Кіріспе
Расаның әлеуметтік конструкциясы; қоғамдағы нәсіл туралы түрлі түсініктер Расаның әлеуметтік түсіндірмелері адамдарды әртүрлі нәсілдерге жалпы жіктеуді қарастырады. Расаны көбінесе мәдениет тұрғысынан адамдар биологиялық белгілер немесе тері түсі немесе бет ерекшеліктері сияқты физикалық белгілер негізінде жіктелетін қатаң категориялар (қара, ақ, пасифика, азиялық және т.б.) ретінде түсінеді. Бұл қатаң ұғымды енді ғылыми қауымдастықтар қабылдамайды. Керісінше, "раса" ұғымы әлеуметтік құрылым ретінде қарастырылады. Бұл дегеніміз, қарапайым сөзбен айтқанда, бұл биологиялық емес, адам өнертабысы. "Тұр" ұғымы уақыт өте келе әртүрлі қоғамдардың "басқалардан" бөлек өзін ұйымдастыру қажеттілігін қанағаттандыру үшін дамыды (глобализация мен отарлау нәсіл туралы түсініктерді жалпыға бірдей нығайтуға әкелді). Әдетте, "басқа" адам төмен саналатын, сондықтан оған одан да төмен қасиеттер жүктелетін. Біздің қазіргі нәсіл туралы түсінігіміз негізінен ағартушылық дәуірде қалыптасты, онда ғалымдар нәсілдік шекараны анықтауға тырысты, бірақ олардың мәдени бейімділіктері олардың тұжырымдарына әсер етті және біздің қоғамда әлі күнге дейін бар бейімділіктерді қайта жаңғыртты.
Social interpretations of race regard the common categorizations of people into different races. Race is often culturally understood to be rigid categories (Black, White, Pasifika, Asian, etc) in which people can be classified based on biological markers or physical traits such as skin colour or facial features. This rigid definition of race is no longer accepted by scientific communities. Instead, the concept of 'race' is viewed as a social construct. This means, in simple terms, that it is a human invention and not a biological fact. The concept of 'race' has developed over time in order to accommodate different societies' needs of organising themselves as separate from the 'other' (globalization and colonization have caused conceptions of race to be generally consolidated). The 'other' was usually viewed as inferior and, as such, was assigned worse qualities. Our current idea of race was developed primarily during the Enlightenment, in which scientists attempted to define racial boundaries, but their cultural biases ultimately impacted their findings and reproduced the prejudices that still exist in our society today.
Растық жіктелімдердің сәйкессіздіктері
Биологиялық антрополог Джонатан Маркс (1995) "раса" идеясы көптеген қоғамдарда күшті ұйымдастырушы принципке айналып бара жатқанда да, бұл ұғымның кемшіліктері айқын болды деп мәлімдеді. Ескі әлемде бір нәсілдік топтан көріністердің бірінен екіншісіне бірте-бірте ауысуы "адамзаттың бір түрі басқасына өте сезімтал түрде өтеді, сондықтан олардың арасындағы шекараны белгілей алмайсыз" деп атап көрсетті. Американың кейбір жерлерінде жағдай басқаша болды. Жаңа әлемге көшіп келгендер негізінен Ескі әлемнің кеңінен бөлінген аймақтарынан келді - Батыс және Солтүстік Еуропа, Батыс Африка, ал кейінірек Шығыс Азия мен Оңтүстік және Шығыс Еуропа. Америкада иммигранттар өз ара араласа бастады және континенттің жергілікті тұрғындарымен араласты. Мысалы, АҚШ-та өзін африкалық америкалық деп танытқан адамдардың көпшілігі кейбір еуропалық ата-бабалары бар. Бір талдау бойынша, континенттер арасында жиілігі әртүрлі генетикалық маркерлер бар, еуропалық ата-бабалар Ямайканың үлгісі үшін шамамен 7% -дан Нью-Орлеанстағы африкалық американдықтардың үлгісі үшін ~ 23% -ға дейін. АҚШ-тың солтүстік-шығысындағы бір университетінде өзін ақ тәнді деп танытқан студенттер арасында жүргізілген зерттеуде Батыс Африка мен Американың түпкүлкіліктерінің генетикалық үлесі 0,7% және 3,2% -ды құрады. АҚШ-та уақыт өте келе әлеуметтік және құқықтық конвенциялар қалыптасты, олар аралас шыққан адамдарды қарапайым нәсілдік категорияларға мәжбүрледі. Мысал ретінде кейбір штаттарда белгілі бір афроамерикалық ата-бабасы бар кез келген адамды қара деп санаған "бір тамшы ережесі" қолданылады. 1790 жылдан бастап АҚШ-та жүргізілген он жылдық санақтар да нәсілдік санаттарды орнатуға және адамдарды сол санаттарға сәйкес келтіруге ынталандыру болды. Американың басқа елдерінде топтар арасындағы араласу кеңінен таралған, әлеуметтік нәсілдік емес санаттар көбірек және сұйық болып келеді, адамдар әлеуметтік-экономикалық мәртебе, әлеуметтік сынып, ата-бабалар комбинациясы негізінде санаттарға кіреді немесе шығады. Америка Құрама Штаттарының аралас халықты нәсілдік топтарға бөлудің көптеген қиындықтары туындады. Сонымен қатар, санақ бойынша нәсілдік топтар арасындағы аралас-құралас әрекеттері санаттардың көбеюіне әкелді (мысалы, мулат және окторон) және "қан кванты" айырмашылығы, олар өз-өзі мәлімдеген ата-бабалардан айтарлықтай ажыратылып кетті. Адамның нәсілдік ерекшелігі уақыт өте келе өзгеруі мүмкін. Бір зерттеуде өз-өзіне тән нәсіл мен Ардагерлер істері жөніндегі әкімшілік деректердің айырмашылығы анықталды.
