955 жылдар аралығында Томас И. Кроуэлл компаниясы шығарған. Қазір кітаптарды HarperCollins баспасы басып шығарады. Алғашқы төрт кітапты Лойс Ленски, қалғандарын Вера Невилл суреттеді. Сериал авторға жақын, оның достары мен отбасына негізделген қаһарман Бетси Рейдің оқиғаларын жалғастырады. Бірінші кітап, Бетси Тейси, 1897 жылы Бетсидің бесінші туған күні қарсаңында басталады, ал соңғы кітап, Бетсидің үйлену тойы, 1917 жылы АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа кіруге дайындалған кезде аяқталады.
The Betsy Tacy books are a series of semi autobiographical novels by American novelist and short story writer Maud Hart Lovelace (1892 1980), which were originally published between 1940 and 1955 by the Thomas Y. Crowell Co. The books are now published by HarperCollins. The first four books were illustrated by Lois Lenski and the remainder by Vera Neville. The series follows the adventures of heroine Betsy Ray, who is based closely on the author, and her friends and family. The first book, Betsy Tacy, begins in 1897 on the eve of Betsy's fifth birthday, and the last book, Betsy's Wedding, ends in 1917 as the United States prepares to enter the First World War.
Тарих
Сериал Лавлейстің қызы Мерианға өзінің балалық шағы туралы айтқан сәбиге арналған ертегілерден шықты. 1940 жылы жарық көрген Бетси Тейсидің танымалдылығы оны тағы үш кітап жазуға итермеледі, Бетси Тейси және Тиб (1941), Бетси және Тейси Үлкен төбеден өтіп кетеді (1942) және Бетси және Тейси Даунтаунға барады (1943). Лавлейс серияны төрт кітаптан кейін аяқтауды жоспарлағанмен, оның жоғары сынып күнделiктерiн тапқан күйеуі мен қызы оларды Бетсидің жоғары сыныптағы мансабында қолдануды талап етті. Бұл "Бетсиге аспан" (1945), "Бетси өзіне қарамастан" (1946), "Бетси жюниор болды" (1947) және "Бетси мен Джо" (1948) фильмдеріне әкелді, олардың әрқайсысы бір орта мектеп жылынан тұрады. Лавлейс өзінің күнделіктері мен мектептегі фотожазбаларына сүйене отырып жазған бұл кітаптарын өмірге ерекше шынайы деп сипаттады. Ол 1964 жылы "отбасылық өмір, әдет-ғұрып, әзіл-ойнақ, дәстүрлердің бәрі шындық және жылдардың жалпы үлгісі де дәл" деп жазды. Алғашқы сегіз кітаптың оқиғалары Минессота штатының Deep Valley қалашығында, Лавлейстің балалық шағындағы Манкато қаласында өтеді. Бетси мен Джоны аяқтағаннан кейін Лавлейс өзінің үш "Deep Valley Books" -ның алғашқы екеуін жазды, Карнидің үйі (1949) және Deep Valley-дің Эмилисі (1950), Бетси Рей және Бетси Тайси сериясының басқа кейіпкерлері пайда болған Бетсидің оқиғасына қайта оралғанға дейін. Серияның соңғы кітаптары, Бетси және Ұлы әлем (1952) және Бетсидің үйлену тойы (1955), Бетсидің Еуропадағы сапары мен Миннеаполистегі некедегі алғашқы жылдарымен танысады. Олар сондай-ақ Лавлейстің жеке тәжірибелеріне негізделген. 2000 жылы HarperTrophy Betsy Tacy және Deep Valley сериясын қайта басып шығарған кезде, олар Майкл Коелшке он үш кітаптың жаңа мұқабаларын суреттеп беруді тапсырды.
The series was inspired by the bedtime stories which Lovelace told to her daughter Merian about her own childhood. The popularity of Betsy Tacy, published in 1940, led her to write three more books, Betsy Tacy and Tib (1941), Betsy and Tacy Go Over the Big Hill (1942), and Betsy and Tacy Go Downtown (1943). Although Lovelace intended to end the series after four books, her husband and daughter, who had found her high school diaries, insisted that she use them to extend it through Betsy's high school career. This led to Heaven to Betsy (1945), Betsy in Spite of Herself (1946), Betsy was a Junior (1947), and Betsy and Joe (1948), each of which covers one high school year. Lovelace described these books, for which she drew heavily on her diaries and high school scrapbooks, as particularly true to life. She wrote in 1964 that "the family life, customs, jokes, traditions are all true and the general pattern of the years is also accurate." The first eight books are set in the fictional town of Deep Valley, Minnesota, based on Lovelace's childhood home of Mankato. After completing Betsy and Joe Lovelace wrote the first two of her three "Deep Valley Books," Carney's House Party (1949) and Emily of Deep Valley (1950), in which Betsy Ray and other characters from the Betsy Tacy series appear, before returning to Betsy's story. The final books in the series, Betsy and the Great World (1952) and Betsy's Wedding (1955), follow Betsy through a European sojourn and her first years of married life in Minneapolis. They are also based closely on Lovelace's personal experiences. When HarperTrophy reprinted the Betsy Tacy and Deep Valley series in 2000, they commissioned Michael Koelsch to illustrate new cover artworks for all thirteen books.
