Кіріспе

Үндістандық суфи Хазрат Бабажан (түрлі даталар бойынша - 1931 жылы 21 қыркүйек) - паштундық мұсылман әулиесі. Оның ізбасарлары Садгуру немесе Кутуб деп санайды. Ауғанстанның Белуджистанда дүниеге келген ол өмірінің соңғы 25 жылын Үндістанның Пуне қаласында өткізді. Ол Үндістанның рухани ұстазы Мехер Бабаның алғашқы ұстазы болды.

Ерте өмір және танымалдық

Гүлрух ("Түсінді гүл") деп аталатын Хазрет Бабажан туралы ең алғашқы жазбада ол "Афғанстан әмірінің министрлерінің бірінің қызы" деп жазылған. Кейінгі деректерде Бабажанның "Ауғанстаннан келгені және ақсүйекті авфғандықтың қызы болғаны" айтылады; "Балғыстанның мұсылман патша отбасында дүниеге келген". Бабажанның нақты туған күні белгісіз. Өмірбаян нұсқалары 1790 жылдан 1820 жылға дейін. Оның білімі сол кездегі отбасының әлеуметтік жағдайына сай болды. Ол жақсы білім алған, араб, парсы, урду тілдерін, сондай-ақ туған тілі пашту тілін жақсы білген. Ол сондай-ақ хафиз, яғни Құранды жаттап алған адам. Ол интроспективті бала және рухани бейімділікпен, "жас кезінен бастап мистикалық бейімділіктерді дамытты, және өз жасындағы қыздардан айырмашылығы, ол уақытының көп бөлігін дұғада, ой жүгіртуде және оңашалықта өткізді". Содан кейін ол Пунджабқа келіп, Мултанда бірнеше ай тұрды. Мұльтан қаласында, 37 жасында, ол мұсылман дінінің бір қасиетті адамына кездесті, ол оған Құдайды тану арқылы рухани күресіне тоқтам салды". Сол оқиғадан кейін ол Равалпиндиге қайта оралып, бірнеше жылдан кейін оған қалыпты санаға оралуға көмектескен индус гурумен қайта байланысқа түсті.

Саяхаттар мен діни сапарлар

Равалпиндиде бұрынғы индус ұстазымен екінші рет болғаннан кейін Бабажан Таяу Шығыс елдері - Сирия, Ливан және Ирак арқылы бірнеше ұзақ сапарға шығады. "Ол [Әлифба] адам кейпіне еніп, [көзге түспеу үшін] Ауғанстан, Иран, Түркия арқылы Меккеге барып, Арабияға қайта оралған делінеді". Мекеден Мединаға келген Бабажан Ислам пайғамбары Мұхаммедтің қабіріне зыярат етіп, сол жерде де намаз оқып, басқа парызшылдарға қамқорлық көрсетті. Арабиядан шыққан ол Бағдад, Ирак арқылы Пунджабқа оралды. Содан кейін ол оңтүстікке, Насикке сапар шегіп, Панчаватиде тұрақтады. Насик қаласынан Бабажан Бомбейге сапар шегіп, біраз уақыт сол жерде тұрып, танымалдылығын арттырды. 1903 жылы сәуірде ол екінші рет Меккеге зыяратқа барды, бұл жолы Бомбейден "Хайдари" кемесімен жүрді. 1904 жылы Бабажан Бомбейге оралып, көп ұзамай Үндістанның солтүстігіндегі Аджмерге барып, Үндістанда Исламның Чишти орденін құрған суфилік қасиетті Моинуддин Чиштидің қабірінде құрмет көрсетті. Ол Аджмерден Бомбейге қайта оралды, содан кейін көп ұзамай шығысқа, Пунеге жол тартты.

