Кіріспе

Африка сәндік стилінде Ndebele үй кескіндемесі - Оңтүстік Африканың Оңтүстік Ndebele халқы және Матободағы Зимбабведегі Солтүстік Ndebele халқы қолданатын африкалық өнер стилі. Бұл әдет негізінен ндебеле әйелдері арасында кең тараған.

Тарих

Ндебеле халқының дәстүрлі үйінде табылған өнер мың жылға созылған және бұл матопостарда табылған тау-кен өнерінен көрінеді. 2016 жылы АҚШ елшісінің мәдени сақтау қоры (AFCP) ндебелелердің салт-дәстүрлі өнер түрін суретке салу мен сәндеуді құжаттауға грант берді. Бұл бір ұрпақтан екіншісіне білім мен дағдыларды берудің маңыздылығымен байланысты. Ндебеле тайпасы 18 ғасырдың басында шөптен жасалған күркелерде өмір сүрді. Олар 18-ші ғасырдың ортасында үйлер мен қабырғаларға осы таңбаларды жаза бастаған кезде саз қабырғалы үйлерді қолдана бастады. Бұл символдар ндебеле халқының кіші топтары арасында қарым-қатынас жасау үшін пайдаланылды. Олар өздерінің мәдениеті мен мәдениетімен байланысты болған жағдайларға қарсылық білдірді. Буерлер бұл өнердің мағынасын түсінбей, оны зиянсыз мәдени өнер деп қарастырды, сондықтан оны жалғастыруға рұқсат етілді. Бұл әйелдер жасаған қабырға суреттері олардың өз халқына арналған құпия коды болды, олар ндебеледен басқа ешкімге де көрінбеді. Бұл бейнелер жеке дұғаларды, өзін-өзі тануды, құндылықтарды, сезімдерді және неке туралы түсінікті бейнелейді. Кейде UkuWela (Кешу) деп аталатын еркек бастауы қайта бояу үшін себеп болды, бірақ рәсім көрсетілмеген. Олардың қабырғалары арқылы ешқашан айтылмаған немесе айтылмаған бір қасиет - қасиеттілік. Дебеле халқының салт-дәстүрлері мен діндері ешқашан үй суреттерінің бір бөлігі болған емес. Ндебеле әйелдері көбінесе үйлерінің қабырға өнерінің дәстүрлі тасымалдаушылары және негізгі әзірлеушілері болып табылады. Үйдің сырлау салты мен стилін отбасыларда ұрпақтан-ұрпаққа аналар береді. Үйдің жақсы боялған көрінісі әйелдің жақсы әйелі мен ана екенін көрсетеді. Ол сыртқы қақпаларды, алдыңғы қабырғаларды, бүйір қабырғаларды және әдетте үйінің ішкі бөлігін бояу үшін жауапты. Үйге сурет салу мен қазіргі заманғы қабырға суреттерінің пайда болуынан бері бір нәрсе өзгерді, ол олардың стилі. Үйлерді бояудың басында олардың рәміздері мен үлгілері көбінесе ндебеле бұрандаларына негізделген. Өрнектер тоналды, әйелдердің саусақтарымен боялған. Үйдің бастапқы бояуы әк тастан жасалған. Суреттерге қосылған түстер көбінесе қоңыр, қара және басқа да табиғи пигменттерден тұратын. Үлгілердің көпшілігі V пішінді және үлкен пішінді түсті қарапайым үшбұрышты болды. Бұл кездегі түрлі-түсті бояуларға қарағанда, үлгілер, жер түстері, бағыттар мен өлшемдер маңыздырақ болды.

Түстер

Уақыт өте келе, түстер мен пішіндер жалпы дизайнның басты аспектісіне айналды. 1968 жылдардың соңында жаңа стиль айқын көрінді. Бір кезде саусақпен суреттелген шығармалар енді қылқалам ретінде қауырсынмен буып-түйілген бұтақтар арқылы жасалды. Қабырғалар әлі де бастапқыда ақтайтын, бірақ контурлары мен түстері айтарлықтай өзгерді. Бұл үлгілер мен нышандарды бүгінгі күні қара түсті, ал ішіндегі түстерді көруге болады. Бес негізгі түстер бейнеленген: қызыл және қара қызыл, сарыдан алтынға дейін, көк көк, жасыл және кейде қызғылт. Түстер ндебеле халқының символикалық мәнін арттырады. Олар үйдің иелерінің мәртебесін немесе билігін білдіруі мүмкін, дұға етуі, үйде неке туралы хабарлауы немесе қазіргі наразылықты білдіруі мүмкін. Суреттерде нақты мағынасы жоқ абстрактілік мағыналар бар. Бұл - ананың таланты мен талғамды танытатын, алыс туыстарынан тыс адамдарға өздерін танытудың ең тікелей жолы. Ақ түс әрқашан фон ретінде қолданылады, өйткені ол жарқын үлгілерді көбірек ерекшелендіреді.

Үлгілер

Ал қызғылт түсті өрнектер олардың сурет арқылы қарым-қатынас жасауының маңызды аспектілерінің бірі болып табылады. Олар әдетте дизайн бойынша өте аз өзгерісі мен түрлі түсті таңдаумен қайталанады. Геометриялық үлгілер мен пішіндер алдымен қара сызықпен, кейіннен түспен толтырылады. Үлгілер қабырғалар бойынша негізгі дизайн құрылымы бойынша топтастырылған. Дұрыс құралдарды жасау, дәлдік пен еркіндікті қамтамасыз ету қиынға соғады. Құралдар суретшінің шығармашылығын шектей алмайды. Олардың үлкен геометриялық пішіндері үшін құралдар болуы керек, ал кішкентай қылқаламдар өте кішкентай жерлер, контурлар мен қаптар үшін. Құралдардың жетілуі ндебелелердің үйлерінде тез әрі күрделі дизайн жасауға мүмкіндік берді. Бұл қарапайым көрінетін үйлер дәстүр мен шығармашылықтың күрделі жүйесі. Бұл сурет салт-дәстүрі әлі күнге дейін сақталған. Әр ұрпақ оны ұрпақтан ұрпаққа жалғастыра берген сайын, кішкене өзгерістер пайда бола бастайды. Бұл олардың үй арқылы қарым-қатынас жасау және өзін-өзі білдіру тәсілі. Әйелдер қабырғаларды аяқтау үшін ұзақ уақыт және көп күш жұмсайды, ал сыртқы қоғамда олардың таланты мен көрінісі байқалады.