Кіріспе

Көпірдің құлауы және пойыздың апаты Уильям МакГонагаллдың осы тақырыптағы өлеңі Тай көпірінің апаты 1879 жылы 28 желтоқсанда, жексенбі күні болған дауыл кезінде болды. Сол кезде бірінші Тай темір көпірі құлады. Солтүстіктегі Британ темір жолының (NBR) жолаушылар пойызы Эдинбургтен Абердинге дейінгі желіде Бёрнтислендтен Дундиге баратын соңғы бағытқа ұшып, оның үстінен өтіп, борттағы барлық адам қаза тапты. Сэр Томас Бух жобалаған көпір темір бағаналармен бекітілген, құйма темір бағаналармен және құйылған темірден жасалған крестті тіректермен бекітілген. Пирлер тар, ал олардың қиылысқан тіректері Бухтың бұрынғы ұқсас жобаларына қарағанда аз көлемді және мықты болды. Бух Форт мұхиты арқылы теміржол көпірін жобалау кезінде жел жүктемесі туралы сарапшы кеңес сұрады; осы кеңес нәтижесінде ол Тейн көпірінің жобалауында жел жүктемесіне нақты жол бермеді. Бұған қоса, детальдарды жобалауда, техникалық қызмет көрсетуде және құймалардың сапасын бақылауда басқа да кемшіліктер болды, олардың барлығы, кем дегенде, Бюхтың жауапкершілігіне тиесілі болды. Бух апаттан кейін бір жыл өтпей қайтыс болды, оның беделі құлдырап кетті. Болашақтағы британдық көпірлердің жобаларында желдің жүктемесі ескерілуі керек болды, сондықтан Форт көпірінің Бухтың дизайны қолданылмады. 2024 жылға қарай ол Ұлыбритания тарихындағы бесінші ең қасіретті темір жол апаты болып табылады, сондай-ақ Шотландия тарихындағы екінші ең қасіретті темір жол апаты болып табылады, Ұлыбританияның ең қасіретті: Квинтиншилл темір жол апаты.