Раса әлеуметтік құрылым және популизм ретінде
Расаның биологиялық негізі туралы түсінік испан инквизициясы кезінде еврейлердің "қан тазалығы" туралы болжамдар арқылы пайда болды, ақыр соңында адамның биологиясын олардың әлеуметтік және жеке ерекшеліктерімен жалпыға бірдей байланыстырды. 19 ғасырда осы қайталанатын идеология нәсілдік ғылымдар, евгеника және этнологияның дамуында күшейтілді, бұл адамдардың биологиялық жоғарылығы немесе төмендігі тұрғысынан топтарын одан әрі жіктеуді білдірді. Растық ғылымдар, сондай-ақ ғылыми расизм деп аталатын, тарихта жойылған, бірақ бұл ескірген нәсілдік түсініктер ХХІ ғасырда да сақталып қалды. (Осыны да қараңыз: Растық жіктелудің тарихи шығу тегі) Адам түрлерінің физикалық өзгеріске негізделген бөлінісі табиғи деген кең тараған пікірге қайшы, адамдарды осындай топтарға байланыстыратын нақты, сенімді айырмашылықтар жоқ. Американдық антропологиялық қауымдастықтың айтуынша, "генетиканы (мысалы, ДНҚ) талдаудан алынған дәлелдер физикалық әртүрліліктің көпшілігі, шамамен 94%, нәсілдік топтар деп аталатын топтарда жатыр. Дәстүрлі географиялық "растық" топтар бір-бірінен тек 6%-ға жуық гендерімен ғана ерекшеленеді". Адамның фенотиптеріндегі айырмашылықтардың, әсіресе терісінің түсі бойынша, биологиялық негізі бар болса да, адамдардың генетикалық өзгермелілігі нәсілдік топтар арасында емес, нәсілдік топтар ішінде кездеседі, яғни түрлер арасындағы ұқсамаушылықтың деңгейі биологиялық негізге ие емес. Генетикалық әртүрлілік адам өмір сүруінің ерекшелігі болды, "таза" ата-бабалар туралы идеяны ескірген. Тарихшылардың, антропологтардың және әлеуметтанушылардың көпшілігі адам расаларын әлеуметтік құрылым ретінде сипаттайды, оның орнына халық немесе ата-баба терминін артық көреді, оған нақты операциялық анықтама беруге болады. Расаның ресми ұғымын жоққа шығаратын адамдар да әлі күнге дейін сөзді күнделікті сөйлеуде қолданады. Бұл семантика мәселесі немесе расистік қоғамдардағы нәсілдің негізгі мәдени маңызының әсері болуы мүмкін. Атауына қарамастан, субтүрлерді топтастырудың жұмыс концепциясы пайдалы болуы мүмкін, өйткені арзан және кең таралған генетикалық тесттер болмаған кезде, түрлі нәсілге байланысты гендік мутацияларды (кістафиброз, лактозаға төзімділік, Тай-Сакс ауруы және орақшалы жасушалы анемия) "жеке" және "түрлер" арасындағы категорияға жүгінбей шешу қиын. Мұндай жағдайларға генетикалық тестілеу арзандаған сайын және егжей-тегжейлі гаплотип карталары мен SNP деректер базалары қол жетімді болған сайын, нәсілдің идентификаторлары азаюы керек. Сондай-ақ, ұлтаралық некелердің көбеюі расаның болжау қабілетін төмендетеді. Мысалы, Солтүстік Америкада Тай-Сакс ауруымен туған нәрестелер тек қана немесе негізінен ашкенази еврейлері емес, керісінше стереотиптерге қарамастан; Француз канадалықтары, Луизиана каджундары және ирландтық американдықтар да аурудың жоғары деңгейін көреді. Майкл Брукс "Тұрсық алдамшы" кітабының авторы нәсіл биографиялық немесе генетикалық тұрғыдан анықталмайды, ол әлеуметтік тұрғыдан құрылады деп айтады. Ол түсіндіруінше, нәсіл, ұлт және этникалық ұлт саласындағы барлық ғалымдар нәсілдің әлеуметтік құрылым екенін растайды. Бұл генетикаға қарағанда, адамдардың өзін қалай тануына байланысты. Ол кейін "қара" мен "ақ" сөздерінің басқа мәдениеттерде әртүрлі мағынаға ие екенін түсіндіреді. Америкада адамдар өздерін африкалық ата-бабалары бар болса қара деп атайды, бірақ Бразилияда еуропалық ата-бабалары бар болса қара емес. ДНҚ-дан адамзаттың саны әлем бойынша көшіп-қонып, бөлініп, араласқан популяциялардың нәтижесінде пайда болғанын көреміз. Бұл тұжырымдаманы растайтын ғылым болса да, қоғам оған әлі сенбейді және оны қабылдамайды. Расаны білумен ешкім туылмайды, расалар арасындағы бөліну және басқаларға терісінің түсі бойынша әртүрлі қарау шешімі қоғамның толық үйренген және қабылдаған шешімі. Генетика, заң және социология салаларындағы мамандар бұл тақырыпқа өз пікірлерін білдірді. Вирджиния Комонвелл университетінің медицина институтының Одри Смедли және Брайан Д. Смедли этностық, мәдени және нәсілге қатысты антропологиялық және тарихи көзқарастарды талқылайды. Олар мәдениетті қоғамның қалыптасқан әдеті деп анықтайды. Смедли "Этнос пен мәдениет бір-бірімен байланысты құбылыстар болып табылады және адам биологиялық түр-түрімен немесе нәсілмен ешқандай байланыста емес" деп мәлімдейді (Смедли 17). Авторлар этникалық сәйкестікті анықтау үшін фи...