Кітаптар
Бетси Тэйси кітаптары, Гарри Поттер және Кішкентай үй сияқты басқа сериялар сияқты, кейіпкерлер қартайған сайын және күрделі жағдайларға тап болған сайын, оқуға қиын деңгейлерде жазылған. Алғашқы кітаптары балалар үшін жазылған, ал соңғылары 14 және одан үлкендерге арналған.
The Betsy Tacy books, like other series such as the Harry Potter and Little House books, are written at progressively more difficult reading levels as the characters age and encounter more complex situations. The first books are written for children, while those at the end of the series are written for ages 14 and up.
Кейіпкерлер мен жағдай
Кітаптар ойдан шығарылған болса да, кейіпкерлері Лавлейстің өз отбасы мен достарына негізделген. Көптеген кейіпкерлер жеке тұлғалармен сәйкес келеді, ал басқалары бірнеше адамның өміріндегі оқиғалардан алынған композиттер. Бетсидің әкесі Боб Рей Модтың әкесі Томас Хартқа негізделген; Томас Харт сияқты Боб Рейдің де аяқ киім дүкені болды және жексенбі күндері отбасы мен достарына пияздан бутербродтар жасады. Бетсидің анасы Джуль Рей, Модтың анасы Стелла Хартқа негізделген, ол да қызыл шашты, тіршілікті, және фортепианода екі ән, бір вальс және бір екі қадам ойнай алатын. Бетидің жақын досы Анастасия "Тейси" Келли Лавлейстің өмір бойы досы Франсис "Бик" Кенниге негізделген. Тейси ұялшақ, сезімтал және қызықты, ол үлкен ирландтық отбасынан шыққан, олар Rays-тің көше бетінде тұрады. Бетси, Тейси және Тиб триосының үшінші мүшесі Тельма "Тиб" Мюллер Марджори "Мидж" Герлахқа негізделген. Тиб қорқынышты емес және қабілетті; ол сондай-ақ нәзік, сары түсті және өте флиртке үйреніп жатыр. Тиб пен оның отбасы Глубокая долинаның ағылшын-американдық атмосферасы мен Висконсин штатының Милуоки қаласындағы неміс-американдық қауым арасында алға-артқа жылжиды. Ол екі тілді біледі және өзі жүріп жатқан ортаның әртүрлі әлеуметтік талаптарымен таныса алады. Джо Уиллард, Бетсидің күйеуі, Мод Харт Лавлейстің күйеуі, журналист және романист Делос Уилер Лавлейске негізделген. Мод Харт пен Делос Лавлейс 1917 жылы, ол жиырма бес жаста кездесті. Алайда, ол Heaven to Betsy-ден басталатын кітаптарға күйеуіне негізделген кейіпкерді қосуды таңдады. Ол Джоның балалық шағы туралы суреттерін Джоның мектептегі тәжірибесі мен тарихы туралы ақпарат беруге қолданды. Лавлейстің естеліктері сияқты. Романның көпшілігі автордың туған қаласы - Миннесота штатының Манкато қаласында орналасқан, ойдан шығарылған Миннесота штатының Терең аңғары қалашығында және оның айналасында өтеді. Рейлер отбасы және басқа кейіпкерлер өздерінің шынайы өмірдегі әріптестерінің үйлерінде тұрады. Лавлейс 332 және 333 Орталық көшесі, өзінің және Бик Кеннидің балалық шағындағы үйін көршілес Биг Хилл көшесінен аталған ойдан шығарылған Хилл көшесіне айналдырды. Бетси өскен сайын оның көкжиегі кеңейіп, қалаға көбірек кіреді. Бетси мен Тейсидің Downtown-да Карнеги кітапханасы мен дүкендері мен Опера үйі бар Deep Valley орталығымен танысады. Мектеп кітапшалары айналадағы ауылды көрсетеді. Лавлейс өзінің күнделіктері мен кескін кітаптарын, журналдар мен каталогтар сияқты қазіргі заманғы материалдарды және ескі достарымен және Манкатоның бұрынғы және қазіргі тұрғындарымен хат алмасуды пайдаланды, олар оның әңгімелерін толтыру үшін ақпарат берді. Тағы бір егжей-тегжейлі, Гроспапа жаз бойы өзінің газонды безендірген құйма темір жұлдыздар, сол кездегі жаңа дереккөзден, романшыл Эдна Фербердің 1940 жылғы "Өзгеше қазына" мемуарларынан алынған болуы мүмкін. Онда Фербер 1906-09 жылдары Милуокиде репортер болып жұмыс істеген кезде, қаланың бай отбасылары газонды боялған жұлдыздармен безендірген.
