Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шахтинское дело) - 1922 жылы Социалистік революциялық партияның ісі бойынша өткен алғашқы маңызды кеңес сынағы. 1928 жылы Солтүстік Кавказдың Шахты қаласынан 53 инженер мен менеджерді, бұрынғы көмір шахталарының иелерімен бірге кеңес экономикасын саботаждаған деп айыптап, тұтқындады. Сот 1928 жылы 18 мамырда Мәскеудегі кәсіподақ үйінде өтті. Айыпталушылардың отыз төртеуі түрмеге қамалды, ал он бірі өлім жазасына кесілді (алтысы өлім жазасына кесілді, қалғандары жазаларын жеңілдетті). Қалғандары ақталды немесе шартпен сотталды.
The Shakhty Trial (Ша́хтинское де́ло) was the first important Soviet show trial since the case of the Socialist Revolutionary Party in 1922. Fifty three engineers and managers from the North Caucasus town of Shakhty were arrested in 1928 after being accused of conspiring to sabotage the Soviet economy with the former owners of the coal mines. The trial was conducted on May 18, 1928, in House of Trade Unions, Moscow. Thirty four of the accused received prison terms, while eleven were sentenced to death (with six being executed; the rest received commutations). The remainder were acquitted or received suspended sentences.
Сот
1928 жылы жергілікті ОГПУ Солтүстік Кавказдың Шахты қаласында инженерлер тобы, соның ішінде Петр Палчинский, Николай фон Мек және А. Ф. Величконы тұтқындады. Оларды Кеңес экономикасын саботаж жасау үшін шетелде тұратын және Революциядан бері Кеңес Одағына кіруге тыйым салынған көмір шахталарының бұрынғы иелерімен сөз байласты деп айыптады. Топқа көптеген қылмыстар жасады деп айыпталды, соның ішінде шахталарда жарылыстарды жоспарлау, шетелдік компаниялардан қажет емес жабдықтарды сатып алу, еңбек заңдары мен қауіпсіздік ережелерін дұрыс қолданбау және жаңа шахталарды дұрыс орнатпау. Бұл тұтқындаулар мен тергеулердің авторы Ефим Евдокимов болды. 1931 жылы ОГПУ-дан зейнеткерлікке шыққанмен, кейіннен НКВД-ның өзінде құпия полиция құрамын басқарды. Осындай сот процестерінде айыпталғандар арасында және өлтірілгендердің арасында Чайковскийдің немере інісі Николай Карлович фон Мек болды, ол мемлекеттік темір жол жүйесін "жойып жіберді" деп айыпталды. Сот процесінде "жұмқыру" КСРО-да 58-бапта (РСФСР Қылмыстық кодексі) көрсетілген қылмыс ретінде таныла бастады.
In 1928, the local OGPU arrested a group of engineers, including Peter Palchinsky, Nikolai von Meck and A. F. Velichko, in the North Caucasus town of Shakhty, accusing them of conspiring with former owners of coal mines, who were living abroad and barred from the Soviet Union since the Revolution, to sabotage the Soviet economy. The group was charged with a multitude of crimes, including planning the explosions in the mines, buying equipment from foreign companies that was not needed, incorrectly administering labor laws and safety protocols, and failing to properly set up new mines. The architect of these arrests and interrogations was Yefim Yevdokimov. Although he retired from the OGPU in 1931, he later led a secret police team within the NKVD itself. Among those accused in similar trials and executed was Nikolai Karlovich von Meck, Tchaikovsky's nephew by marriage, who was accused of "wrecking" the state railway system. The trial marked the beginning of "wrecking" as a crime within the Soviet Union, as found in Article 58 (RSFSR Penal Code).