Contrary to popular belief that the division of the human species based on physical variations is natural, there exists no clear, reliable distinctions that bind people to such groupings. According to the American Anthropological Association, "Evidence from the analysis of genetics (e. g., DNA) indicates that most physical variation, about 94%, lies within so called racial groups. Conventional geographic "racial" groupings differ from one another only in about 6% of their genes." While there is a biological basis for differences in human phenotypes, most notably in skin color, the genetic variability of humans is found not amongst, but rather within racial groups – meaning the perceived level of dissimilarity amongst the species has virtually no biological basis. Genetic diversity has characterized human survival, rendering the idea of a "pure" ancestry as obsolete. Most historians, anthropologists, and sociologists describe human races as a social construct, preferring instead the term population or ancestry, which can be given a clear operational definition. Even those who reject the formal concept of race, however, still use the word race in day to day speech. This may either be a matter of semantics, or an effect of an underlying cultural significance of race in racist societies. Regardless of the name, a working concept of sub species grouping can be useful, because in the absence of cheap and widespread genetic tests, various race linked gene mutations (see Cystic fibrosis, Lactose intolerance, Tay–Sachs disease and Sickle cell anemia) are difficult to address without recourse to a category between "individual" and "species". As genetic tests for such conditions become cheaper, and as detailed haplotype maps and SNP databases become available, identifiers of race should diminish. Also, increasing interracial marriage is reducing the predictive power of race. For example, babies born with Tay–Sachs disease in North America are not only or primarily Ashkenazi Jews, despite stereotypes to contrary; French Canadians, Louisiana Cajuns, and Irish Americans also see high rates of the disease. Michael Brooks, the author of “The Race Delusion” suggests that race is not determined biographically or genetically, but that it is socially constructed. He explains that nearly all scientists in the field of race, nationality, and ethnicity will confirm that race is a social construct. It has more to do with how people identify rather than genetics. He then goes on to explain how “black” and “white” have different meanings in other cultures. People in the United States tend to label themselves black if they have ancestors that are from Africa, but when you are in Brazil, you are not black if you have European ancestry. DNA shows that the human population is a result of populations that have moved across the world, splitting up and interbreeding. Even with this science to back up this concept, society has yet to believe and accept it. No one is born with the knowledge of race, the split between races and the decision to treat others differently based on skin color is completely learned and accepted by society. Experts in the fields of genetics, law, and sociology have offered their opinions on the subject. Audrey Smedley and Brian D. Smedley of Virginia Commonwealth University Institute of Medicine discuss the anthropological and historical perspectives on ethnicity, culture, and race. They define culture as the habits acquired by a society. Smedley states "Ethnicity and culture are related phenomena and bear no intrinsic connection to human biological variations or race" (Smedley 17). The authors state using physical characteristics to define an ethnic identity is inaccurate. The variation of humans has actually decreased over time since, as the author states, "Immigration, intermating, intermarriage, and reproduction have led to increasing physical heterogeneity of peoples in many areas of the world" (Smedley 18). They referred to other experts and their research, pointing out that humans are 99% alike. That one percent is caused by natural genetic variation, and has nothing to do with the ethnic group of the subject. Racial classification in the United States started in the 1700s with three ethnically distinct groups. These groups were the white Europeans, Native Americans, and Africans. The concept of race was skewed around these times because of the social implications of belonging to one group or another. The view that one race is biologically different from another rose out of society's grasp for power and authority over other ethnic groups. This did not only happen in the United States but around the world as well. Society created race to create hierarchies in which the majority would prosper most. Another group of experts in sociology has written on this topic. Guang Guo, Yilan Fu, Yi Li, Kathleen Mullan Harris of the University of North Carolina department of sociology as well as Hedwig Lee (University of Washington Seattle), Tianji Cai (University of Macau) comment on remarks made by one expert. The debate is over DNA differences, or lack thereof, between different races. The research in the original article they are referring to uses different methods of DNA testing between distinct ethnic groups and compares them to other groups. Small differences were found, but those were not based on race. They were from biological differences caused from the region in which the people live. They describe that the small differences cannot be fully explained because the understanding of migration, intermarriage, and ancestry is unreliable at the individual level. Race cannot be related to ancestry based on the research