Кіріспе

HMS Gambia (флагман нөмірі 48, кейін C48) - Корольдік әскери-теңіз флотының жеңіл крейсері. 1943-1946 жылдары Жаңа Зеландия Корольдік теңіз флотында (RNZN) HMNZS Gambia ретінде қызмет етті. Ол сол кездегі Гамбияның корольдік колониясы есімімен аталған және Корольдік флоттың осы атауды алған жалғыз кемесі болды.

Құрылыс

Гамбия 1938 жылғы әскери-теңіз сметасында ойлап табылды және 1939 жылы 24 шілдеде Уолсендтегі Суон Хантерс Ярдта орналастырылды. Ол 1940 жылы 30 қарашада леди Хилберимен суға шығарылды және 1942 жылы 21 ақпанда пайдалануға берілді.

Соғыс уақытындағы алғашқы мансабы

Крейсер Шығыс Үндістандағы Британдық Шығыс флотында белсенді қызмет атқарды және 1942 жылдың қыркүйегінде Мадагаскар шайқасына қатысты. Содан кейін ол Үнді мұхитында сауда қорғау міндеттерін орындады, бірақ үй суларына оралды, жол бойы Гамбия аумағына тоқтады, онда Батыс Африка басшылары толық регалиямен мыңдаған азаматтарын өздерінің колониясының атымен аталған кемеге баруға алып барды. Ол маусым мен қыркүйек аралығында Ливерпульде қайта жабдықталды.

Жаңа Зеландия Корольдік әскери-теңіз флотының қызметі

Жаңа Зеландияның сол кездегі басқа екі крейсері зақымдалғандықтан, Корольдік әскери-теңіз флотымен келіссөздер барысында Гамбияны Корольдік Жаңа Зеландия әскери-теңіз флотының пайдалануы үшін Гамбия HMNZS Гамбия ретінде қайта пайдалануға болады деп шешті. Жаңа Зеландияның ресми тарихында былай деп жазылған: "Гамбия" кемесі 1943 жылы 22 қыркүйекте Ливерпульде капитан Уильям Паулетттің қол астында пайдалануға берілді. Бірнеше офицерлер мен рейтингтің төрттен үш бөлігі Жаңа Зеландиядан келгендер еді". 1943 жылдың 3 қазанында Жаңа Зеландияның Жоғарғы комиссары Гамбияға барып, кеме компаниясына сөйледі. Теңізде сынақтан өтіп, 10 күн Скапа-Флоудағы 1-ші крейсерлік эскадрильямен бірге болғаннан кейін, ол Плимут қаласына 1943 жылдың 5 желтоқсанында келді. Бұл соғыс кезінде, атыс тоқтатылып, Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы оқ атуы жарияланды. 1945 жылы 2 қыркүйекте Токио шығанағында Жапонияның берілу туралы құжатқа қол қоюға қатысты.

Корольдік теңіз флотына қайта оралу

Гамбия 1946 жылы 27 наурызда Портсмутта Корольдік әскери-теңіз флотына қайтарылды. Ол қайта жөндеуден өтіп, 1946 жылы 1 шілдеде Қиыр Шығыс флотының 5-ші крейсерлік эскадрильясына қайтадан жіберілді. Ол Ұлыбританияға 1948 жылы 6 қаңтарда оралды. 1950 жылы қаңтарда Жерорта теңізіндегі 2-ші крейсерлік эскадрильяға тағайындалды. Кейіннен 1954 жылдың қазанына дейін сол станциядағы 1-ші крейсерлік эскадрильямен қызмет етті. 1953 жылы ол әпкесімен бірге Иония теңізінде болған жер сілкінісінен закинтос аралына көмекке келді. Грекиялық шенеуніктер кейіннен былай деп түсіндіреді: "Біз гректер Корольдік теңіз флотымен ұзақ уақыттан бері келе жатқан дәстүрге иеміз және ол әрқашан бірінші болып көмектесудің қатесіз дәстүрінде барлық үміттерге сай келді". Сол жылы ол Елизавета II патшаның таққа отырғызылуын атап өту үшін Fleet Review-ға қатысты. 1955 жылы ол Шығыс Үндістан станциясындағы 4-ші крейсерлік эскадрильяның флагманы болды, бірақ соғыс кемесін қайта жөндеуді жалғастыру туралы шешім Гамбия мен Бермуд аралдарының өмірін ұзарту үшін қаражат болды, АҚШ-тың НАТО-ға қосымша қаржысы мен жабдықтары бар. Рефит оларға соңғы жеңіл әуе кемелеріне қарсы қару-жарақ берді. Бұл қару-жараққа 9 қос 40 мм Бофорс берілді. Бұл 1956-1957 жылдары АҚШ-тың әскери-теңіз флотының қалған кемелеріне орнатылғанға ұқсас болды, бірақ АҚШ крейсерлеріндегі 3 дюймдік 50 калибрлі он екі қос пуля Корольдік әскери-теңіз флотының Mk 5 Бофорс немесе X1X қос 4 дюймдік пуляларына қарағанда әлдеқайда дәл және тиімді болды. 1957 жылы мамыр айында Гамбия Перс шығанағына қайта жөнелтілді, Шығыс Үндістанның бас қолбасшысы, вице-адмирал Хилари Биггстің соңғы флагманы болды. 1958 жылы 19 қыркүйекте Розитке оралды. 1958 жылы 4 қарашада ол Жерорта теңізіндегі 1-ші крейсерлік эскадрильяға қайтадан жіберілді. 1959 жылы 4 желтоқсанда Қызыл теңізде крейсерді алмастыру үшін Қиыр Шығысқа жіберілді. Кеме 1960 жылы шілде айында Портсмут қаласына келгенге дейін Фритаун мен Гамбияға сапармен Оңтүстік Африка арқылы Ұлыбританияға оралды. 1960 жылдың соңғы айларында ол Оңтүстік Атлантикада және Үйдегі флотта қызмет етті. Сол жылдың желтоқсан айында ол резервке кіргізілді.

Пайдаланудан шығару және тағдыры

Гамбия 1960 жылдың желтоқсан айында қорыққа төленді. Ол Портсмутта резервте қалды, кейін оны жою тізіміне енгізді және Thos компаниясына сатып жіберді. Уордты жою үшін. 1968 жылы 2 желтоқсанда Портсмуттан шығып, 5 желтоқсанда Инверкейтхингке келіп жетті.