Although the books are fiction, their characters are based closely on Lovelace's own family and friends. Many characters can be matched with individuals, while others are composites drawn from incidents in the lives of several people. Bob Ray, Betsy's father, is based on Thomas Hart, Maud's father; like Thomas Hart, Bob Ray owned a shoe store and made onion sandwiches for family and friends on Sunday evenings. Jule Ray, Betsy's mother, is based on Stella Hart, Maud's mother, who was also red haired, vivacious, and able to play two songs on the piano, one waltz and one two step. Anastacia "Tacy" Kelly, Betsy's closest friend, is based on Lovelace's lifelong friend Frances "Bick" Kenney. Tacy is shy, sensitive, and fun loving, from a large Irish family who live across the street from the Rays. Thelma "Tib" Muller, the third member of the trio of Betsy, Tacy and Tib, is based on Marjorie "Midge" Gerlach. Tib is fearless and competent; she is also petite, blonde, and learns to be very flirtatious. Tib and her family move back and forth between the Anglo American atmosphere of Deep Valley and the German American community of Milwaukee, Wisconsin. She is bilingual and able to navigate the varied social expectations of the contexts through which she moves. Joe Willard, Betsy's husband, is based on Maud Hart Lovelace's husband, journalist and novelist Delos Wheeler Lovelace. Maud Hart and Delos Lovelace met in 1917, when she was twenty five. However, she chose to include a character based on her husband in the books beginning with Heaven to Betsy. She used his descriptions of his boyhood to provide Joe's high school experiences and back story. as well as Lovelace's memories. Most of the novels take place in and around the fictional town of Deep Valley, Minnesota, which is based on the author's actual hometown of Mankato, Minnesota. The Ray family and other characters inhabit the houses of their real life counterparts. Lovelace transformed the neighborhood of 332 and 333 Center Street, her own childhood home and that of Bick Kenney, into the fictional Hill Street, named after the adjoining Big Hill. As Betsy grows older, her horizons expand to include more of the town. Betsy and Tacy Go Downtown introduces the Carnegie Library and downtown Deep Valley with its shops and Opera House. The high school books bring in the surrounding countryside. Lovelace utilized her own diaries and scrapbooks, contemporary materials such as magazines and catalogs, and correspondence with old friends and other past and present residents of Mankato who provided information to fill out her narratives. Another detail, the cast iron dwarves with which Grosspapa decorated his lawn during the summer, may have come from a then recent source, novelist Edna Ferber's 1940 memoir A Peculiar Treasure, which states that when Ferber worked as a reporter in Milwaukee during 1906 09, the city's wealthy families decorated their lawns with painted dwarves.
Тақырыптар
Лавлейс серияда жиынтық әсерге қол жеткізетін бірнеше ұзақ мерзімді тақырыптарды зерттейді.
Lovelace explores several long range themes that achieve a cumulative effect in the series.
Жеткізу
Лавлейс Бетсидің өсіп келе жатқан тәуелсіздігі мен жауапкершілігін көрсетеді. Кейіннен басқа бір отбасымен ұзақ уақыт бірге болған кезде (Бетси мен Джо) фермалық отбасында болған кезде үйін сағынғанын еске түсіріп, кейіпкердің өзі өзінің өзгерістеріне назар аударады. Бетси кітаптардағы қателіктерінен сабақ алады; жыл сайын ол жаңа қателіктер жасайды, бірақ ұқсас емес.
Lovelace shows Betsy's growing independence and responsibility as the character ages through the books. The character herself draws attention to her own changes, recalling how homesick she was during her stay with a farm family (Heaven to Betsy) when she later enjoys a long visit with a different family (Betsy and Joe). Betsy learns from her mistakes throughout the books; each year she makes new mistakes, but not similar ones.
Достық
Сериалда достыққа баса назар аударылады. Лавлейс кейіпкерлердің қартайған сайын әр түрлі өзгерістерге ұшыраған ұзақ мерзімді достық қарым-қатынастарын көрсетеді. Қыздар бір-бірімен айтыспайды, бір-бірімен бәсекелес емес. Кейінгі кітаптарда кейіпкерлер орта мектепке кіргенде, қыздар ерекше қарым-қатынастарын жоғалтпай, достары шеңберін кеңейтеді.
There is an emphasis on friendship in the series. Lovelace shows long lasting friendships that survive all the various changes the characters experiences as they age. The girls do not quarrel or compete with each other. In the later books, as the characters enter high school, the girls expand their circles of friends without losing their special relationships.