on which they are commenting. They conclude that the idea of "races as biologically distinct peoples with differential abilities and behaviors has long been discredited by the scientific community" (2338). One more expert in the field has given her opinion. Ann Morning of the New York University Department of Sociology, and member of the American Sociological Association, discusses the role of biology in the social construction of race. She examines the relationship between genes and race and the social construction of social race clusters. Morning states that everyone is assigned to a racial group because of their physical characteristics. She identifies through her research the existence of DNA population clusters. She states that society would want to characterize these clusters as races. Society characterizes race as a set of physical characteristics. The clusters though have an overlap in physical characteristics and thus cannot be counted as a race by society or by science. Morning concludes that "Not only can constructivist theory accommodate or explain the occasional alignment of social classifications and genetic estimates that Shiao et al. 's model hypothesizes, but empirical research on human genetics is far from claiming—let alone demonstrating—that statistically inferred clusters are the equivalent of races" (Morning 203). Only using ethnic groups to map a genome is entirely inaccurate, instead every individual must be viewed as having their own wholly unique genome (unique in the 1%, not the 99% all humans share). Ian Haney López, the John H. Boalt Professor of Law at the University of California, Berkeley explains ways race is a social construct. He uses examples from history of how race was socially constructed and interpreted. One such example was of the Hudgins v. Wright case. A slave woman sued for her freedom and the freedom of her two children on the basis that her grandmother was Native American. The race of the Wright had to be socially proven, and neither side could present enough evidence. Since the slave owner Hudgins bore the burden of proof, Wright and her children gained their freedom. López uses this example to show the power of race in society. Human fate, he argues, still depends upon ancestry and appearance. Race is a powerful force in everyday life. These races are not determined by biology though, they are created by society to keep power with the majority. He describes that there are not any genetic characteristics that all blacks have that non whites do not possess and vice versa. He uses the example of Mexican. It truly is a nationality, yet it has become a catch all for all Hispanic nationalities. This simplification is wrong, López argues, for it is not only inaccurate but it tends to treat all "Mexicans" as below fervent Americans. He describes that "More recently, genetic testing has made it clear the close connections all humans share, as well as the futility of explaining those differences that do exist in terms of racially relevant gene codes" (Lopez 199–200). Those differences clearly have no basis in ethnicity, so race is completely socially constructed. Some argue it is preferable when considering biological relations to think in terms of populations, and when considering cultural relations to think in terms of ethnicity, rather than of race. These developments had important consequences. For example, some scientists developed the notion of "population" to take the place of race. It is argued that this substitution is not simply a matter of exchanging one word for another. This view does not deny that there are physical differences among peoples; it simply claims that the historical conceptions of "race" are not particularly useful in accounting for these differences scientifically. In particular, it is claimed that:
knowing someone's "race" does not provide comprehensive predictive information about biological characteristics, and only absolutely predicts those traits that have been selected to define the racial categories, e. g. knowing a person's skin color, which is generally acknowledged to be one of the markers of race (or taken as a defining characteristic of race), does not allow good predictions of a person's blood type to be made. in general, the worldwide distribution of human phenotypes exhibits gradual trends of difference across geographic zones, not the categorical differences of race; in particular, there are many peoples (like the San of S. W. Africa, or the people of northern India) who have phenotypes that do not neatly fit into the standard race categories. focusing on race has historically led not only to seemingly insoluble disputes about classification (e. g. are the Japanese a distinct race, a mixture of races, or part of the East Asian race? and what about the Ainu?) but has also exposed disagreement about the criteria for making decisions—the selection of phenotypic traits seemed arbitrary. Neven Sesardic has argued that such arguments are unsupported by empirical evidence and politically motivated. Arguing that races are not completely discrete biologically is a straw man argument. He argues "racial recognition is not actually based on a single trait (like skin color) but rather on a number of characteristics that are to a certain extent concordant and that jointly make the classification not only possible but fairly reliable as well". Forensic anthropologists can classify a person's race with an accuracy close to 100% using only skeletal remains if they take into consideration several characteristics at the same time. A. W. F. Edwards has argued similarly regarding genetic differences in "Human genetic diversity: Lewontin's fallacy".