Көпір

Тей темір жолының алғашқы көпірінің құрылысы 1871 жылы басталды. Алғашқы жобада көпірді жартасқа тірелген кірпіш піллермен ұстап тұру керек еді. Сынақ бұрғылаулар өзен астындағы тау жыныстарының тереңдігі көп емес екенін көрсетті. Көпірдің екі шетінде де көпірдің арқалықтары палубаның арқалықтары болды, олардың жоғарғы жақтары іргетастармен тепе-тең, бір жолды темір жол үстінде жүреді. Алайда көпірдің орталық бөлігінде ("жоғарғы арқалықтар") көпір арқалықтары желкенді кемелердің Пертке өтуіне мүмкіндік беру үшін қажетті жол беру үшін (олардың ішінде темір жолмен) айлақтың үстіндегі торлар арқылы жүреді. Тас негізінің тереңдігі сынақ бұрғылаудан көрінгеннен әлдеқайда терең, ал көпірдің дизайнері сэр Томас Буш бұрышты қайта жобалап, оған көбірек іргетастар мен сәйкесінше ұзын арқалықтар салды. Қазір айлақ іргетастары өзенге кірпішпен қапталған темірден жасалған кассиндарды батырып, бетонмен толтыру арқылы салынған. Оларды көтеріп тұру керек салмақты азайту үшін Бух ашық торлы темір скелет пірстерін қолданды; әрбір пірсте көп қабатты темір бағаналар болды, олар көпір арқалықтарының салмағын алды. Әр кемежайдағы бағаналарды бір-бірімен ілгектеп, берік етіп ұстайтын, темірден жасалған көлденең тіректер мен диагональды тіректер орнатылған. Негізгі тұжырымдама жақсы белгілі болды, бірақ Тай темір көпірінде теңіз айлағының өлшемдері каисонмен шектелген. Көпірдің жоғарғы бөлігінде 13 арқалық орнатылған. Термиялық кеңеюді қамтамасыз ету үшін олардың он төрт тіректерінің тек үшеуінде тірек пен белдікке тұрақты байланыс орнатылған. Осылайша, жоғары бағаналы арқалықтардың үш бөлімдері болды, әр бөлімдегі арқалықтар бір-бірімен құрылымдық байланыста болды, бірақ басқа бөлімдердегі көршілес арқалықтармен емес. Оңтүстік және орталық бөлімдер бір деңгейге жуық болды, бірақ солтүстік бөлім Дундиге қарай 73-тен 1-ге дейін ауытқумен төмендеді. Көпірді Хопкин Гилкс және компаниясы (Гилкс) салған, бұл Миддлсборо компаниясы бұған дейін Бухпен темір виадукталарда жұмыс істеген. Гилкс, алдымен Тессидте барлық темір бұйымдарын өндіруді көздегеннен кейін, құйма темір бөлшектерін өндіру үшін және құюдан кейінгі шектеулі өңдеуді жүргізу үшін Вормиттегі құю цехын қолданды. Гилк қаржы жағынан қиындыққа тап болды; олар 1880 жылы сауда жасауды тоқтатты, бірақ апаттан бұрын 1879 жылдың мамырында таратуды бастады. Буштың ағасы Гилкестің директоры болған, ал үшеуі де отыз жыл бұрын Стоктон мен Дарлингтонның әріптестері болған; 1876 жылдың қаңтарында Эдгар Гилкес қайтыс болғанда, Буш £35,000 бағаланған акцияларды мұра етті, бірақ Гилкестің қарыз алуының £100,000 кепілдігіне де қарыз болды және өзін құтқара алмады. Құрылысты өзгерту шығынды арттырып, кідіртуді қажет етті, ал 1877 жылдың ақпан айында жоғары арқалықтардың екеуі орнынан көтерілген кезде құлап кеткеннен кейін күшейді. Алғашқы қозғалтқыш көпірден жеті айдан кейін өтті. Сауда кеңесінің тексеруі 1878 жылдың ақпан айында үш күн бойы жақсы ауа райы кезінде жүргізілді. Көпір жолаушылар көлігі үшін жылдамдық шектелуімен пайдалануға берілді. Тексеру туралы баяндамада былай делінген: Егер мүмкін болса, мен бұл жерге тағы бір рет барғанда, көпірден вагондар жүретін пойыздың күшті желдің әсерін байқауға мүмкіндік алғым келеді. Көпір жолаушылар үшін 1878 жылы 1 маусымда ашылды. Бух 1879 жылы маусым айында, королева Виктория көпірді пайдаланғаннан кейін, ерлік атағын алды.

