Кіріспе

Джон Пол Мейер (8 тамыз 1942 - 18 қазан 2022) - американдық ғалым және католик діни қызметкері. Ол "Шетелдік яһуди: тарихи Исаны қайта қарау" (5-аят) сериясының, тағы алты кітаптың және 70 -тен астам мақалалардың авторы болды. Мейер өзінің өмірінде тарихи Иса мен ерте христиандықты зерттеудегі жетекші ғалымдардың бірі ретінде танылды. Оның "Антиохия мен Рим: Католик христиандығының Жаңа Келісімдегі бешектері" атты кітабын (оның авторлары - католиктер, сонымен қатар, ғалым Реймонд Э. Браун) көптеген ғалымдар ерте христиандық туралы негізгі еңбек деп санайды, ал оның көп томдық еңбегі "Шекаралық яһуди: тарихи Исаны қайта қарастыру" Мейердің ең үздік туындысы ретінде танымал. 1999 жылы Нотр-Дамға тағайындалғанға дейін ол 12 жыл Дунудидегі Сент-Джозеф семинариясында сабақ берді және 14 жыл Америка католик университетінде Жаңа Келісімнің профессоры болды. Оның жерлеу рәсімі Сент-Жозеф семинариясы мен колледжінің шіркеуінде өтті және кардинал Тимоти М. Долан басқарды. Оның жеке зерттеу кітапханасы мен еңбектері Сент-Жозеф семинариясы мен колледжіне берілді.

Антиохия мен Рим: Католик христиандықтың Жаңа Келісімдегі бешектері

Антиохия мен Рим - Мейер мен оның католиктік ғалым Реймонд Э. Браунның бірлескен жұмысы. Бұл кітапта Антиохия мен Рим қалаларындағы ерте христиандықтың тарихы мен дамуы талданады.

Тарихи Исаны қайта қарастыру

Джон П. Мейердің "Шекаралық яһуди: тарихи Исаны қайтадан ойлау" сериясы "тарихи Исаны" "қайта қалпына келтіру, қайтадан алу немесе қайта құру" үшін қазіргі тарихи зерттеу әдістерін қолданудан басталады. Мейердің айтуынша, мұндай зерттеулер католик, протестант, яһуди және агностик ғалымдардың "Назареттік Исаның кім болғаны және оның не ойлағаны" туралы келісіміне жол беруі мүмкін (1-аят, 1991, 1-бет).

