Кіріспе

Оңтүстік Африка суретшісі және музыканты (1913–1993)

Джерард Секото ОИГ (9 желтоқсан 1913 – 20 наурыз 1993) – Оңтүстік Африка суретшісі және музыканты. Ол қалалық қара өнер мен әлеуметтік реализмнің негізін салушысы ретінде танымал. Оның туындылары Париж, Стокгольм, Венеция, Вашингтон, Сенегал және Оңтүстік Африкада көрмеге қойылған.

Ерте өмір

Секото 1913 жылдың 9 желтоқсанында Шығыс Трансваальде (қазіргі Мпумаланга) Мидделбургке жақын Ботсхебелодағы лютерандық миссионерлік станциясында дүниеге келді. Ол жаңадан христиан дініне келгендердің жетекші мүшесі Андреас Секотоның ұлы еді. Секотоның әкесі – дін қызметкері және мұғалім болғандықтан, ол Вундерхук мектебінде оқыды. Миссионердің баласы ретінде ол өмірінің бір бөлігі ретінде музыканы сезінді және отбасының гармониясына ерте жасында танысты. Бала кезінде Секото сырға, қағазға және түрлі-түсті қарындаштармен сурет салды. Оның өнерге қабілеті жасөспірім шағында, Питерсбургтегі епархиялық мұғалімдер колледжінде оқыған кезде айқын болды. Бұл мектепте сурет салу сабақтары мен басқа да қолөнер шеберлігі сабақтары болды. Грейс Диуде тапсырыс бойынша және Оңтүстік Африка академиясының жыл сайынғы көрмесі сияқты байқауларға қатысу үшін мүсіндер жасайтын бірнеше шебер ағаш кесушілер болды. Скульптор Эрнест Манкоба Грейс-Диуда Секотоның жақын досы болды, екеуі де өнер мектебінде оқу үшін Еуропаға баруды армандады. Эрнест Манкоба сондай-ақ Секотоны өнер саласында мансап қууға ынталандырған ұстазы болды. Питерсбургтегі епархиялық мұғалімдер колледжін бітірген соң, ол төрт жыл бойы жергілікті Хаисо орта мектебінде сабақ берді. Осы кезеңде ол Форт-Хэр университеті ұйымдастырған өнер байқауына (Май Эстер Бедфорд) қатысып, екінші орынды жеңіп алды. Бірінші орынды Джордж Пемба иеленді. Секотоның сурет салуға құштарлығы болғанмен, ол оқыту мен өнерге деген сүйіспеншілігінің арасында қысылып, өз жұмысын жасырып, тек жақын достарына ғана көрсетті. Ол өзінің суреттерін Луи Макенна, Нимрод Ндебеле және Эрнест Манкобаға ғана көруге рұқсат берді. 1938 жылы 25 жасында ол суретші ретінде мансап қуу үшін Йоханнесбургке кетті. Ол Софиатаунда Герти көшесінде туыстарымен бірге тұрды. Алғашқы жеке көрмесі 1939 жылы өтті. 1940 жылы Йоханнесбург сурет галереясы оның суретінің бірін сатып алды, бұл қара терілі суретшінің суретінің мұражай коллекциясына енген алғашқы жұмысы болды. 1942 жылы ол Кейптаундағы Алтыншы округке көшіп, Мануэль отбасымен бірге тұрды. Осы жерде ол Порт-Элизабеттен келген Джордж Пембамен (1912-2001) кездесті. 1945 жылы ол Преторияның Иствуд қаласына көшіп барды. Осы уақыт аралығында Секото анасымен, өгей әкесімен және ағасымен бірге тұрды. Секотоның ең сүйікті туындыларының кейбірі осы кезеңде жасалған, олар "оның өнерінің алтын жылдары" деп есептеледі, себебі бұл оның Парижге барудан бұрын Оңтүстік Африкада аяқтаған соңғы жұмысы болды. 1956 және 1960 жылдар аралығында Секотоның бірнеше шығармалары Les Editions Musicales баспасында жарық көрді. Секото пианинода ойнап, бірнеше пластинкада ән шырқады. Ол 29 ән шығарды, олардың көпшілігі өте терең, жер аударылудың жалғыздығын еске түсіріп, шетелдік мәдени ортада өмір сүру үшін күресіп жатқан адамның батылдығын көрсетті. 1966 жылы ол Сенегалге бір жылға барды. Секотоның суреттері 1970-ші жылдары туған еліндегі апартеид салдарынан саяси сипатқа ие болды. 1989 жылы Йоханнесбург сурет галереясы оны ретроспективті көрмемен марапаттады, ал Витватерсранд университеті оған құрметті докторлық дәрежесін берді. 1993 жылдың 20 наурызында ол Париждің сыртындағы зейнеткерлер үйінде қайтыс болды.