Биомедицинадағы нәсіл
Биомедициналық зерттеушілер арасында өз зерттеулерінде нәсілдің мәні мен маңызы туралы белсенді пікірталас жүріп жатыр. Биомедициналық зерттеулерде нәсілді қарастырудың негізгі қозғаушы күші - аурулардың алдын алу мен емдеуді жақсарту мүмкіндігі, оңай анықталатын сипаттамалардың негізінде анықтау қиын факторларды болжау арқылы. Этностық топтар арасында жиілігі әр түрлі генетикалық анықталған аурулардың ең танымал мысалдары - қара және Жерорта теңізі халықтарының арасында тиісінше серпалы жасуша ауруы мен талассемия және ашкенази еврей ұрпағы арасындағы Тай-Сакс ауруы. Кейбіреулер биомедициналық зерттеулерде нәсілдік белгілерді қолдану денсаулықтағы айырмашылықтарды қасақана күшейту қаупін тудырады деп қорқады, сондықтан олар нәсілдік таксономияларды қолдануға балама ұсынады.
АҚШ-тағы нәсілдер
Құрама Штаттарда ертеден бастап Американың түпкүлкі тұрғындары, африкалық американдықтар және еуропалық американдықтар әртүрлі нәсілге жататын деп саналды. Үш ғасырға жуық уақыт бойы бұл топтарға мүше болу критерийлері ұқсас болды, оның ішінде адамның сыртқы келбеті, оның ақ нәсілі жоқ ата-бабаларының үлесі және оның әлеуметтік шеңбері. Бірақ бұл нәсілдерге мүше болу критерийлері 19-шы ғасырдың аяғында бір-бірінен айырмашылығы болды. Қайта құру кезінде америкалықтардың саны артып, "қара қанның" "бір тамшысы" бар кез келген адамды қара деп санай бастады. 20 ғасырдың басында көптеген штаттарда көзге көрінбейтін қаралық туралы түсінік заңды болып, бүкіл елде кеңінен қолданылды. Бұған қарама-қарсы, америкалықтар белгілі бір пайыздық "индіандық қан" (қан кванты деп аталады) арқылы анықталады, бұл көбінесе американдық құлдық этикасына байланысты.
АҚШ-тағы нәсілдік анықтамалар
Халық санағын жүргізу бюросы қолданған нәсіл ұғымы адамдардың өздерін ең жақын таныстыратын нәсілге немесе нәсілдерге сәйкес өзін-өзі тануын көрсетеді. Бұл санаттар әлеуметтік-саяси құрылымдар болып табылады және оларды табиғатында ғылыми немесе антропологиялық деп түсіндіруге болмайды. Олар бір санақтан екіншісіне ауысады, ал нәсілдік категорияларға нәсілдік және ұлттық шығу тегі бар топтар кіреді.
Бразилиядағы нәсіл
XIX ғасырдағы АҚШ-пен салыстырғанда, XX ғасырдағы Бразилияға нәсілдік топтардың салыстырмалы түрде жоқтығы тән болды. Бұл модель басқа тарихты және басқа әлеуметтік қатынастарды көрсетеді. Негізінен, Бразилияда нәсіл ата-бабалар арасындағы айырмашылық ретінде танылды (генотипті анықтайды) және фенотиптік айырмашылықтар. Растық сәйкестік қатаң ұрпақ ережесімен реттелмеді. Бразилиялық бала ешқашан бір немесе екі ата-анасының нәсілдік түрімен автоматты түрде сәйкестендірілмеген, сондай-ақ екі категориядан ғана таңдау мүмкін емес еді. Шаш түсі, шаштың пішіні, көздің түсі және терісінің түсі бойынша оннан астам нәсілдік топтар танылады. Бұл типтер спектрдің түстері сияқты бір-біріне қарай жіктеледі және бірде-бір категория қалғандарынан айтарлықтай оқшауланған емес. Яғни нәсіл - нәсілдік емес, сыртқы көрініске байланысты. Бұл нәсілдік сәйкестендіру жүйесі арқылы ата-аналар мен балалар, тіпті аға-інілер мен апа-сіңлілер жиі қарама-қарсы нәсілдік типтердің өкілдері ретінде қабылданады. Баия штатындағы балық аулау ауылында тергеуші 100 адамға үш әйел бауырластың суретін көрсетті және олардың әрқайсысының нәсілін анықтауды сұрады. Тек алты жағдайда ғана әйел бауырластар бір нәсілдік терминмен анықталды. 14 сауалда әр әйел бауырласқа қатысты әртүрлі термин қолданылған. Тағы бір тәжірибеде жүз адамға тоғыз портрет көрсетілді. 