Апат

1879 жылы 28 желтоқсанның жексенбі күні кешке Бофорт шкаласы бойынша 10 - 12 шамасында болған дауыл көпірдің түзу бұрышымен соқты. Куәгерлердің айтуынша, бұл дауыл олар сол аймақта өмір сүрген 20-30 жыл ішінде көрген дауылдай болған; біреулер оны "ұран" деп атады, ол Қытай теңізінде болған тайфун сияқты ауыр болды. Желдің жылдамдығы Глазгода (сағаттың орта есеппен) және Абердинде өлшенді, бірақ Дандиде емес. Желдің жылдамдығы қысқа аралықта жоғары болды, бірақ тергеу кезінде сарапшы куә олардың сенімді еместігін ескертті және басқа жерде алынған оқулардан Дундидегі жағдайларды бағалаудан бас тартты. Қол жетімді ақпараттың бір заманауи түсіндірмесі желдің қатты соғатынын көрсетеді. Темір жол көпірін пайдалану бір уақытта бір пойызға белгі беру блогы жүйесімен белгі ретінде таяқпен шектелген. Сағат 19.13-те Бёрнтислендтен шыққан Солтүстік Британ темір жолының (NBR) жолаушылар пойызы (класс 224 локомотивінен, оның тендерінен, бес жолаушылар вагонынан және багаж фургонынан тұрады). Тергеу кезінде жел дөңгелек флангтерін жүретін рельске итеріп отырғаны туралы куәлік тыңдалды. Бұл көпірден өткен алғашқы пойыздың жолаушысы Джон Блэк, теміржолдан шығудан қорғайтын қорғану рельстері жүретін рельстерден сәл жоғары және ішке қарай орналасқанын түсіндірді. Сол сәтте "екіден жарық жарқырап, бірден қараңғылық орнады. Пойыздың артқы шамдары, оттың ұшқыны мен жарық бірден жоғалып кетті". Тек пойыз ғана емес, биік арқалықтар мен олардың тірек бағаналарының темір конструкциясының көп бөлігі де өзенде болды. Кейіннен апатты жерлерді зерттеген суға түсушілер пойыздың әлі де арқалықтардың ішінде, қозғалтқышы оңтүстік 5 аралық бөлімнің бесінші аралығында екенін тапты. 59 адамның денесі табылған, тірі қалғандар жоқ. Дундиге 56 билет көпірден өтпес бұрын пойыздағы жолаушылардан жиналған; маусымдық билет иелері, басқа бағыттар үшін билеттерді және теміржол қызметкерлерін есепке алғанда, пойызда 74 немесе 75 адам болған деп есептеледі. Белгісіз құрбандар жоқ деп айтылды және 75-тің жоғары саны Dundee Courier газетінің ертедегі хабарламасында екі еселенгеннен туындайды, бірақ тергеу өз зардап шеккендер санын баспасөзден алған жоқ; ол ант еткен куәлікті алды және өз сомаларын жасады.

Дәлел

Тергеу соты (темір жолдарды реттеу туралы 1871 жылғы Заңның 7-бөліміне сәйкес сот тергеуі) дереу құрылды: Генри Кадоган Ротери, апат комиссары, төрағалық етті; темір жол инспекторы Уильям Йолланд және Уильям Генри Барлоу, Азаматтық инженерлер институтының президенті. 1880 жылдың 3 қаңтарында олар Дундиде дәлелдемелер жинады; содан кейін олар егжей-тегжейлі тергеу жүргізу үшін білікті инженер Генри Лоуды тағайындады. Оның есебін күтіп, олар Дундиде (26 ақпан - 3 наурыз) тыңдаулар өткізді; оны алғаннан кейін олар Вестминстерде (19 сәуір - 8 мамыр) құлаудың инженерлік аспектілерін қарастыру үшін отырды. Сол кезде темір жол, көпірдің мердігері мен Буштың жеке заңгерлері болды, ал NBR Джеймс Брюнлиз мен Джон Кокрейннен тәуелсіз кеңес алды, екеуі де ірі құйма темір құрылымдарының мол тәжірибесі бар инженерлер. Тергеудің негізгі мақсаты - қайталануды болдырмау, кінәлауды бөлу, жауапкершілікті немесе кінәлілікті бөлу немесе нақты не болғанын анықтау - анықтамалық шарттарда нақты көрсетілмеген. Бұл Вестминстер сессиясы кезінде қиындықтарға әкелді (қозғалыстармен аяқталды). Сот маусым айының соңында өз қорытындыларын жариялаған кезде Барлоу мен Йолланд қол қойған тергеу есебі мен Ротеридің азшылық есебі болды.

