Кіріспе
Коста-Рикадағы археологиялық сайт Гуаябо ұлттық ескерткіші (lang es) - Коста-Риканың Картаго провинциясындағы Орталық қорғау аймағында, Турриальба қаласының маңында орналасқан археологиялық сайт. Бұл қала елдің дәл ортасында, Турриальба жанартауының оңтүстік беткейінде орналасқан. Ұлттық ескерткіш жаңбырлы орман өсімдіктерімен қоршалған. Бұл ескерткіш жауын-шашынның көп болуы мен топырақтың мол болуына байланысты өте жасыл болып келеді. Оның тек аз ғана бөлігі қазылған, қазылған және зерттелген.
Guayabo National Monument (lang es), is an archaeological site near the city of Turrialba, within the Central Conservation Area in the Cartago Province, Costa Rica. It is almost directly in the center of the country on the Southern slope of the Turrialba Volcano. The National Monument covers about and is surrounded by rainforest plant vegetation causing it to be extremely vibrant green due to high precipitation and rich soils. Only a small portion of it has been unearthed, excavated, and studied.
Тарих
Гуаябо-де-Турриальба осы интеграция кезеңінен кейін әлеуметтік биліктің ошағы болған сияқты. Ол бастапқыда шамамен б.з.д. 1000 жылы басталып, кейін 1400 жылы, испандықтар келгенге дейін бір ғасыр бұрын, құпия болып қалатын себептермен тасталды. Зерттеушілер әлі күнге дейін адамдардың неге кетіп қалғанын анықтаған жоқ. Алайда, бұл ауру немесе бәсекелес өркениеттермен байланысты болуы мүмкін деген болжам бар. Бұл жерде шамамен 10 000 адам тұрып жатқан. Бұл ескерткіш Колумбияға дейінгі адамдардың мекені деп саналады, ол 1800-ші жылдары алғаш рет ашылып, 1882 жылы қазба жұмыстары жүргізілді. Табылған және сайттың құрамына енген нәрсе - бұл қаланың инфрақұрылымы, петроглифтер, қабірлер және артефакттер, олар артта қалды және 1960 жылдары археологтар одан әрі қазбалар кезінде тапты. Нақтырақ айтсақ, бұл жердің белгілі бөлігі, оның орталық бөлігі деп есептелетін жердің көлемі 43 тас іргетастан, үш су құбырынан, екі үлкен жолдан, ондаған кіші жолдардан және кейбір тас қабірлерден тұрады. Гуаябо тұрғындары жақсы инженерлік техниканы жақсы білетіндігі белгілі болды, бұл олардың су құбырларын пайдалануынан болжауға болады. Бұл жердің көп бөлігі бір кездері салынған конус тәрізді ағаш құрылымдардан тұратын дөңес дөңестерден тұрады. Бір ескеретін жайт, ауыл тұрғындары үлкен үйлерде тұрып, үйлерінің көпшілігімен, тіпті барлығымен бірге тұратын. Әсіресе, 1-ші үйінді ерекшеленеді, өйткені ол осы мәдениеттің ең үлкені және ауылдың орталығында орналасқан. Оның алдына 9 км-ге дейін қоршаған елді мекендерді байланыстыратын асфальт жол өтеді. Бұл табылған жердің ең таңғажайып бөлігі болып саналады. Архитектура жағынан, сол кездегі негізгі ғимарат, әрине, символ ретінде де, қоғамдық істерді жүргізу үшін де қызмет еткен.
Қазіргі қазба жұмыстары мен жерді аралау
1891 жылы зиратқа қазба жұмыстары жүргізілгеннен кейін, 100 - ден астам артефакт 1892 жылы Мадридтегі тарихи американдық көрмеде көрсетілді, содан кейін экспонаттың көп бөлігі 1893 жылы Чикагодағы (Иллинойс штаты) Дүниежүзілік Колумбия көрмесіне жеткізілді. Бұл жерді қазып алған зерттеушілерге Анастасио Альфаро, Карлос Агилар, Оскар Фонсека және Серхио Чавес жатады. Гуаябода қазіргі технологияларды қолдана отырып зерттеулер жүргізілді, мысалы, соңғы зерттеуде аймақтағы жолдарды анықтау және картаға түсіру үшін қашықтан бақылау әдістері қолданылды. 2020 жылға дейін LIDAR-ды қолдана отырып жүргізілген зерттеулер жүргізілген жоқ. 2009 жылы Гуаябо Америка инженерлер қоғамы "Халықаралық тарихи құрылыс инженерлік ескерткіші" деп жариялады, өйткені оның жолдары, қабырғалары мен су арналары Колумбқа дейінгі өркениеттің елеулі құрылыс инженерлік жетістіктерін білдіреді. Бұл жер күнделікті жұртшылыққа ашық және туристерді қызықтыратын жер. Бұл музей 1973 жылдың 13 тамызынан бастап халыққа ашық. Жолды аралап, құрылыстарды байқауға немесе кәсіби нұсқаушымен бірге саяхаттауға болады. Бұл танымал жер, өйткені Гуаябо Мачу-Пикчу, Чичен-Ица және басқа да Оңтүстік Америка мен Орталық Американың қираған жерлеріне ұқсас, өйткені табылған артефактілер мен құрылыстар ұқсас көрінеді, бірақ ол неге тасталғаны туралы құпияға байланысты көпшілікті тартады және оның әлі де көп бөлігі қазбадан шығарылмаған. Адамдар оны жаңбырлы ормандағы шалғай орналасуы үшін де іздеп табады.
Қазіргі жағдай
Құрылыстың қазіргі жағдайы жақсы. Барлық нәрсе жақсы сақталған және мүмкіндігінше шынайы сақталған. Қазір ол Гуаябо ұлттық ескерткішіне кіреді және Орталық жанартаулық қорғау аймағының бір бөлігі болып табылады. Бұл жерді таза әрі шынайы ұстау Коста-Рика халқы үшін, әсіресе оның маңында тұратын костарикалықтар үшін маңызды, өйткені бұл туристік бағыт ғана емес, сонымен қатар олар қоршаған ортаны бағалайды. Коста-Рика әлемдегі ең экологиялық саналы ел болғандықтан, олардың оны таза ұстағысы келетіндігі таңқаларлық емес. Сондай-ақ, Мачу-Пикчу сияқты басқа сайттардан айырмашылығы, жыл сайын жарты миллионнан астам келуші келеді, Гуаябо-де-Турриальбаға көп келуші келмейді, өйткені ол танымал емес, сондықтан оны ұстау оңай. Оның қазіргі және болашақтағы күйін сақтап қалу үшін шаралар қабылдануда.