Кіріспе
Мысық тұқымы
Бірма мысығы, сондай-ақ "Бирманың қасиетті мысығы" деп те аталады, үй мысығының бір тұқымы. Бірма – ұзын түкті, түсті ұшқыр мысық, жібектей жұмсақ жүнмен, терең көк көздерімен және әр аяғындағы контрастты ақ "қолғаптармен" ерекшеленеді. Тұқымның атауы Бирманың французша атауы – Бирманиеден алынған. Бұл тұқым алғаш рет 1925 жылы Францияда мойындалды.
Тарих
Бұл тұқымның шығу тегі туралы нақты жазба жоқ. Көбінесе олардың Солтүстік Бирмадағы Луга тауындағы ғибадатхананың дін қызметкерлерімен бірге пайда болғаны айтылады. Тағы бір бір жұп бирма мысығы (немесе жүкті мысық Poupée de Maldapour) ұрланып, кейіннен Тадде Хаддиш Францияға әкелді. Бірма мысықтарының тарихи іздері алғаш рет Франциядағы Ницца қаласындағы Мем Леотардиге дейін жетеді. Бірма мысықтары Екінші дүниежүзілік соғыста жоғалуға шамалы қалды. Соғыс аяқталған кезде Еуропада Орлофф және Ксения де Кааба аталған екі мысық тірі қалды, екеуі де Боден Крэвуазьеге тиесілі болды. Соғыстан кейінгі Францияда осы жұптың ұрпақтары тұқымның негізін құрады. Бірма тұқымын қайта жаңғырту үшін парсы және сиам сияқты ұзын жүнді тұқымдармен кең шатыстыру қажет болды. 1950 жылдардың басында тазақан бирма мысықтары қайтадан дүниеге келді. Жаңартылған тұқым 1965 жылы Ұлыбританияда, ал 1966 жылы CFA (Мысықтардың Америкалық қауымдастығы) тарапынан мойындалды. Алғашқы бирма мысықтары тұмсық түсті болған. Көк түстің нүктелі өрнегі 1959 жылы көк парсы желілерін пайдалану арқылы енгізілді. Кейіннен ағылшын селекционерлер шоколад, қызыл және жолақты/рысқылы нүктелі түстерді қоса, жаңа түстерді қосты. Бірма мысықтары Ragdoll сияқты жаңа тұқымдарды дамытуға да қолданылды.
Тұқымның танылуы
Бірман тұқымын алғаш рет 1925 жылы Францияда «Cat Club de France» клубы мойындады, содан кейін 1966 жылы Англияда «The Governing Council of the Cat Fancy» (GCCF) басқару кеңесі және 1979 жылы АҚШ-та «Cat Fanciers' Association» (TICA) мойындады.
Сыртқы келбеті
Бірмалық мысықтардың денесі орташа мөлшерде, тікбұрышты пішіндес, кең беті және айқын римдік мұрыны болады. Олардың құлақтары негізінде биіктігімен шамалас болуы керек және бастың үстіңгі жағына, бүйіріне қарағанда көбірек орналасуы тиіс. Көздері дөңгелек, терең сапфир көгілдір түсті болуы керек. Бірмалық мысықтың жүні орташа ұзындықта, жібектей жұмсақ болуы керек. Персиялық немесе Гималай мысықтарынан айырмашылығы, оларда астыңғы қабаты болмайды, сондықтан түйіліп қалмайды. Жүнінің түсі әрқашан нүктелі болады, әрбір лапындағы контрастты, таза ақ, симметриялық "қолғаптар" – бұл тұқымның айрықша белгісі. Ақ түс барлық саусақтарды қамтуы керек, ал алдыңғы жағында саусақтардың буынында немесе метакарпальға өтетін жерде тоқтауы керек. Бұл қолғаптар артқы жағына қарай айқын байқалатындай жоғары созылуы керек ("баулар" деп аталады), содан кейін жартылай немесе үштен төрт бөлігіне дейін созылған кері V пішімімен аяқталуы керек. Нүктелердегі кез келген басқа ақ дақтар – қателік деп есептеледі. Денесінің негізгі түсі ақтан крем түсіне дейін, нүктелерге сәйкес келетін, бірақ анағұрлым ақшыл түсті болуы мүмкін. Тейбби және торти түрлерінде қара, шоколад, көк немесе лилак түстеріне де рұқсат етіледі; басқа түстер әзірленуде.
Денсаулық
Англияда науқастардың тіркелмелерін зерттеу нәтижесінде бірма мысықтарының өмір сүру ұзақтығы 16,1 жылды құрайтыны анықталды. Палтриниери, Жиральди, Проло, Скарпа және т.б. (2017) 5000-нан астам зәр қышқылымен байланысты несеп тас ауруы жағдайларын қарастырғанда, бірма мысықтарының көрсеткіші 6,77 есе жоғары болды. Мысықтарда жақында ғана ашылған эпилепсия түрі – мысықтардың аудиогендік рефлекстік ұстамалары (FARS) бірма мысықтарында ерекше жиі кездеседі деп саналады.
Бірмандықтардың атаулары
Бірма мысық шаруашылықтарының көптеген өкілдері белгілі бір жылы туған барлық қолымызға есімдерді бір әріптен бастайтын француздық дәстүрді сақтайды. Осы тәжірибені қолданатын елдер қатарында Австралия, Канада, Франция, Жаңа Зеландия, Ұлыбритания және АҚШ бар. 2016 жылы туған қолымызға есімдер "N" әрпінен, ал 2017 жылы туғандарға "O" әрпінен басталады, және осылай әрі қарай жалғасады.