Кіріспе
Анапластикалық қалқанша безінің қатерлі ісігі (АТК), анапластикалық қалқанша безінің қатерлі ісігі деп те аталады, қалқанша безінің қатерлі ісігінің агрессивті түрі болып табылады. Бұл түрдегі қатерлі ісік ауруының прогнозы өте нашар, себебі оның мінез-құлқы агрессивті және қатерлі ісікпен емдеуге төзімді. Анапластикалық қалқанша безінің қатерлі ісігінің жасушалары өте ерекшеленеді және әдетте қалқанша безінің бастапқы жасушаларына ұқсамайды және дифференциациясы нашар болады. АТК - бұл қалқанша безінің қатерлі ісігінің сирек кездесетін түрі, ол жағдайлардың тек 12% -ын құрайды, бірақ оның өлім-жітімі жоғары болғандықтан қалқанша безінің қатерлі ісігінен болатын өлімдердің 20% -ына жауап береді. Диагноз қойылғаннан кейін өмір сүрудің орташа ұзақтығы 3 - 6 ай. Бұл ауру ерлерге қарағанда көбірек әйелдерде кездеседі және көбінесе 40 - 70 жас аралығындағы адамдарда байқалады. Жасушалардың өлімі жиі микроскоптық суреттерде көрінеді. АТК үшін сенімді зертханалық сынақтар жоқ. Экологиялық патолог, бас және мойын хирург, медициналық онколог, сәулелік онколог, эндокринолог және паллиативтік көмек көрсету дәрігері бар көп салалы топ оңтайлы басқару үшін маңызды. қатерлі ісік қан тамырларын іріктеп жоятын дәрілік заттардың түрі, клиникалық сынақтарда бұл дәрілік заттар АТК ауруы бар науқастардың өмір сүру мерзімін ұзарта ала ма екендігі тексерілді. Молекулалық тестілеу мен келесі буынның тізбектеуінің пайда болуымен BRAF және MEK ингибиторлары осындай мутациялар бар анапластикалық қалқанша безінің қатерлі ісігімен ауыратын науқастарды емдеуде маңызды рөл атқарады. Дабрафениб пен трамметиниб комбинациясы жалпы өмір сүру ұзақтығын едәуір арттырды және FDA- нің мақұлдауымен болды. Тағы бір ұқсас комбинация - вемурафениб пен кобиметиниб. Иммунотерапия анапластикалық қалқанша безінің қатерлі ісігін емдеуде маңызды рөл атқара бастады, бірнеше клиникалық зерттеулер нәтижелерін көрсетіп отыр. Сынақтан өткізілетін дәрілік заттардың ішінде атезолизумаб, пембролизумаб және спартализумаб бар. Молекулалық негіздегі комбинациялық терапия ірі ісіктің регрессиясына әкелуі мүмкін, бұл пациенттерді емдік хирургияға бейімдеуі мүмкін.
Операциядан кейінгі сәулелік терапия
Қалқанша безінің қатерлі ісігінде сыртқы сәулелік терапияның (EBRT) рөлі әлі де күмәнді болып табылады және оның папиллярлық және фолликулярлық карциномалар сияқты дифференциацияланған қалқанша безінің қатерлі ісіктерін емдеуде қолданылуын ұсынатын І деңгейлі дәлелдер жоқ. Алайда анапластикалық қалқанша безінің карциномы гистологиялық жағынан дифференциацияланған қалқанша безінің қатерлі ісіктерінен ерекшеленеді және АТК-ның аса агрессивті сипатына байланысты, әдетте, операциядан кейінгі агрессивті сәулелену және химиотерапия ұсынылады. Ұлттық жан-жақты онкологиялық желісінің клиникалық тәжірибелік нұсқаулықтарында операциядан кейінгі сәулелену және химиотерапияны қатаң қарастыру ұсынылады. Жарияланған кездейсоқ бақылаудағы зерттеулер стандартты емге, атап айтқанда хирургияға EBRT қосуды қарастырмаған. Радиоактивті йод, әдетте, АТК-ны емдеуде тиімді емес, өйткені ол йодты ісікті қатерлі ісік емес. Емдеуге алынған және емделмеген пациенттер арасындағы жас, жыныс, хирургиялық кесудің толықтығы, гистологиялық түрі мен кезеңі арасындағы тепе- теңдіктер ретроспективті зерттеулерді бұзады. Сонымен қатар, радиоиодты қолдануда және емдеуден кейін қалқанша безін ынталандыратын гормонды (ТШГ) басу мен емдеу әдістерін ретроспективті зерттеулер арасында және ішінде қолдануда емделуші және емделмеген топтар арасында айырмашылықтар бар. Кейбір соңғы зерттеулер EBRT- нің перспективалы болатынын көрсетті, бірақ науқастар зерттеулерінің саны аз болды. Зерттеуге арналған емнің клиникалық сынақтарын денсаулық сақтау қызметкерлері мен науқастар бірінші кезектегі ем ретінде қарастырады.
Қосымша терапия
Егер жатырдан тыс немесе резекцияланбайтын ауру болмаса, хирургиялық экзициядан кейін адъювантты сәулелік терапия жүргізілуі керек. Аурудың 18-24 пайызының ісігі мойынға ғана шектелген және резекциялауға ыңғайлы, толық хирургиялық резекция, содан кейін адъювантты радиотерапия және химиотерапия 2 жылда 75- 80% өмір сүру мүмкіндігін береді. Анапластикалық қалқанша безінің карциномы бойынша клиникалық зерттеулер жүргізілуде немесе жоспарланып жатыр.