Кіріспе

Берндт Андреас Баадер (6 мамыр 1943 – 18 қазан 1977) – Батыс Германияның солшыл қанатты белсендісі және "Қызыл армия фракциясы" (ҚАФ), сондай-ақ "Баадер-Майнхоф тобы" деп белгілі ұйымның жетекшісі.

Өмір

Андреас Баадер 1943 жылғы 6 мамырда Мюнхенде дүниеге келген. Ол тарихшы және архивші доктор Берндт Филипп Баадер мен Аннелизе Гермин "Нина" (Крохер) –дің жалғыз баласы болды. Андреасты анасы, әпкесі және әжесі тәрбиеледі. Филипп Баадер Вермахтта қызмет етті, 1945 жылы Ресей майданында тұтқынға алынды және қайтып оралмады. Баадер Қызыл Армия фракциясына қатысу алдында мектепті тастап кеткен. Ол университетке бармаған RAF мүшелерінің санаулы бірі болды. Жиырма жасында Баадер Мюнхеннен Батыс Берлинге көшті, суретшілік білімі алу үшін деген сыбыс бар. Ол құрылысшы болып жұмыс істеді, содан кейін бульварлық журналист ретінде сәттілікке жете алмады. Баадер 1962 жылы Швабингер қырқынына қатысты. Анасының айтуынша, ол полицияның әрекеттерінен мемлекетте "бірдеңе дұрыс емес" деген ойға келген. Журналист Буц Петерс 1962 жылғы Мюнхеннің жазғы оқиғаларын "он тоғыз жасар үшін қорқынышты тәжірибе" деп сипаттады.

RAF-тің қатысуы

1968 жылы Баадер мен оның әйелдік серігі Гудрун Энсслин Франкфурттағы универмагты өртеуде айыпталды, олар бұл әрекетті "Вьетнамдағы геноцидке жұртшылықтың немқұрайлылығы" деп түсіндірді. Баадер мен Энсслин 1969 жылғы қарашада қашып кетті. Олар Батыс Германиядан жақтастарының көмегімен құпия түрде шығарылып, Франция, Швейцария және Италиядағы солшыл топтарды аралап, 1970 жылдың басында Батыс Германияға қайтадан жасырын кірді. Баадер 1970 жылғы 4 сәуірде Берлинде жылдамдықпен айдап бара жатқанда ұсталды. Ол автор Питер Чотьевиц атынан жалған жүргізуші куәлігін көрсетті, бірақ Чотьевицтің балаларының есімдері мен жасы туралы жеке сұрақтарға жауап бере алмағандықтан тұтқындалды. Энсслин қашу жоспарын жасады. Журналист Ульрике Майнхоф пен Баадердің адвокаттары Майнхофтың Баадермен сұхбат алатын жалған "кітап келісімін" ойлап тапты. Бірнеше аптадан кейін, 1970 жылғы мамырда, оған түрмеден тыс, Берлиннің орталық институтының кітапханасында қолқымсыз, бірақ екі қарулы күзетшінің қасында кездесуге рұқсат берілді. Майнхофқа да оған қосылуға рұқсат болды. Конфедерация мүшелері Ирен Гергенс пен Ингрид Шуберт кітапханаға чемодандармен кірді, содан кейін есікті ашып, пистолетпен қаруланған бетперделі адамды кіргізді, одан кейін чемодандардан пистолеттер шығарды. Олар 64 жастағы кітапханашыны жаралап, бауырына оқ тигізді. Баадер, бетперделі қарулы адам және үш әйел терезеден қашып кетті. Бұл топ Баадер-Майнхоф тобы деп танылды. Баадер мен басқалары "көзқарастардағы келіспеушіліктер" салдарынан қуылғанға дейін Иорданиядағы ФАТХ әскери оқу лагерінде біраз уақыт өткізді. Батыс Германияға оралған Баадер 1970-1972 жылдары банктерді тонап, ғимараттарды жарыққышты. Баадер ешқашан жүргізуші куәлігін алмаған, бірақ ол көлік жүргізуге құмар болды. Ол банды мүшелері үшін үнемі қымбат спорттық көліктерді ұрлап, ISO Rivolta IR 300 машинасымен ұсталды. 1972 жылғы 1 маусымда Баадер және басқа RAF мүшелері Ян Карл Распе мен Холгер Майнс Франкфуртта ұзақ атыс-шайқастан кейін ұсталды.