1- том

1-том (1991) тарихи Исаны сенімдегі Мәсіхтен ерекшелейді. Ол жаңа келісімді және каноникалық емес еңбектерді қоса алғанда, дереккөздерді талдайды. Соңғыларына аграфалар, апокрифтік ізгі хабарлар (мысалы, Томастың ізгі хабары), Иосиф Флавий, Филон, Тибериялық Юст және басқа да яһудилік және екінші ғасырдағы римдік еңбектер жатады. Исадан ертедегі христиан дәстүрінен ерекшеленетін нәрсені шешу үшін ол мынадай негізгі критерийлерді ұсынады (жж. 16877): 1. Ұятқа қалдыратын критерий: Неліктен ертедегі шіркеу үшін қиындық туғызатын нәрсені ойлап табу керек? 2. Қауіпсіздік. Тұрақтылық критерийі: Неліктен Исаның заманындағы яһуди дінінен немесе алғашқы шіркеуден алынбайтын Исаның сөздері немесе іс-әрекеттерінен бас тарту керек? 3. Өмірлік. Көп куәлік критерийі: Исаға қатысты сөздерді, сөздерді немесе іс-әрекеттерді бірден артық тәуелсіз әдеби көздерден (мысалы, Марқа, Қ, Пауыл және Жохан) немесе әдеби жанрдан (мысалы, астарлы әңгіме, керемет оқиға немесе пайғамбарлық) жоққа шығару ықтимал ба? 4. Ауыртпалық Бір-бірімен үйлесімділік критерийі: Жоғарыда аталған критерийлердің кез келгенінің тарихилығын талап етуді ескере отырып, әртүрлі сөздер немесе іс-әрекеттер айқын түрде үйлесімсіз бе? 5. Қалай? Исаның қызметінен зорлық-зомбылықпен, яғни көпшілік алдында өлген болса, оның қандай сөздері мен істері адамдарды, әсіресе билік басындағыларды, алаңдатуы мүмкін еді? Критерийлер өзара түзету үшін бірлесіп қолданылады. Дегенмен, кез келген талап тек ықтималға ғана, нақтыға емес. 1-томының қалған бөлігі Исаның қалыптасу жылдары, "сыртқы" әсерлер (тіл, білім және әлеуметтік-экономикалық мәртебе) және "ішкі" әсерлер (отбасылық байланыстар, некедегі және жай ғана мәртебе) туралы талқыланады. Бұл кітаптың соңында Исаның өмірін хронологиялық тұрғыдан қарастырып көруге болады. Талмудта Исаға сілтеме жасау туралы мәселеде Мейер Джозеф Клауснердің (1925) өте аз раббилік дереккөздер, олардың ешқайсысы 2 ғасырдың аяғы немесе 3 ғасырдың басында болған, тарихи Исаның іздерін қамтиды деген тезисін қарастырады. Ол одан әрі қарастырулар мен дәлелдерді ұсынады, оның ішінде Иоганн Майердің (1978) Иса мәтіндері кейінгі ортағасырлық бүлінулер деп санайды және былай деп жазады: Майердің толық, радикалды көзқарасын қабылдамасақ та, біз онымен бір негізгі тұста келісе аламыз деп ойлаймын: ертедегі раввиндік дереккөздерде назареттік Исаға нақты немесе тіпті ықтимал сілтеме жоқ. Сонымен қатар, біз осындай сілтемелерді кейінгі раввиндік әдебиеттерден тапқан кезде, олар, әрине, христиандардың ауызша немесе жазбаша мәлімдемелеріне реакция болып табылады. Екінші жағынан, Мейер Яһудилердің көнеліктері деп аталатын Иосиф Флавианның Testimonium Flavianum-ының ішінара шынайылығын қабылдайды, ол христиандардың оған енгізгенін жоққа шығарады; ол сондай-ақ Иосиф Флавианның Яков әділге және Тациттің Исаға Анналдарындағы сілтемелерінің шынайылығын қабылдайды.

3-том

3 том (2001) Исаны бірінші ғасырдағы Палестинадағы ізбасарлары, көпшілік және оның қарсыластары (соның ішінде парызшылдар, саддукейлер, ессейлер, самариялықтар, дін мұғалімдері және зелоттар) арасында орналастырады.

4-толық

2009 жылы шыққан 4-томы Исаның Мұса заңындағы қызметіне, ажырасу, ант беру, демалыс күні мен тазалық ережелерін сақтау, сондай-ақ Ізгі хабардағы сүйіспеншілік туралы өсиеттерге қатысты.

5-том

5-том (2016) астарлы әңгімелер туралы ғалымдардың консенсусына қарсы шығып, тек төрт астарлы әңгімені (мысалы, Сары кымыз тұқымы, Зұлым жалгерлер, Таланттар және Ұлы кешкі ас) тарихи Исаға қатысты деп айтуға болады.

6- том

Нотр-Дам университетінің сайтындағы профиліне сәйкес, Майер қайтыс болған кезде алтыншы томда жұмыс істеп жүрген. Бұл томда Исаның есімі мен атақтары айтылған. Толықтырылмаған: оның жағдайы және Мейердің өлімінен кейін әлі де басылып шыға ма, жоқ па, әзірге белгісіз. Антиохия мен Рим 1984 және 1985 жылдары қайта қаралды. Маргиналды еврейлер томы 1 1993 жылы Ларри В. Хуртадо қарады. Маргиналды еврейлер томы 3 Уильям Лодер 2002 жылы қарады. Папа Бенедикт XVI өзінің "Назареттік Иса: қасиетті апта" деген кітабында Мейердің еңбегін "тарихтық сыншыл экзегезистің үлгісі ретінде сипаттап, онда әдістің мәні мен шектері анық көрінеді" деп жазды.