Салдары
Шахты соттары Кеңес Одағындағы тап жауларына қарсы айыптаулардың ұзақ сериясының бастауын көрсетті және 1930 жылдардағы Ұлы тазалықтың белгісі болды. 1920 жылдары Иосиф Сталиннің басшылығымен Кеңес Одағы Владимир Ленин енгізген Жаңа экономикалық саясаттан (НЭП) бас тартып, жылдам индустрияландыруға баса назар аударған бесжылдық жоспарлар сериясын енгізді. 1920 жылдардың аяғында Кеңес Одағындағы өнеркәсіптік апаттар санының көптігі, олардың себептері болып, өндіріс жоспарларының орындалуы мен саяси мақсатпен тағайындалған директорлардың төмен басқарушылық қабілеті болды. Алайда Сталин мұны "ескі мамандардың" басқаруын тазартудың мүмкіндігі ретінде көрді, бұл кәсіптер өнеркәсібі үшін маңызды болған, бірақ саяси тұрғыдан коммунизммен жеткілікті түрде айналыспаған. Сот процестері "жас пролетар коммунистік маман" арқылы алмастырылатын, бұрын қажетті дағдыларына байланысты төзімділік танытып, қорғалған "бұржуалық мамандарға" қатысты саясаттың ауысуын білдірді. Бұл кеңес мәдениетіндегі өзгерістерді ынталандыру үшін таптық күрес ұғымын қолдануды білдірді. Жұмысшылар саны жұмыс істейтін компаниялармен төмен жалақы мен нашар жұмыс жағдайларына байланысты проблемалар туындаған.
The Shakhty trials marked the beginning of a long series of accusations against class enemies within the Soviet Union, and were to become a hallmark of the Great Purge of the 1930s. In the 1920s under the leadership of Joseph Stalin the Soviet Union began to move away from the policies of the New Economic Policy (NEP) introduced by Vladimir Lenin, introducing a series of Five Year Plans with an emphasis on rapid industrialization. By the end of the 1920s, Soviet industry suffered from a high rate of industrial accidents caused by the forceful execution of unrealistic production plans and low management skills of the politically appointed directors. Stalin, however, saw this as an opportunity to clean up the management of "the old specialists", professionals whose skills were critical to the industry but were not sufficiently engaged with communism politically. The trials constituted a shift in policy toward the intelligentsia, the "bourgeois specialists" that had previously been tolerated and protected due to their needed skills, to then be replaced by the "young proletarian communist specialist". This marked the use of the concept of class warfare to motivate changes in soviet culture. The worker population already had issues with the companies they worked for due to low wages and poor working conditions.
Салдары
Сот барысында айыпталған 53 инженердің 11-і өлім жазасына кесілді. Отыз төрт адам түрмеге қамалды, төртеуін ақтады, ал төртеуіне шартты түрде жаза тағайындалды. Николай Бухарин, Алексей Рыков және Михаил Томский Политбюроның ішінен Сталиннің жаңа саясатына қарсы болды, бірақ Сталин халықаралық капитал "көрінбейтін экономикалық араласу арқылы біздің экономикалық күшімізді әлсіретуге тырысып жатқанын айтты, әрқашан анық емес, бірақ өте ауыр, саботаж ұйымдастыру, өнеркәсіптің бір немесе басқа салаларында барлық "қатерлі жағдайларды" жоспарлау және осылайша болашақта әскери араласу мүмкіндігін жеңілдету". Ол: "Біздің ішкі жауларымыз бар. Бізде сыртқы жаулар бар. Біз мұны бір сәтке де ұмыта алмаймыз". Бухарин мен Рыков 1937 жылы Шахты процесіндегідей Мәскеудегі шоу-процестердің бірінде елге опасыздық жасады деп сотталып, сотталды. Бұл сынақ сот процестері Кеңес Одағына үлкен қауіп төндіретінін совет халқына көрсету үшін қолданылды. Бұл 1930 жылдары Ұлы тазалыққа әкелетін мәдени атмосфераны құруда маңызды рөл атқарды.
The trial resulted in eleven of the fifty three accused engineers being sentenced to death. Thirty four were sent to prison, four were acquitted and four were given suspended sentences. Nikolai Bukharin, Alexei Rykov, and Mikhail Tomsky opposed Stalin's new policy on repression from within the Politburo, but Stalin insisted that international capital was trying to "weaken our economic power by means of invisible economic intervention, not always obvious but fairly serious, organizing sabotage, planning all kinds of 'crises' in one branch of industry or another, and thus facilitating the possibility of future military intervention". He said: "We have internal enemies. We have external enemies. We cannot forget this for a moment." Bukharin and Rykov were tried and convicted of treason in 1937 in one of the Moscow Show Trials, similar to the Shakhty Trial. These show trials were used as a means of presenting to the soviet people what was perceived as major threats to the Soviet Union. This played an important part in creating the cultural atmosphere leading to the Great Purge in the 1930s.