Басқа куәгерлер

Екі куәгер солтүстікке қарай жоғары арқалықтарды қарап, пойыздың жарығын 3 - 4-ші жоғарғы арқалыққа дейін көрді, олар жоғалған кезде; бұған пойыздың солтүстікке қарай жоғары арқалықтарынан үш жарық түсті. Бір куә осы жоғары арқалықтардың солтүстік шетінде алға бірінші және соңғы арасында он бес секунд туралы айтты, басқа олар арасында аз уақыт, солтүстік шетінде барлық болды. Үшінші куәгер "көпірден оттың көптігі құлап түскенін" көрді. Төртіншісі биік белдіктердің солтүстік жағында өзенге құлаған белдікті көргенін айтты, содан кейін оңтүстік биік белдіктерде қысқаша жарық пайда болды, басқа бір белдік құлаған кезде жоғалып кетті; ол отты немесе жарқырауды атаған жоқ. "Экс-провост" Робертсон Тайдағы Ньюпорттағы үйінен көпірдің көп бөлігін жақсы көретін, бірақ басқа ғимараттар оның оңтүстік биік арқалықтарды көруіне кедергі келтірді. Ол пойыздың көпірдің үстінде қозғалатынын көрді; содан кейін солтүстік биік арқалықтарда пойыз оларға жетуден бұрын, ол "жарықпен жарықтандырылған екі тұғырды көрді, алдымен бір жарқырап, содан кейін тағы бірін" және енді көпірдегі жарықтарды көре алмады; ол жасай алатын жалғыз тұжырым - бұл жарықпен жарықтандырылған тұғырлар солтүстіктен оңтүстікке қарай шамамен 75 градусқа қарай көпірдің жарықтарымен жарықтандырылған тұғырлар.

Көпірдің қалай пайдаланылғаны пойыздардың жылдамдығы және көпірдің тербелісі

Бұрынғы проректор Робертсон қараша айының басында Дунди мен Ньюпорт арасында маусымдық билет сатып алған болатын және жоғары арқалықтар арқылы солтүстікке қарай жүретін жергілікті пойыздардың жылдамдығынан алаңдай бастады, бұл тік және бүйірлік тербелістерге әкеліп соқты. Дундидегі станса басшысына үш рет шағымданғаннан кейін, пойыздың жылдамдығына әсер етпегеннен кейін, желтоқсан айының ортасынан кейін ол өзінің маусымдық билетін тек оңтүстікке сапарға, солтүстікке қарай өтетін өткелдер үшін паромға пайдаланған. Робертсон пойызды өзінің қалта сағатымен уақытқа сай бағалады, ал темір жолға күмәнді пайдасын тигізу үшін ол бес секундқа дейін дөңгелектеп берді. Қалыпты жағдайда, бұл уақыт 65 немесе 60 секунд болды, бірақ екі рет 50 секунд болды. Жағалаудан бақылау кезінде ол белдіктер арқылы жүретін пойыздарға 80 секунд өлшеді, бірақ ол кез-келген пойызда жүрмеді. Солтүстікке қарай жүретін жергілікті пойыздар жиі кешіктірілуден аулақ болу үшін ұсталып, көпірден өтіп бара жатқанда уақытты қалпына келтіреді. Көпірдің солтүстік жағындағы ауытқушылық оңтүстікке бағытталған жергілікті тұрғындарға осындай жоғары жылдамдықты болдырмады. Робертсон өзінің байқаған қозғалысын өлшеу қиын екенін айтты, бірақ бүйірлік қозғалысы, мүмкін, пойыз емес, көпірдің әсерінен болды және әсері жоғары жылдамдықта айқын болды. Тағы төрт жолаушы Робертсонның уақытын қолдады, бірақ тек біреуі көпірдің қозғалуын байқады. Дунди станциясының бастығы Робертсонның жылдамдық туралы шағымдарын (оның тербеліске қатысты ешқандай уайымдары жоқ еді) жүргізушілерге жіберді, содан кейін уақытты кабинадан кабинаға тексерді (көпірдің екі шетінде пойыз баяу жүріп, эстафетаны жинады немесе тапсырды). Алайда ол ешқашан жоғары балкалар арқылы жылдамдықты тексерген емес. 1879 жылдың ортасында көпірдің үстінде жұмыс істеген суретшілер оның үстінен пойыз өткенде дірілдегенін айтады. Пойыз оңтүстік биік арқалықтарға кіргенде көпір солтүстік жағында шығыс пен батыстан және одан да қатты жоғары мен төмен сілкінді. Пойыз жылдам жүретін кезде, діріл күшейе түсті, ол солай болды: "Файф қайығы аяқталып, пойыз көпірдің оңтүстік жағына ғана жеткенде, ол қатты диск болды". Бұл құбыры жоғары және төмен қозғалыстан да қауіпті, ал ең үлкені - жоғары және төменгі арқалықтардың арасындағы оңтүстік тұйықта. Ол қозғалыс амплитудасын өлшеуге дайын емес еді, бірақ қысымға түскенде, ол ұсынды. Алайда суретшілердің бірінің бастығы өзінің көрген жалғыз қозғалысы солтүстікке-оңтүстікке қарай екенін және бұл шамадан аз болғанын айтты.