40 түрлі нәсілдік типтер анықталды. Сонымен қатар, белгілі бір бразилиялыққа қоғамның басқа мүшелері он үш түрлі терминдермен шақыруы мүмкін екені анықталды. Бұл терминдер теориялық нәсілдік типтердің барлық спектрінде таралған. Туыс ережесінің болмауының тағы бір салдары - бразилиялықтар белгілі бір адамдардың нәсілдік бірегейлігі туралы келіспегендіктен ғана емес, сонымен қатар сөз бен сөз тіркестерімен айқындалған нәсілдік терминдердің абстрактілік мағынасы туралы келіспеген сияқты. Мысалы, 40% -ы "moreno claro" түрін "mulato claro" түрінен жеңіл деп бағалады, ал 60% -ы бұл ретті бұрды. Бір адамның қысқа уақыт аралығында бір адамды сипаттау үшін әртүрлі нәсілдік терминдерді қолдануы да алаңдатушылықтың тағы бір белгісі болып табылады. Растық сипаттамаларды таңдау қатысы бар адамдардың жеке қарым-қатынастары мен көңіл-күйіне байланысты әртүрлі болуы мүмкін. Бразилиялық санақ адамның нәсілін сұхбатқа алынған адамның қалауы бойынша тізімдейді. Нәтижесінде, санақ нәтижелерінде көк түстен (әдеттегі қарадан қарарақ) қызғылт түске (әдеттегі ақтан ақ) дейін жүздеген нәсілдер пайда болды. Алайда бразилиялықтар тек қана әлеуметтік жағдайы жақсы болғандықтан ғана өздерінің нәсілдік шығу тегін елемейтін нағыз ақылды адамдар емес. Бұл құбылыстың қызықты мысалы жақында болды, әйгілі футболшы Роналду өзін ақ деп санайтынын ашық мәлімдеген кезде, осылайша расизмді таптық қақтығыстың бір түрімен байланыстырды. Бұл газеттерде оның африкалық тегіне мақтануы керектігін (бұл анық байқалады) көрсеткен бірқатар ирониялық жазбаларға әкелді, бұл факт оған (және оның ата-бабаларына) өмірді қиындатқан болуы керек, сондықтан табысты тұлға болу оған жеңіске жетті. Бразилияда АҚШ-тан немесе Оңтүстік Африкадан ерекшеленетін жағдай, мысалы, қара немесе аралас нәсілдер көбірек білім алған немесе табысты өмір сүрген жағдайда (бұл "жақсырақ жалақы алу" деген эвфемизм) әлеуметтік ортада көбірек қабылданады. Нәтижесінде, нәсілдер аралық некелер жоғары білімді афро бразилиялықтарға қарағанда төмен білімділерге қарағанда жиі кездеседі және көбірек қабылданады. Сонымен, Бразилияда нәсілге байланысты адамның жеке басын анықтау АҚШ-қа қарағанда әлдеқайда өзгермелі және икемді болса да, нәсілдік стереотиптер мен бейбітшілік әлі де бар. Африкалықтардың ерекшеліктері аз қалаулы деп саналды; Қаралар әлеуметтік жағынан төмен, ал ақтар жоғары деп саналды. Бұл ақ нәсілдің үстемдік құлқы Еуропалық отарлау мен құлға негізделген плантация жүйесінің мұрасы болды. Бразилиядағы нәсілдік жіктелімдердің күрделілігі Бразилия қоғамындағы нәсілдік араласқандықтың деңгейін көрсетеді, ол өте жоғары, бірақ қатаң емес, түстер желісі бойынша қабатталған. Бұдан былай Бразилияның 1925 жылы Хосе Васкончелос атап өткен "ғарыштық нәсіл" құрамында "расизмнен кейінгі" кемелді ел ретінде қалыптасуын күткен имиджін, 1933 жылы "Каса Гранде е Сенсала" атты еңбегінде социолог Гилберто Фрейр көрсеткендей, сақпен қарастыру керек.
Саясаттағы және этикадағы нәсіл
Мишель Фуко 1688 жылғы салтанатты революция кезінде және Людовик XIV билігінің соңы кезінде "расалық күрес" дискурсында қолданылған "раса" деген эсенциалистік емес ұғымның тарихи және саяси қолданылуын дәлелдеді. Фуконың пікірінше, бұл дискурс екі түрлі бағытта дамыды: марксизм бұл ұғымды тұтқынға алып, оны "сыныптық күрес" дискурсына айналдырды және расистер, биологтар мен евгеницистер 20-ғасырдағы "мемлекеттік расизмге" жол ашты. Ағартушылық кезеңінде нәсілдік жіктелімдер "жеке", ақ нәсілге жатпайтын, сондықтан ақ нәсілдің бақылауында ауыр еңбек ету үшін ең жақсы деп саналатын адамдарды құлдыққа салуды ақтауға арналған. Бұл жіктелулер расалар арасындағы қашықтықты түрлер арасындағы қашықтықтай кең етіп көрсетті, бұл адамдармен осындай қарым-қатынастың орындылығы туралы алаңдататын сұрақтарды жеңілдетті. Бұл практика сол кезде ғылыми және жай қауымдастықтармен де жалпы қабылданған. Артур Гобиноның "Адам нәсілдерінің теңсіздігі туралы эссе" (18531855) - Вахер де Лапуждың "антропосоциологиясы" және Иоганн Готфрид Хердермен (17441803) бірге жаңа нәсілшіл дискурстың