Пунадағы мекен-жайы

1905 жылы Бабажан Пунеге келіп, сонда соңғы мекенін құрды. Енді қарт әйел, оның арқасы сәл бүктелген, иық дөңгелек, ақ маталанған шашы бар, және шала киім киген, ол "көрілді отыра немесе демалып, әр түрлі жерлерде, әр түрлі бөліктерінде қала". Бабажан ақырында Британ армиясының лагерінің бөлігі Малкольм Танк жолындағы Чар Бауди (Төрт құдық) деп аталатын ықбалды аймаққа жеткен. Сол кездегі Шар-Бауди аймағы "көктің, қаңыраудың, сұмдықтың суреті, індет пен індеттің таралатын жері және түнде қауіпті риф-рафтардың тұрақты мекені" деп сипатталған. Бірнеше ай бойы табиғаттың әсеріне ұшыраған Бабажан бауырлары мен құрдастарына өзінен жоғары баспана салуға рұқсат берді. Балалар оған тас лақтыратын. Ол үйсіз факир еді, олардың қалай өмір сүргенін білетін. Оның табынушыларының сыйлықтары кедейлер мен мұқтаждарға бөлінеді, ал кейде ұрылар оны ұрлап алады. Ол материалдық ұсыныстарға да, жоғалтуларға да бей-жай қалды. Бірте-бірте, құлшыныспен немесе жай ғана қызығушылықпен Пунадан және басқа да жерлерден адамдар оған бара бастады. Бабажанның бірнеше кереметтері болған. Бір байқаушының айтуынша, Бабажанның қоныстанғаннан кейінгі он жыл ішінде "шар баудидің жері барлық күткеннен асып түсетін өзгеріске ұшырады. Әртүрлі ғимараттардағы табиғи өзгерістер, электрлі шайханалар, сыралы тостаған мен табақтар, Бабажанның дәршанасын күтіп тұрған барлық қатарлы және діни топтағы адамдар, көшедегі бардтың көпшілікті өз музыкасымен көңілдетуі, қайыршылар қайыр сұрап, қайыр сұрап, көлік қозғалысына кедергі келтіретін бос тұрғандар және Бабажанның жанында үнемі жанып тұрған тәтті түтетумен ауыр жүктелген бүкіл атмосфера, әдеттегі шығыс көрінісін көрсетті, ол адамның жадында өшпес із қалдырды.

Мырза , Мехер Бабаға

1913 жылдың мамыр айында он тоғыз жастағы Мерван Шериар Ирани Деккан колледжінде сабаққа велосипедпен бара жатқанда, көтеріліп қараса, қалың топпен қоршалған неим ағашының астында отырған қарт әйелді көрді. Ол бұған дейін велосипедпен өткен, бірақ оған ешқашан көп көңіл бөлмеген, бірақ ол кейбір мұсылмандар оны қасиетті деп санайтынын білген; басқалары оны "ақылсыз әйел немесе сиқыршы" деп ойлады. Әкесі Шериар Ирани Бабажанды жоғары бағалаған. Зороастрий отбасында туған Шэриар Ирани бірнеше жыл бойы көшпелі дервиш болып жүрді, ақырында Пунеде тұрып, үйленді. Бабажан Мерванға ым-ишара жасайды, ол да оған тартылады. Содан кейін бірнеше ай бойы Мерван Ирани әулиеге барып, екеуі бірге отыратын, бірақ сөйлеспейтін. 1914 жылдың қаңтар айының бір түнінде ол кетуге дайындалып, Бабажанның қолын сүйді, ал ол оның бетін қолына алды. Содан кейін ол оның маңдайынан сүйді, бұл кезде ол өзінің рухани рақымын (барака) алды. Бұл оқиғадан кейін Мерван Ирани тоғыз ай бойы өзінің әдеттегі ортасынан оқшауланып, ғажап күйде қалды. Кейіннен ол Мехер Баба деген атпен танымал болды.