Көпірдің қалай сақталғаны сыбырлаған байламдар мен жарылған бағаналар

Солтүстік Британ темір жолы жолдарды ұстады, бірақ көпірдің техникалық қызмет көрсетуін қадағалау үшін Бушты ұстады. Ол Генри Ноблді көпірдің инспекторы етіп тағайындады. Нобль инженер емес, кірпішші болғандықтан, Бухтың жұмысында жұмыс істеген. Кеме айлағының іргетастарын тексеріп, өзен төсенішін айналасынан сыпырып жатқандығын тексергенде, Нобл кейбір диагональды байламдар "сөйлесіп" жатқанын байқады және 1878 жылдың қазан айында оны түзетуге кірісті. Диагональды бекітпелер бағананың жоғарғы бөлігіндегі бір тұтқадан іргелес бағанадағы эквивалентті қиманың түбіндегі тұтқаға бұралған екі шүмекті табаққа дейін баратын жалпақ арқалықтармен жасалды. Бар және слинго тақталарының бәрінде бірдей бойлық ойығы бар. Сырғанақ тақталардың арасына байлау тақтасы қойылып, үш тесік тегістеліп, бір-біріне жабысып, содан кейін үш тесік арқылы гиб орнатылды. Содан кейін екі "котер" (металл клин) қалқаның қалған бөлігін толтыру үшін орналастырылды және галстукті кернеуге салу үшін қатты кернелді. Noble cotters тым кішкентай болды және бірінші кезекте қатты айдап емес еді, бірақ болжамға байланысты байлам cotters босатылған, және тіпті толық жетеленіп болса, слот толтырмайды және кернеу астында бар. Қосымша таңбалау бөлшегін еріген коттедждердің арасына орнату және коттедждерді кіргізу арқылы Нобл еріген байламдарды қайта бекітіп, олардың шапшаңдауын тоқтатты. Көпірде 4000-нан астам гиб және котер буындары болды, бірақ Ноблдің айтуынша, тек 100-ге жуығын ғана қайта тарту керек болды, көбісі 1878 жылдың қазан-қараша айларында. 1879 жылы желтоқсанда соңғы рет тексерілгенде, тек екі байламға ғана көңіл бөліну керек болды, екеуі де биік арқалықтардың солтүстігіндегі тіректерде. Нобл төрт бағана бөлімдерінен жарықтар тапты - біреуі биік арқалықтардың астында, үшеуі солтүстікке қарай - содан кейін құйылған темір дөңгелектермен байланған. Нобль Бухпен жарылған бағаналар туралы кеңескен, бірақ шағылысқан байламдар туралы емес.