маңызды кезеңдерінің бірі болды. Олар неміс және француз сияқты ұлттық нәсілдердің тарихи өмір сүргенін, мысалы, арий нәсілі сияқты мыңдаған жылдар бойы өмір сүрген деп болжанатын базалық нәсілдерден таралғандығын және саяси шекаралар осы болжамды нәсілдіктерге айналуы керек деп сенді. Кейін Гитлердің сүйікті сөздерінің бірі "саясат - қолданбалы биология" болды. Гитлердің нәсілдік тазалық туралы идеялары Еуропадағы бұрын-соңды болмаған қатыгездіктерге әкелді. Содан бері Камбоджада, Балқан елдерінде, Суданда және Руандада этникалық тазалаулар орын алды. Бір жағынан, этникалық тазалау - бұл ғасырлар бойы адамзат қоғамын азаптап келе жатқан тайпалық соғыс пен жаппай қырғынның тағы бір атауы. Растық теңсіздік АҚШ-тың саяси және заң шығарушыларының ел құрылғаннан бері алаңдаушылығы болды. XIX ғасырда ақ американдықтардың көпшілігі (соның ішінде аболиционистер) нәсілдік теңсіздікті биологиялық айырмашылықтардың сөзсіз салдары деп түсіндірді. 20 ғасырдың ортасынан бастап саяси және азаматтық көшбасшылар, сондай-ақ ғалымдар нәсілдік теңсіздіктің мәдени негізде қаншалықты туындағанын талқылады. Кейбіреулер қазіргі уақыттағы қаралар мен ақтардың арасындағы теңсіздіктер негізінен мәдени және тарихи, өткен және қазіргі расизмнің, құлдық пен сегрегацияның нәтижесі болып табылады және оң іс-қимыл және Head Start сияқты бағдарламалар арқылы түзетілуі мүмкін деп санайды. Басқалары азшылықтарға арналған оңалту бағдарламаларының салықтық қаржыландыруын азайтуға тырысады. Олар өздерінің адвокаттарын қабілеттілік тестілеу деректеріне негіздеді, олардың айтуынша, нәсілдік қабілет айырмашылығы биологиялық шығу тегі бар және оны тіпті қарқынды білім беру күш-жігерлерімен де тегістеуге болмайды. Сайлау саясатында батыс елдері бұрыннан гөрі көбірек этникалық азшылықтар маңызды лауазымдарға ие болды, дегенмен ең жоғары лауазымдар ақ адамдарда қалады. Бірмингем түрмесінен жазған әйгілі хатында Мартин Лютер Кинг былай деп жазды: "Тарих - бұл артықшылықты ие топтар өз еріктерімен өз артықшылықтарынан тайып кетпейтінін көрсететін ұзақ және қайғылы оқиға. Жеке адамдар моральдық жарықты көріп, өз еріктерімен әділетсіз ұстанымынан бас тарта алады; бірақ Рейнхольд Нибурдің естеріне салғанындай, топтар жеке адамдардан гөрі азғын. Кингтің "Менің арманым бар" атты баяндамасында айтылған үміті, азаматтық құқықтар күресінің бір күні адамдардың "тегінің түсі бойынша емес, мінез-құлқы бойынша" сотталатын қоғамды туғызатынына байланысты болды. Расалық ұғымды саяси қысыммен бірдейлендірудің салдарынан, көптеген табиғи және әлеуметтік ғалымдар бүгінгі күні "раса" сөзін адам түрлерін білдіру үшін пайдаланудан сақ болады, бірақ оның орнына "халық" және "этникалық" сияқты эмоциялық емес сөздерді қолданады. Алайда, кейбіреулер, қандай термин қолданылса да, нәсіл ұғымы ғылыми зерттеулерде пайдалы және жарамды болып қала береді деп айтады.
History is the long and tragic story of the fact that privileged groups seldom give up their privileges voluntarily. Individuals may see the moral light and voluntarily give up their unjust posture; but as Reinhold Niebuhr has reminded us, groups are more immoral than individuals. King's hope, expressed in his I Have a Dream speech, was that the civil rights struggle would one day produce a society where people were not "judged by the color of their skin, but by the content of their character". Because of the identification of the concept of race with political oppression, many natural and social scientists today are wary of using the word "race" to refer to human variation, but instead use less emotive words such as "population" and "ethnicity". Some, however, argue that the concept of race, whatever the term used, is nevertheless of continuing utility and validity in scientific research.