Стаммхайм

1975 жылдан 1977 жылға дейін Штутгарт қаласының Штаммхайм түрмесі аумағындағы нығайтылған ғимаратта ұзақ және қымбат сот процесі өтті. Тұтқындарға адвокаттармен кездесу алдында және кейін, контрабанданың алдын алу үшін, барлық киімдерін шешіп, тексеріп, жаңа киім берілді. 1974 жылы Мейнстің өліміне әкелген жаппай аштық акциясы кезінде философ Жан-Поль Сартр Бадерді Штаммхаймда, ол қамауда болған жерде, барып көрді. Кездесуден кейін ол Бадерді «қатыгез» («Quel con!») деп сипаттаған екен. Бадердің мінез-құлқы ұнамаса да, ол Бадердің бастан өткерген қатаң түрме жағдайларын сынады. Майнхоф 1976 жылдың 9 мамырында Штутгарттағы Штаммхайм түрмесіндегі өзінің камерасында ілініп өлгені анықталды. Қызыл Армия фракциясының мүшелері және басқалары оның неміс билігі тарапынан өлтірілгенін мәлімдеді. RAF-тің екінші буыны өз серіктерін қолдау мақсатында бірнеше ұрлық және шабуылдар жасады. 1977 жылдың сәуір айында қалған үш айыпталушы бірнеше кісі өлтіру, кісі өлтіруге талпыну және террористік ұйым құру қылмыстары үшін кінәлі деп танылып, өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Жақтастарының босатылуын талап ету үшін, 1977 жылдың 5 қыркүйегінде Кёльн қаласында бизнесмен Ханс Мартин Шлейерді ұрлады, бұл оқиға «неміс күзі» деп аталатын оқиғалар тізбегінің бастауы болды. 1977 жылдың 6 қыркүйегінде мемлекет тұтқындарды ешқандай жағдайда босатпайтынын жариялаған ресми мәлімдеме шықты, сонымен қатар сол күні RAF тұтқындарына қатысты «байланысқа тыйым салу» (Kontaktsperre) шарасы енгізілді. Бұл бұйрық түрмедегілердің бір-бірімен және сыртқы әлеммен байланысын тоқтатып, адвокаттар мен отбасы мүшелеріне дейін барлық кездесулерге тыйым салды. Тұтқындар пошта, газет-журналдар, теледидар және радиодан мә deprived болды. Мемлекет бұл шешімді тұтқындардың адвокаттарының көмегімен Шлейерді ұрлауды түрмеден басқарғаны туралы мәлімдемесімен негіздеді. 5 қыркүйекте Неверланың машинасынан қолмен салынған карта табылғаны хабарланды. 10 қыркүйекте тұтқындардың адвокаттары «байланысқа тыйым салу» бұйрығына қарсы шағымдарын қабылдамады, ал 2 қазанда ол күшіне енді. 1977 жылдың 18 қазанында RAF Францияда Шлейерді өлтірді. 1977 жылдың 13 қазанында Палестинаны азат ету халық фронтының төрт мүшесі Пальма-де-Майоркадан Франкфуртқа бағытталған Lufthansa 181 рейсін қасып алды, олардың басшысы Штаммхаймда ұсталған он бір RAF мүшесін босатуды талап етті. Ұшақ Сомалидің Могадишо қаласына жетті, ол 17 қазанның таңертеңгі сағаттарында жерге қонды. 1977 жылдың 18 қазанында таңертеңгі сағаттарда неміс GSG 9 арнайы күштерінің шабуылы кезінде Боинг-737 жолаушылары босатылды, соның салдарынан үш шабуылшы қаза табады.

