Кіріспе

2006 жылы соғыс қылмыстары бойынша сот кезінде қайтыс болды 2006 жылдың 11 наурызында Югославияның бұрынғы президенті Слободан Милошевич өзінің түрме камерасында 64 жасында, Гаагадағы бұрынғы Югославия үшін халықаралық қылмыстық трибуналда (ICTY) соғыс қылмыстары үшін сотталған кезде, жүрек ауруынан қайтыс болды. Милошевичтің төрт жылдық соты халықаралық жаңалықтардың басты тақырыбы болды, ол үкім шығарылғанға дейін бірнеше ай бұрын қайтыс болды. Оның өлімі Мәскеудегі кардиология клиникасына арнайы медициналық көмек көрсету туралы өтініші қабылданбағаннан кейін көп ұзамай болды. 2006 жылы 30 мамырда жарияланған хабарламада оның табиғи себептермен қайтыс болғаны және "адам денесінде өлімге себепші болған улы немесе басқа химиялық заттарды таппағаны" расталды. Ол өзінің жағдайын нашарлату немесе өзін-өзі өлтіру үшін дұрыс емес дәрі-дәрмекті қабылдады. ICTY бас прокуроры Карла Дель Понте Милошевич сотты бұзады және "әділдіктен қашу" үшін өзін-өзі өлтірген болуы мүмкін деп болжады; (прокурор, ICTY PR, кейбір батыс бұқаралық ақпарат құралдары және көптеген АҚШ саясаткерлері) оған қасақана немесе абайсызда жүрек соғысының алдын алатын стандартты ем берілмеген. (Испания дәрігерлері, Ресей дәрігерлері, Сербия дәрігерлері, Милошевичтер отбасы, академик және философ Михаило Маркович) Милошевич жүрек ауруымен және жоғары қан қысымымен ауыратын. Бастапқыда голландиялық коронер оның өлім себебін анықтамады. Осыған байланысты, ICTY президенті өлкеге аутопсия және токсикологиялық зерттеу жүргізуді тапсырды. Оның өлімі туралы хабарланғаннан кейін, Милошевич уланғаны туралы хабарлар тарай бастады.

12 наурыз

Нидерландыда өлтіру рәсімін жүргізді; оның алдын ала нәтижелері Милошевичтің миокард инфарктынан, яғни жүрек соғысынан қайтыс болғанын анықтады. Сот олардың мәлімдемесінде улануды жоққа шығару мүмкін емес екенін ескертті, өйткені токсикологиялық сынақтар аяқталмаған. Сот Милошевичтің Ресейге арнайы медициналық емделу үшін баруын өтінген өтініші қабылданбады. Ол өзінің жағдайы нашарлап бара жатқанын айтып, бұл шешімге шағымдануды жоспарлады. Өлер алдында Милошевич Ресейдің сыртқы істер министрі Сергей Лавровке медициналық емделудің дұрыс еместігіне шағымданды. Ресей Сыртқы істер министрлігі Милошевичтің медициналық шағымдары бар хатты алғандығын растады. Хатта Милошевичтің адвокаты Зденко Томановичтің айтуынша, Милошевичке туберкулез мен алапеске қарсы қолданылатын дәрі беріліп жатқанына шағымданады, бұл құпия түрде және оның (Милошевичтің) ештеңе білмейтіндігінен жасалды. Ресейдің сыртқы істер министрі Сергей Лавровке жазған хатында Милошевич өзінің ешқашан есірткі қолданбағанын, ауру емес екенін және дәрі-дәрмекке мұқтаж екенін айтты: Осы уақыт ішінде менде де (грипптен басқа) ешқандай жұқпалы аурулар болған жоқ. Милошевич сол хатта ауруды емдеуге арналған препараттың оның қанында табылғаны туралы медициналық есептің 12 қаңтарда жазылғанына қарамастан, ол тек төрт күн бұрын ғана біліп, есеп алған деп шағымданады.

13 наурыз

Голландиялық токсиколог Дональд Угес бұл препараттың Милошевичтің қанында табылғанын растады және ол бұл препараттарды түрмеден шығу және Ресейден медициналық көмек алу үшін әдейі қолданған болуы мүмкін екенін айтты, онда Милошевичтің жесірі Миржана Маркович пен ұлы Марко әлі де елден тыс өмір сүріп жатыр. Сондай-ақ, Соттың деректері бойынша, Милошевичке түрмедегі жеңіл режимде оның камерасына контрабандалық жолмен әкелінген рецептсіз дәрі-дәрмектер тұрақты түрде қолжетімді болған. Тимоти МакФадден, Милошевичке жауапты түрме бастығы, желтоқсан мен қаңтарда бұрынғы көшбасшының қабылдаған дәрі-дәрмектерін бақылай алмайтындығына шағымданды. Милошевичтің өзінің жеке кабинетінің кілті бар, онда факс машинасы, компьютер және телефон бар, сондай-ақ әйелі келіп-кететін жеке "салтанатты бөлмеге" кіру мүмкіндігі бар.