Соңғы жылдар

1930 жылы Бабажан қайтыс болғанға дейін бірнеше ай бұрын, оған журналист Пол Брантон келді. Ол былай деп жазды: "Ол төменгі диванда, барлық жолаушылардың көз алдында жатыр. . Оның басы жаздықпен тігілген. Оның ақ шашы, қырлы-қарлы бет-әлпеті мен жаңқасы қарама-қарсы көрінеді". Кездесу қысқа болды. Брантонның эмоциялық күйі қатты әсер еткені анық, содан кейін ол қонақ үйдегі бөлмесінде: "Мен оның жан дүниесінің тереңінде терең психологиялық жетістіктер бар екеніне сенімдімін". 1931 жылы 18 қыркүйекте Бабажанның саусақтарының біріне Сассун ауруханасында операция жасалды, бірақ кейін ол қалпына келмеді. Бір нұсқаға сәйкес, ол өлер алдында бірнеше күн бұрын Бабажан: "Менің қазір кетуім керек. Жұмыс аяқталды, дүкенді жабу керек". Бірде бір бауырлас: "Бабажан, мұндай сөздерді айтпаңыз, бізге сіз керексіз", - деп өтінді. Бірақ ол: "Ешкім менің тауарларымды қаламайды. Бұл бағаны ешкім төлей алмайды. Мен мал-мүлкімді иемденушіге тапсырдым". Бабажанның ақ мәрмәрден жасалған дәргашы (құрбандығы) көп жылдар бойы ол отырған неміс ағашының қасында, қазірдің өзінде жан-жақты көшеде салынған жолдың бойында салынған. "Бұл - бір бөлмелі кішкентай дәрге, оның тұрбаты (қазырымы) ағаш астында орналасқан. Ағаштың діңгегі төбеден шығады". Оның дарғасына барлық діннің адамдары келеді.

Өмірбаяндық айырмашылықтар

Бабажан хазретінің өмірбаянында кейбір айырмашылықтар бар, оларды атап өту керек. Біріншіден, Бабажан туралы қабылданған ақпараттың көп бөлігі тек Мехер Бабаның өкілеттігі бойынша құрылған сияқты, бұл фактті 1939 жылы Бабажанның алғашқы өмір суреті жазған доктор Абдул Ғани Мунсиф мойындады. Ғанидің айтуынша, "Бабажанның өзі өзінің өмірбаянына қатысты ешкімге еш нәрсе айтпағандықтан, әртүрлі көздерден алынған ақпарат аз. Оның өмірінің алғашқы кезеңдері мен рухани өмірін Хазрет Мехер Баба, оның басты шәкірті және рухани жетекшісі (халифа) растаған".

Бабажанның жасы

Бабажанның қайтыс болған кездегі жасы әлі де дау туғызады. Оның өмірбаянының варианттары 1790 жылдан 1820 жылға дейін. Ең ерте туған күндерін Чарльз Б Пурдом мен Бау Калчури келтіреді. Пурдом тек қана құлшыныстарының пікірін айтып отырды, сондықтан ол жазғандарын: "оның нақты туған күні белгісіз; ол шамамен 1790 жыл болуы керек" деп түсіндірді. Калчури көбірек догматикалық болып табылады және Бабажан "1790 және 1800 жылдар аралығында" дүниеге келгенін және оның "жер бетіндегі физикалық болуы 130 жылдан 141 жылға дейін созылғандығын" айтады. Ал екінші жағынан, сол кездегі журналист Пол Брантон өзінің "Айқын Үндістанды іздеу" (1934) атты әдемі кітапшасында "Хазрат Бабажанды елу жыл бойы білетін бұрынғы судья Хандалавалладан оның жасы шын мәнінде тоқсан беске жуық екенін" білгенін айтады. Брантон Үндістанға 1930 жылдың қараша айында келген, ал 1931 жылдың қыркүйек айында Бабажан қайтыс болғанға дейін бірнеше ай бұрын кеткен. Брантонның есебіне қатысты Кевин Р. Д. Шепард былай деді: "Кхандалавалланың Бабажанды елу жыл бойы білгендігі күмәнді; бірақ оның 1900 жылы Бомбейге екінші рет келген кезінде онымен кездескендігіне күмән жоқ". Шепард қорытындылай келе: "Оның жасы 120 жыл шамасында болды, бірақ кейбіреулер одан да көп деп санайды. Пурдом оның туылған күні 1790 жыл деп есептеген, бірақ Гани оның одан кейін туылған деп есептеген. Ғани оның жасы 125 деп есептеген, бұл жалпы естеліктерге және оның өзімен қарым-қатынасына негізделген. Жоғары бағаларды жеуге болмайтын сыншыл бейімділіктерге құлақ асып, оның қайтыс болған кезде жүзден асады деп сенуге барлық негіз бар сияқты ".