Өлім

Распе өзінің өлімі туралы ресми мәліметтерге сәйкес, GSG 9 тобының жетістігі туралы контрабандалық транзисторлық радиодан білген және келесі бірнеше сағат бойы Баадермен, Энсслинмен және Мёльлермен сөйлескен, олар өзіне-өзі қол жұмсау туралы келісімге келді. Таңертең Баадер мен Распе өздерінің камераларында өлтірілген күйде табылды, олар оқ жарақатынан қайтыс болды, ал Энсслин динамик сымынан жасалған ілмекке асылып өлген. RAF мүшесі Ирмгард Мёльердің кеудесіне төрт пышақ жарақаты табылды, бірақ ол аман қалды. Бұл мәселе бойынша барлық ресми тергеулер Баадер мен оның екі серігі ұжымдық түрде өзіне-өзі қол жұмсады деген қорытындыға келді, ал Баадер-Майнхофтың биографы Стефан Ост өзінің "Баадер-Майнхоф тобы" (1985) кітабының алғашқы басылымында олар өздерін-өздері өлтіргенін айтты. Бірақ олар өзіне-өзі қол жұмсау үшін қолданған қарулар туралы пікір таласы болды. Өлімнің жайттары талқыланды: Баадер мойнының тамырына атып, оқ маңдайынан шығып кеткен деп есептелді; бірнеше рет жасалған сынақтар адамның қаруды осындай күйде ұстап, атуының мүмкін емес екенін көрсетті. Сонымен қатар, оның камерасында үш оқ тесігі табылды: біреуі қабырғада, біреуі матраста, ал өлімге себеп болған оқ еденде болды, бұл Баадер өзін-өзі өлтірмес бұрын екі рет атыпты деген жорамалды тудырды. Баадердің оң қолында оқтан күйген іздер болды, бірақ ол сол жақ қолды адам еді. Распеде оқтан күйген іздер жоқ еді. Қарулар Штаммхаймға контрабандалық жолмен әкелінді деген теория Ханс Йоахим Деллвоның (тұтқын Карл Хайнц Деллвоның інісі) және Волкер Шпейтельдің (Анжелика Шпейтельдің күйеуі) куәлігіне негізделді. Екеуі де 1977 жылдың 2 қазанында тұтқындалып, қылмыстық ұйымға қатысқандығы айыпталды; полицияның қысымымен олар кейіннен патша куәгерлеріне айналып, курьерлік қызмет атқарғанын мойындады және сот кезінде адвокаттар түрмеге заттарды контрабандалық жолмен жеткізгенін білгендерін мәлімдеді. Осы куәліктерді ескере отырып, билік олардың жаза мерзімін қысқартып, жаңа жеке басын берді. 1979 жылы екі адвокат қару-жарақ контрабандасы үшін сотталып, жазаланды. Алайда, жоғарыда айтылғандай, адвокаттар 1977 жылдың 6 қыркүйегінен кейін "Kontaktsperre" бұйрығына байланысты клиенттерімен кездесе алмады.

Миды зерттеу

Олардың өз-өзіне қол жұмсауы анық болғаннан кейін, неміс үкіметі Баадер, Майнхоф, Энслин және Распенің миларын заңсыз түрде алып, Тюбинген университетінің неврологиялық зерттеу институтында зерттеуге жіберді. Майнхофтың миында 1962 жылы жасалған қатерсіз ісікті алып тастау операциясынан қалған жарақатты тіндер болды, бұл оның мінез-құлқына әсер еткен болуы мүмкін. Басқаларының миларын зерттеу нәтижелері белгісіз. Баадердің миын алып тастаумен қатар, оның өлім маскасы да жасалды. Майнхофтан басқа барлық милардың жоғалып кеткені хабарланады және неміс билігі олардың қайда екенін анықтай алмай отыр.

Мәдени суреттер

Андреас Баадердің өлтірілуі – 1978 жылы Odd Nerdrum салған картина. "Stammheim – Die Baader Meinhof Gruppe vor Gericht" ("Stammheim – Баадер-Майнхоф тобының сотталуы") (1986) – Рейнхард Хауфтың режиссерлік жұмысы; Андреас Баадер рөлінде Ульрих Тукур, Стефан Аусттың кітабы негізінде түсірілген. Бұл фильм 1986 жылғы Берлин кинофестивалінде "Алтын аю" жүлдесін жеңіп алды. "Death Game" (1997) – Генрих Брелоердің телефильмі; Андреас Баадер рөлін Себастьян Кох сомдады. Фильм Германия жұмыс берушілер одағының (BDA) президенті Ханс Мартин Шлейерді ұрлап, одан кейін өлтіру оқиғасын баяндайды. 2002 жылы Кристофер Рот "Баадер" фильмін шығарды, басты рөлде Франк Гиринг ойнады. Фильм 1967-1972 жылдар аралығындағы оқиғаларды қамтиды. "Баадер-Майнхоф кешені" фильмінде Баадер рөлін Мориц Блейбтреу ойнады. Бұл фильм 2009 жылы "Оскар" сыйлығының "Шет тіліндегі үздік фильм" номинациясына ұсынылды.