Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Германиядағы балшықтар мен темір дәуірінің кен орны Торсберг байы (Thorsberger Moor, Thorsberg Mose немесе Thorsbjerg Mose, Оңтүстік Ютландия: Tosbarch, Tåsbjerre "Тор төбесі") Германияның Шлезвиг-Гольштейн, Англиядағы Süderbrarup маңындағы торф байы болып табылады. Бұл жерде англиялықтар шамамен төрт ғасыр бойы нәзік тартуларын қалдырған. Бұл жерде маңызды Рим темір дәуірінің табылған жерлері, соның ішінде ертедегі Ежелгі Футарк рун жазулары, мысалы Торсберг шапасы, Рим қалқаны, қалқан бұғазы және шұлықтардың ерте үлгісі (панталондарға бекітілген). Бұл табылған заттар Даниядағы Ильеруп пен Вимозе қалаларында табылған заттармен бірдей маңызды.
Bog and iron age deposit site in north Germany
The Thorsberg moor (Thorsberger Moor, Thorsberg Mose or Thorsbjerg Mose, South Jutlandic: Tosbarch, Tåsbjerre "Thor's hill") near Süderbrarup in Anglia, Schleswig Holstein, Germany, is a peat bog in which the Angles deposited votive offerings for approximately four centuries. It is the location of important Roman Iron Age finds, including early Elder Futhark runic inscriptions such as the Thorsberg chape, a Roman helmet, a shield buckle, and an early example of socks (attached to trousers). The finds are of similar importance as the contemporaneous finds from Illerup and Vimose in Denmark.
Қазба жұмыстары
Мұраны 1858-1861 жылдары Фленсбургтен келген мұғалім Хелвиг Конрад Энгельгардт қазып шығарған. Энгельхардт тауып алған заттар Готторф замоғындағы археологияның мемлекеттік мұражайында, тағы 500 табылған заттар Копенгагендегі Данияның Ұлттық мұражайында қойылған.
The moor was excavated in 1858–1861 by a teacher from Flensburg, Helvig Conrad Engelhardt. The objects recovered by Engelhardt are on exhibit in the state museum of archaeology at Gottorf Castle; another 500 finds are on exhibit in the National Museum of Denmark in Copenhagen.
Ашылғандар
Бұл жадырақтар шамамен б.з.д. 100 - 500 жылдар аралығында салынған және табиғатынан олар айқын түрде нәсіптік. Алайда олардың Торға арналғаны күмәнді. Орналасқан жердің атауы римдік темір дәуіріндегі ағылшындардан гөрі, викингтер дәуіріндегі даниялықтарда Торға табынуды білдіруі мүмкін. Энгельхардт атап өткендей, "Тордың балғасы" символы осы жерден табылған бірнеше табылған жерлерде кездескенімен, бұл көптеген германдық емес контексттерде, тіпті америкалық түпнұсқалық артефактерде де кездесетін мотив. Олар ертедегі германиялық және римдік киім үлгілерін, атап айтқанда аяқты шалбарларды қамтиды, олар әдетте 4 ғасырда жасалған, бірақ қазір 300 жылдан кешіктірілмей көрінеді; Римдік бұйымдар, соның ішінде екі фалере, диаметрі 13,2 см алтын дискілер түріндегі әскери безендірулер, 3-ші ғасырда Сациро шеберханасында жасалған, Кельнге жақын жерде болған деп есептеледі, онда найза ұстаған отырған адамның бейнесі бар, мүмкін Марстың бейнесі; және германдық бұйымдар, атап айтқанда Торсберг шапе, рундағы ең алғашқы жазулардың бірі бар. Кейбір герман фибулалары мен қалқан бастықтары түпкілікті римдік тектес, олар үлкен Германиядағы герман тайпаларынан шыққан көрінеді, олар римдіктермен англдарға қарағанда тығыз байланыста болды. 200 жылдан кейін қару-жарақтар жиналуы ұлғайды, мүмкін, рулар арасындағы қақтығыстар нәтижесінде, мысалы, Маркоман соғысы (166 - 180 жж), мүмкін, римдіктердің науқаны нәтижесінде. Жасалған заттардың көбі, әсіресе қару-жарақтар, сындыру, бүктеу және т.б. арқылы пайдасыз болды. Кельттер арасында мұндай қаруларды "өлтіру" дәстүрлі рәсім болған. Қарулар мен басқа да адам қолынан жасалған бұйымдардан басқа, батпақтағы қалдықтарға оқшауланған сүйектер жатады. Егістіктің сыртында темір дәуіріндегі тастар шеңбері бар күмбез орналасқан.
The deposits were made from approximately 100 BC to 500 AD and are clearly votive in nature. However, it is doubtful that they were dedicated specifically to Thor. The placename may reflect worship of Thor there by Danes during the Viking Age rather than by Angles during the Roman Iron Age. And as Engelhardt noted, although the 'Thor's hammer' symbol occurs on several finds from the site, it is a motif that can be found in many non Germanic contexts, even on Native American artefacts. They include early examples of clothing, both Germanic and Roman, in particular the footed trousers, which are commonly dated to the 4th century but which now appear to be no later than 300 AD; objects of Roman workmanship including two phaleræ, military decorations in the form of richly decorated gold discs 13.2 cm in diameter made in the 3rd century in the workshop of Saciro, thought to have been near Cologne, which have the image of a seated man with a spear, possibly a representation of Mars; and objects of Germanic workmanship, notably the Thorsberg chape, a piece of a scabbard bearing one of the earliest inscriptions in runes. Some of the Germanic fibulæ and shield bosses of ultimately Roman origin appear to be from Germanic tribes in Greater Germania, who were in closer contact with the Romans than the Angles. After approximately 200 AD, the deposition of weapons increased, possibly as a result of conflict between tribes such as the Marcomannic war (166 to 180 AD), possibly as a result of Roman campaigning. Many of the objects deposited, especially the weapons, have been made useless by breaking, bending, etc. It was common practice among Celtic peoples to ritually "kill" such weapons. In addition to the weapons and other man made objects, the deposits in the bog include isolated bones. Just outside the moor is an Iron Age tumulus with a stone circle.