Кіріспе

Британдық суретші (1968 жылы туған)

Кристофер Офили (1968 жылдың 10 қазанында туған) – британдық суретші, ең белгілісі – пілдің нәжісін қолданатын суреттерімен танымал. Ол Тернер сыйлығының лауреаты және жас британдық суретшілердің бірі. 2005 жылдан бері Офили Тринидад және Тобагода тұрып, жұмыс істейді, қазір Порт-оф-Испания қаласында тұрады. Ол бұрын Лондон мен Бруклинде де тұрып жұмыс істеген. Офили сурет элементтері ретінде шайыр, мұқтар, майлы бояу, жылтыр, пілдің нәжісінің кесектері және порнографиялық журналдардан қиылған бөліктерді пайдаланған. Оның туындылары панк-өнер ретінде жіктеледі.

Ерте өмір және білім

Офили Англияның Манчестер қаласында Нигериядан шыққан Май және Майкл Офилидің отбасында дүниеге келді. Он бір жасында әкесі отбасын тастап, Нигерияға оралды. Офили Тамесайд колледжінде өнер бойынша негізгі курсты аяқтады. Ол Тринидадтың Порт-оф-Испан қаласында студиясы бар. Офили Чарльз Саатчидің Лондонның солтүстігіндегі галереясындағы көрмелері және "Сенсация" (1997) атты көшпелі көрмесі арқылы танылды. Ол жас британдық суретшілер тобының мүшесі ретінде африкалық/карибтік тегі бар британдық суретшілердің бірі болып көзге түсті. Офили 1990 жылдардың басынан бері көптеген жеке көрмелер өткізді, оның ішінде Саутгемптон қалалық өнер галереясындағы көрмесі де бар. 1998 жылы Офили Тернер сыйлығын жеңіп алды, ал 2003 жылы сол жылғы Венеция биенналесінде Ұлыбританияны ұсынуға таңдалды. Ондағы британдық павильонға арналған жұмысын сәулетші Дэвид Аджаймен бірлесіп жасады. 1992 жылы ол Зимбабвеге сапар шегуге мүмкіндік беретін стипендия алды. Офили ондағы үңгір суреттерін зерттеді, бұл оның стиліне әсер етті. 1995-2005 жылдар аралығында Офили шамамен 9½ дюймге 6½ дюйм болатын акварельдер сериясіне назар аударды, оларды бір отырыста жасады. Олардың көпшілігінде ерлер мен әйелдердің портреттері, сондай-ақ гүлдер мен құстардың эскиздері бейнеленген. Офилидің суреттері блэксплойтинг фильмдері мен гангста рэпіне сілтеме жасайды, нәсілдік және жыныстық стереотиптерді әзіл-қалжыңмен сұрауға тырысады. Офили "Харем" деп атаған бірнеше суреттерінде әр жағында төрттен кем емес әйелмен бір еркек бейнеленген. Ол суреттерінде пілдің нәжісін қолданғаны туралы аңыз бар, бірақ бұл дұрыс емес: ол кейде оны құрғатылған шар тәрізді түйіршіктер түрінде тікелей матаға жағады, ал кейде сол түрінде суреттерді тіреп тұратын лакталған аяқтар сияқты қолданады. Офили қысқа ғұмырлы "Азаттық жобасының" бастамашысы болды. Бұл жобаға Азия мен Африкадан келген азшылық ұлт өкілдерінің суретшілері, продюсерлері мен музыканттары бірігіп, басқа жерлерде естілмейтін музыканы жария етуге тырысты. "Азаттық" британдық этникалық азшылықтардың қолтаңбасыз заманауи өнерпаздарының шығармашылығын таныстыруға мүмкіндік берді. Ұлыбританияның 10 қаласында айлар бойы өткен турлардың нәтижесі "Freeness Volume 1" жинағы болды, ол тур кезінде көрсетілген туындыларды қамтыды. 2005 жылы Тринидадқа көшіп келгеннен кейін Офили Тринидад пен Тобаго карнавалына қатысатын "Джаб Джаб" немесе "көк шайтандар" және неміс және орыс суретшілерінің экспрессионист тобы "Der Blaue Reiter" суреттерінен шабыттанған көк картиналар сериясын бастады. Бұл суреттерде көбінесе күміс акрилдік фонға қою майлы пигменттер жағылған. Бұл туындылардың кейінгі нұсқалары Нью-Йорктегі Жаңа мұражайда өткен Крис Офили: Күн мен түн жеке көрмесінде көрсетілді, олар өте қараңғы бөлмеде орнатылды, бұл көрермендерге суреттерді көру үшін көздерін қараңғылыққа бейімдеуге тура келді. Офили 2017 жылғы Жаңа жылдық құрметте өнерге сіңірген қызметі үшін Британ империясы орденінің командирі (CBE) болып тағайындалды. Офили 2019 жылғы Powerlist басылымына енді, онда 100 ең ықпалды қара британдықтар тізімі жарияланды.