Заң шығарудағы нәсілдік қатынастар
Күдіктілерді ұстауға тырысатын құқық қорғау органдарының қызметкерлерінің жұмысын жеңілдететін жалпы сипаттамаларды беруге тырысқанда, АҚШ-тың ФБР-і "раса" терминін тұтқындауға тырысатын адамдардың жалпы сыртқы түрін (тұр түсі, шаштың текстурасы, көзінің пішіні және басқа да оңай байқалған сипаттамалары) қорытындылау үшін қолданады. Құқық қорғау органдарының қызметкерлері тұрғысынан алғанда, сипаттама қоғамның көзқарасында ең айқын көрінетін ерекшеліктерді көрсетуі керек. Осылайша, Ұлыбританияда Скотланд-Ярд британдық қоғамның этникалық құрамына негізделген жіктемені қолданады: W1 (ақ британдық), W2 (ақ ирланд), W9 (басқа ақ); M1 (ақ және қара кариб), M2 (ақ және қара африкалық), M3 (ақ және азиялық), M9 (басқа аралас фон); A1 (азиялық үнді), A2 (азиялық пакистандық), A3 (азиялық бангладеш), A9 (басқа азиялық фон); B1 (қара кариб), B2 (қара африкалық), B3 (басқа қара фон); O1 (қытайлық), O9 (басқа). АҚШ-та нәсілдік профильдеу практикасы конституцияға қайшы және азаматтық құқықтарды бұзу болып табылады деп танылды. Сонымен қатар, қылмыстық сот жүйесінің барлық кезеңдерінде белгілі бір азшылықтардың пропорционалды емес өкілдік етуіне байланысты нәсіл мен қылмыс арасындағы байланыс туралы талқылау жалғасуда. Растық профильдеудің шынайылығын дәлелдеген көптеген зерттеулер бар. 2020 жылдың мамыр айында жарияланған 95 миллион көлік аялдамасының зерттеуі 2011 және 2018 жылдар аралығында қара нәсілді адамдар үшін тоқтағаннан кейін ақ нәсілділерге қарағанда көбірек тоқтап, іздеу жүргізілгенін көрсетеді, тіпті ақ нәсілді адамдар заңсыз есірткілерді көп қолданатындай болса да. Басқа зерттеулер көрсеткендей, Трэвис округінде, Техас штатында қара нәсілділер халықтың 9 пайызын құраса да, олар полициямен тыйым салынған есірткілерді 1 граммнан аз ұстағаны үшін ұсталғандардың 30 пайызын құрады, тіпті сауалнамалар қара және ақ нәсілділер заңсыз есірткілерді бірдей мөлшерде пайдаланатынын көрсеткенмен. Статистика мен деректер көрсеткендей, қара нәсілділер ақ нәсілділерге қарағанда есірткіге көбірек иелік етпейді, бірақ олар әлі де ақ нәсілділерге қарағанда полиция тарапынан көбірек нысанаға алынады, бұл нәсілдің әлеуметтік құрылымынан туындайды. ДНК кластерлік талдауына негізделген нәсілдік таксономия зерттеулері құқық қорғау органдарына қылмыс орнында қалдырылған ДНК дәлелдемелері негізінде олардың нәсілдік жіктемесі негізінде күдіктілерді қудалауға әкелді. ДНҚ-ны талдау полицияға құрбандар мен қылмыскерлердің нәсілін анықтауға көмектесті. Бұл жіктеу "биогеографиялық ата-бабалар" деп аталады.
Басқа сілтемелер
Бернштейн, Дэвид Э. (2022) Сыныптасқан: Америкадағы нәсілдік жіктелудің айтылмаған тарихы. "Бомбардье Букс", Нью-Йорк. Корнелл С, Хартманн Д (1998) Этнос және нәсіл: өзгеріп жатқан әлемде жеке тұлғаны қалыптастыру. Pine Forge Press, Thousand Oaks, CA Dikötter F (1992) Қазіргі Қытайдағы нәсілдік дискурс. Стэнфорд университетінің баспасы, Стэнфорд Голденберг ДМ (2003) Шамның қарғысы: ертедегі иудаизм, христиандық және исламдағы нәсіл және құлдық. Принстон университетінің баспасы, Принстон Хаксли Дж, Хэддон А.С. (1936) Біз еуропалықтар: нәсілдік проблемаларды зерттеу. Харпер, Нью-Йорк Исаак Б (2004) Классикалық антикалық дәуірдегі расизмнің ашылуы. Принстон университетінің баспасы, Принстон Брукс, Майкл. 2019 жылдың маусым айы. "Жыныс алдамшылығы" "NewStatesman" журналы. "Біз әр күн сайын кемсіту экспериментін қайталап отырмыз", - дейді педагог Джейн Эллиотт. 2020 жылғы 8 шілде. 29 қараша 2020 жылы алынды. Пирсон, Е., Симоиу, С., Овергур, Дж. және басқалар. АҚШ-тағы полиция қызметкерлерінің нәсілдік айырмашылықтарын кең ауқымды талдау. Nat Hum Behav 4, 736745 (2020). "Трэвис округінде есірткіге қарсы соғысты аяқтау" 2020 жылдың ақпан айы. 28 қараша 2020 жылы алынды.
Dikötter F (1992) The discourse of race in modern China. Stanford University Press, Stanford
Goldenberg DM (2003) The curse of ham: race and slavery in early Judaism, Christianity, and Islam. Princeton University Press, Princeton
Huxley J, Haddon AC (1936) We Europeans: a survey of racial problems. Harper, New York
Isaac B (2004) The invention of racism in classical antiquity. Princeton University Press, Princeton
Brooks, Michael. (June 2019). “The Race Delusion” NewStatesman. “We Are Repeating The Discrimination Experiment Every Day, Says Educator Jane Elliott”. 8 July 2020. Retrieved 29 November 2020. Pierson, E., Simoiu, C., Overgoor, J. et al. “A large scale analysis of racial disparities in police stops across the United States.” Nat Hum Behav 4, 736–745 (2020). “Ending the War on Drugs in Travis County”. February 2020. Retrieved 28 November 2020.