17 наурыз

Сот қан анализі бойынша Милошевичтің жүрек соғысынан қайтыс болуына улану себеп болғанын дәлелдемейтін алдын ала нәтижелер бар екенін растады. БҰҰ соғыс қылмыстары жөніндегі трибуналының президенті судья Фаусто Покар баспасөз конференциясында: "Қазірге дейін уланудың ешқандай белгісі табылмады. Бұл алдын ала нәтижелер екенін атап өткім келеді". Сот хатшысы Ханс Холтюис 12 қаңтарда қаннан рифампициннің іздері табылғанын растады. Алайда, Покардың айтуынша, Милошевич қайтыс болған кезде оның есірткісі табылмаған. Гааганың прокуроры Моралдың айтуынша, NFI / Голландиялық сот-медициналық институтына сілтеме жасай отырып, "рифампицин денен тез жоғалады, ал ешқандай іздер табылмағаны рифампициннің өлімге дейінгі соңғы бірнеше күн ішінде ішкенін немесе қолданылғанын білдірмейді". Мәскеудегі Бакулев жүрек хирургиясы орталығының директоры Лео Бокерия Милошевичтің жүрек соғысынан қайтыс болғанын растады, бірақ оны Мәскеуде немесе көптеген елдердің бірінде, соның ішінде Нидерландыда жеткілікті емделу құтқаратын болар еді деді. Бокерияның айтуынша, қажетті медициналық процедуралар (коронарлық ангиография және стент орнату) "басқаша" болды. Бокерия "өз-өзіне қол жұмсау белгілерін көрсетпегенін" айтты, бірақ БҰҰ трибуналында сот алдында тұрған кезде Милошевичке тиісті көмек көрсетілді ме деген сұрақтар қалды. Егер науқас жеткілікті зерттелсе, ол бүгін де тірі болар еді. Бокерия сонымен қатар орталық Покарға хат жіберіп, Милошевичтің ауруханада емделу керектігін және Ресейден басқа бірнеше елдерді атағанын мәлімдеді. Тергеушілер Милошевичтің табиғи себептерден қайтыс болғанын, ал соңғы токсикологиялық зерттеулер жүрек соғысын тудыруы мүмкін уланудың немесе заттардың іздері жоқ екенін растады. Сот прокурорлары сондай-ақ, Милошевичтің камерасынан үш ай бұрын рецептсіз дәрі-дәрмектер табылғанымен, ол қайтыс болған күні оның камерасынан мұндай дәрі-дәрмектер табылмағандығын хабарлады. БҰҰ-ның Югославия соғыс қылмыстары жөніндегі трибуналының президенті Голландияның тергеуін ресми түрде аяқтаған қорытынды есепті құптайды, бірақ ол Трибунал Милошевичтің бес жылдық қамауда болған кезінде алған медициналық емделуін тергеуді жалғастыратынын айтты.

ЕО-ның Қылмыстық соты

ИТБЮ бас прокуроры Карла Дель Понте Милошевичтің өліміне өкініш білдіріп, "жәбірленушілерді әділдіктен айырды" деді. Милошевичтің өлімінің себептері туралы ол өзін-өзі өлтіруді жоққа шығаруға болмайды деген қорытындыға келді және Милошевичті уландырған болуы мүмкін деген болжамдарға қатысты пікір білдіруден бас тартты. Римдегі "La Repubblica" газетінің сұхбатында Дель Понте: "Мен ашулымын, бір сәтте бәрі жоғалды, Милошевичтің өлімі мен үшін толық жеңіліс.

Сербиялық реакциялар

Сербияда Милошевичтің он мыңдаған жақтастары оның өліміне көп немесе аз жауапты деп айыптады. Оның Социалистік партия кеңесшілерінің мүшелері әсіресе қатал болды, мысалы, жоғары лауазымды адам Ивица Дачич "Милошевич Гаагада өлмеді, ол Гаагада өлтірілді" деді. Милошевич пен Социалистік партияның қарсыласы болған президент Борис Тадич өзінің пікірінше, БҰҰ соғыс қылмыстары трибуналы Милошевичтің өліміне жауапты екенін айтты, бірақ ол Сербияның соттың болашақтағы ынтымақтастығына кедергі келтірмейтінін қосты.

Милошевичтер отбасының реакциясы

Ең танымал - Слободан Милошевичтің ұлы Марко Милошевичтің ICTY президентіне, OUN Қауіпсіздік Кеңесінің төрағасы, OUN Бас хатшысы және Слободан Милошевичтің өліміне қатысты тергеуді жүргізген судья Паркерге жіберген хаты. Соған қарамастан, Белградтағы федералды парламент ғимаратының жанында Социалистік партия қоштасу рәсімін ұйымдастырды. Милошевичтің 50 мыңдай жақтастары салтанатты рәсімге қатысты, ол жаппай демонстрацияға айналды, көрнекті жақтастардың бірінен соң бірі өршіп тұрған баяндамаларымен. Содан кейін Милошевичтің табуты туған қаласына әкетіліп, отбасылық үйінің ауласына жерленді. Милошевичтің отбасы мен жақын достары оның жерлеу рәсіміне қатыспай қалды, себебі Сербия билігі оларды тұтқындамаймыз деген кепілдіктер туралы анонимді қауіп-қатерлер мен қарама-қайшылықты мәлімдемелерді келтірді. Милошевичтің қызы Мария Социалистік партияның саяси мақсаттар үшін жерлеу рәсімін өз билігіне алғандығын мәлімдеді.