Көпірдің қалай салынғандығы Вормит құю зауыты

Wormit құю фабрикасының жұмысшылары бағаналар "Кливленд темірінен" құйылған деп шағымданады, ол әрқашанда "жақсы шотланд металлдан" гөрі құю оңай емес және ақаулы құймаларды беру мүмкіндігі жоғары. Қалыптар тұщы сумен ылғалданған, өзектер дұрыс бекітілмеген және жылжытылған, бұл бағана қабырғасының қалыңдығын тепе-теңсіз етті. Құюшы зауыттың бригадирі бұрыштамалардың кемшіліктері бар екенін түсіндірді; жетіспейтін металл "жанып" қосылды. Егер құйманың бұрыштарында немесе басқа құйма ақаулары болса, олар "Бьюмон жұмыртқасымен" толтырылады (оның ішінде бригадир осы мақсатта қор сақтады) және құйма пайдаланылды.

Көпірдің қалай салынғаны басқару және тексеру

Гилкстің жұмысшыларын бұрынғы мердігерден мұра еткен. Резидент инженердің астында 7 қызметкер, оның ішінде құю цехының жетекшісі болды. Алғашқы құю менеджері биік арқалықтардың көпшілігі ілмекті бағаналық бөлімдер құюдан бұрын кетті. Оның орнына келген адам көпірдің құрылысына да бақылау жасады, ал құю жұмыстарына бақылау жасаудың тәжірибесі жоқ еді. Ол "жанып" жатқанын білген, бірақ Бомонт жұмыртқасын қолдануды шеберлер одан жасырды. Көпірдің құймаларында ақаулар болған кезде, ол зақымданған бағаналарды пайдалануға бермейді, сондай-ақ қабырға қалыңдығы біркелкі емес бағаналарды да өткізбейтінін айтты. Бұл - құюда тәжірибесі аз болған және бригадирге арқа сүйеген инженердің тапсырмасы бойынша. Жұмыс тәжірибесі үшін Gilkes жауапкершілікке тартылса да, олардың NBR-мен жасасқан келісімшартында мердігердің барлық жұмысы Bouch-тың жұмысты мақұлдауына байланысты болды. Сондықтан Бух аяқталған көпірдің кез келген ақаулы жұмысына кінәлі болады. Алғашқы құюшы бригадир, мас болғандықтан жұмыстан босатылған, Гилкестің алғашқы құймаларда тепе-теңсіздіктерді жеке тексеріп жатқанына кепілдік берді: "Гилкес мырза, кейде екі аптада бір рет, кейде айына бір рет, бір бағанда балғамен соққы беріп, алдымен бір жағында, содан кейін екінші жағында, және ол олардың көпшілігін осылайша соққылайтын". Буш тексеруге 9000 фунт стерлингтен астам қаржы жұмсаған (оның жалпы ақысы 10 500 фунт стерлинг болды). Буш соттың алдында Патэрсонның жасы "менің жасым" деп айтты, бірақ іс жүзінде Патэрсон 12 жасқа үлкен еді және тергеу кезінде сал болып, дәлелдеме бере алмады. Кейін тағайындалған басқа инспектор Буштың атынан монтаждау сапасына тексерілген, бірақ бұл көпiр боялғаннан кейін (бұрыш ашылғанға дейін және 1879 жылдың жазында суретші куәгерлер болғанға дейін), ол кез-келген жарылыстар немесе күйіп кету белгілерін жасырды (бұл инспектор кез-келген жағдайда ол бұл белгілерді көргенде білмейді деп айтқан). Құрылыс барысында Нобл іргетастар мен кірпіш жұмыстарына қамқорлық жасады.

"Қираған үйінділердің дәлелі"

Генри Лоу көпірдің қалдықтарын тексерді; ол жұмыс істеу мен дизайнның егжей-тегжейлі кемшіліктерін хабарлады. Кейінірек куәлік берген Кокрейн мен Брунлиз көбінесе келісті.