Көрмелер

Офилидің жұмысы 1995 жылы «Бриллиант!» көрмесінде, лондондық «Уокер» өнер орталығында музейде көрсетілді. Маңызды жеке көрмелеріне Чикаго өнер клубы (2010), Ганновердегі Кестнергезельшафт (2006), Нью-Йорктегі Гарлемдегі Студия мұражайы (2005) және Саутгемптон қалалық өнер галереясы (1998) кіреді. 2010 жылы Tate Britain оның жұмыстарының ең толық көрмесін ұсынды. 2014 жылы Нью-Йорктегі Жаңа мұражай «Крис Офили: Түн мен күн» деген атпен Офилидің АҚШ-тағы алғашқы маңызды жеке көрмесін ұсынды. Бұл пішіндер Киелі ұғымдану мен Мәриямның көтерілуіндегі херубимдер мен серафимдерді еске түсіретін түйінге келтірілді. Осы суретке байланысты туған дауға байланысты Бернард Голдберг Офилиді «Американы бұзатын 100 адам» тізімінде 86-орынға қойды. Red Grooms 1999 жылы Джулианинің «Бірінші түзетуде қорқынышты және жиренішті жобаларды қолдауға ештеңе жоқ!» деп айқайлағаннан кейін де, суретшінің суретінің бірін сатып алып, оған қолдау көрсетті. Сурет Дэвид Уолшке тиесілі болды және Тасманияның Хобарт қаласындағы Ескі және жаңа өнер мұражайында қойылды. Стивен А. Коэн оған үш жыл бойы ие болды және суретті Қазіргі заманғы өнер мұражайына сыйға берді.

Жоғарғы бөлме мен Тейт галереясы

The Upper Room – Офилидің арнайы жасалған бөлмедегі 13 резус макагы маймылын бейнелейтін суреттерден тұратын инсталляция. Ол 2005 жылы Тейт галереясымен сатып алынды және Офили сол кезде Тейт қамқоршылар кеңесінің мүшесі болғандықтан, бұл сатып алуға қатысты дау тудырды. 2006 жылы Қайырымдылық комиссиясы осы сатып алу ісі үшін Тейт галереясын сынға алды.

Өнер нарығы

Оның 1998 жылы Тейт мұражайындағы Тернер сыйлығын жеңіп алған көрмесі үшін суретші жасаған қара әйелдің жарқыраған портреті – «Orgena» американдық коллекционерге рекордтық 1,8 миллион фунт стерлингке сатылды, бұл баға сатылымға қойылған 1 миллион фунттан асып түсті, сатылым 2010 жылы Christie's Лондонында өтті. 2015 жылы өнер коллекционері Дэвид Уолш Офилидің 8 фут (шамамен 2,4 метр) биіктігіндегі «Киелі Мария» туындысын Christie's аукционында 2,9 миллион фунтқа сатты.