Халықаралықлық
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және содан кейінгі жылдары жазылған Лавлейс серияға басқа мәдениеттерге оң көзқараспен қарайды. Бетси мен Тейси Үлкен төбеден өтіп барады деген фильмде кейіпкерлер сириялық иммигранттар тұратын ауданды тауып, олармен дос болады. "Бетси өзіне қарамастан" романында Бетсидің Милуокидегі Тибке сапары неміс иммигранттарының мәдениетімен таныстырады. Лавлейс Германиядан көшіп келгендердің көбісі оның өсіп келе жатқан милитаризмінен қашып жүргенін дәлелдеді. Бетси Мюнхенге (Бетси және Ұлы әлем) барған кезде, кейіпкер неміс мәдениетін терең бағалайды, бірақ ол сыныптық кедергілер мен милитаризмді алаңдатады.
Written during World War II and the years following the war, Lovelace adds positive views of other cultures in the series. In Betsy and Tacy Go Over the Big Hill, the characters discover a neighborhood of Syrian immigrants and make friends with them. In Betsy In Spite of Herself, Betsy's visit to Tib in Milwaukee introduces the culture of German immigrants. Lovelace establishes that many of the immigrants from Germany were fleeing its growing militarism. When Betsy visits Munich (Betsy and the Great World), the character gains a deeper appreciation of the German culture, despite class barriers and militarism that she finds disturbing.
Адалдық
Бетси мектептегі кітаптар арқылы өзіне адал болуды зерттейді. Көп жылдар бойы өз әңгімелерін қуана жазғаннан кейін, Бетси жаңа достық қарым-қатынастарымен қайшылықта болған кезде өзінің амбициясынан бас тартады, тек жазу оның өмірінің маңызды бөлігі екенін түсіну үшін (Бетсиге аспан). Бетсидің өзін-өзі елемей жүріп-тұруы мен сыртқы түрін өзгертудегі тәжірибелері, ол өзін болмайтындай етіп көрсету арқылы өзін кемсітуін түсінуге мүмкіндік береді.
Betsy explores being true to herself throughout the high school books. After years of happily writing her stories, Betsy abandons her ambition when it conflicts with her new friendships, only to realize that writing is an essential part of her life (Heaven to Betsy). Her experiments with changing her behavior and appearance in Betsy in Spite of Herself lead her to realize that she is devaluing who she is by pretending to be someone that she is not.
Қабылдау
Бетси Тейси кітаптары жақсы қабылданды, Бетси Тейсидің алғашқы басылымы алғашқы басылымнан кейін отыздан астам басылымнан өтті. 1970 жылдары серияның алғашқы алты кітабының қорапша басылымы жарық көрді. Алайда 1980 жылдары кітаптар басылымнан шықты. 1990 жылы сериалдың ересектер тобы Манкатода Бетси Тайси қоғамын құрды. Қоғам хат жазу науқанын қолға алды, ол ХарперКоллинске алғашқы төрт кітапты 1992 жылға қарай қайта басып шығаруға уәде берді. Ақырында Бетси Тейсидің он кітабының және Үш терең аңғардың жаңа басылымдары жарық көрді, ал 2016 жылдан бастап барлық кітаптар қол жетімді болып қала береді. Бетси Тейси қоғамы Мод Харт ("Бетсидің үйі") және Бик Кеннидің ("Тейсидің үйі") балалық шағындағы үйлерін сатып алып, қалпына келтірді және оларды музей ретінде басқарады. 2010 жылы кітапхананың қамқоршылары, адвокаттары, достары және қорлары қауымдастығы бұл сайтты әдебиеттің көрнекті орны деп белгіледі. Миннесота тарихы орталығы Мод Харт Лавлейсті өзінің "Тарих ойыншылары" интерпретациялық сериясының кейіпкерлерінің бірі ретінде қамтыды, оның балалық шағы мен әдеби мансабына бағытталған презентациясы бар.
The Betsy Tacy books were well received, with the first edition of Betsy Tacy going through more than thirty printings after initial publication. In the 1970s a paperback edition of the first six books in the series was published. However, during the 1980s, the books went out of print. In 1990, a group of adult fans of the series established the Betsy Tacy Society in Mankato. The Society undertook a letter writing campaign that convinced HarperCollins to bring the first four books back into print by 1992. Ultimately new editions of all ten Betsy Tacy books and the three Deep Valley books were published, and as of 2016 all of the books remain available. The Betsy Tacy Society bought and restored the childhood homes of Maud Hart ("Betsy's House") and Bick Kenney ("Tacy's House"), and operates them as a museum. In 2010, the Association of Library Trustees, Advocates, Friends and Foundations designated the site a Literary Landmark. The Minnesota History Center has included Maud Hart Lovelace as one of the characters in its "History Players" interpretive series, with a presentation focusing on her childhood and path to a literary career.