Көпір материалдары

Девид Киркалди көпірдің материалдарын, құйма және балқытылған темір үлгілерін, сондай-ақ бірқатар бұрандаларды, шнурларды және байланысты шнурларды сынады. Ал бұрандалар "қажетті темірден жасалған". Алайда, 20 тонна жүк тиеген кезде, байламдар мен дыбыс тақталары күтілгеннен әлдеқайда төмен болды. Екі байлам

Жоспар бойынша болжанатын жел жүктемесі

Бух көпірдің дизайнын жасаған, оның есептеулеріне Аллан Стюарт көмектескен. Апаттан кейін Стюарт Уильям Полга көпірдің қаншалықты төзімді болу керектігін есептеуде көмектесті. Стюарттың өкілеттігі бойынша олар көпір "әдеттегі қауіпсіздік шегімен" жел жүктемесіне қарсы жобаланған деп болжаған. Бух талқыланған кезде, ол "Форт көпірі туралы баяндамаға сүйене отырып", болжауды қабылдады және сондықтан жел жүктемесін ерекше ескермеді. Ол 1873 жылы Корольдік астроном сэр Джордж Бидделл Эйридің Буштың Форт өзеніндегі аспалы көпірдің дизайны туралы кеңес берген кеңесін білдірді. Бұл шамадан тыс жел қысымы жергілікті жерде кездеседі, бірақ 1600 футтан (488 м) астам арақашықтыққа шаққанда бұл орынды болады. Бұл кеңесті бірқатар атақты инженерлер қолдады. Бух сонымен қатар 1869 жылы Йолланд берген кеңеске тоқталып өтті. Сауда кеңесі 200 футтан (61 м) төмен аралықтағы жел жүктемесі үшін арнайы жәрдемақы талап етпеді, бұл бағаналар емес бағаналардың дизайны үшін екенін атап өтті. Поул Смитонның жұмысына сілтеме жасады, онда желдің күшті болуы , желдің жоғары болуы немесе одан жоғары болуы үшін жоғары мәндер келтірілді, бұл олардың аз сенімді екендігі туралы ескертумен. Бранлиз Солвей виадуктасында жел жүктемесін ескермеген, өйткені аралық қысқа және төмен болғандықтан, егер оған қажет болса, ол 45 қауіпсіздік шегімен (темірдің беріктігін шектеп) жобалаған болар еді. Поул оны елемеді, өйткені ешқандай сілтеме берілмеген; ол көпірлерді жобалау кезінде инженерлер оған назар аударған жоқ деп сенді; ол ақылға қонымды жәрдемақы деп ойлады; Роберт Стивенсон Британия көпірі үшін осыны болжаған. Бенджамин Бейкер қауіпсіздік шегімен жобалайтынын айтты, бірақ 15 жыл бойы қарап, желдің құрылысты құлағанын әлі көрмеді. Ол Ранкиннің қысымына күмәнданады, өйткені ол эксперименталист емес еді; деректердің Глазго университетінің астрономия профессоры Региустың бақылаулары екенін айтты, ол профессордың оқуларды алу үшін жабдықтары бар екеніне күмәнданады.

Бейкердің талдауы

Бейкер жоғары арқалықтарға желдің қысымы , Дундидегі ғимараттар мен көпірдің оңтүстік жағындағы сигнал кабиналарындағы осал құрылымдарға зақым келмегендіктен, артық болмағанын дәлелдеді. Тергеу бұл жерлер әлдеқайда қорғалған деп есептеді, сондықтан бұл дәлелді қабылдамады. Бейкердің Форт темір көпіріндегі жел қысымы туралы кейінгі жұмысы метеорологтардың шамадан тыс бағалап жатқанын көрсетті, бірақ оның деректерді шамадан тыс түсіндіруі мүмкін.

Көпірдің бұзылуын модельдеу және алынған қорытындылар

Поул мен Лоу көпірдің ауғалуы үшін қажетті жел жүктемесін есептеп шығарды (жел бағытындағы бағаналарды айлақтың қабырғасына бекіткен бұрандаларды ұстап тұру үшін ешқандай несие алмады) және қатты жел көпірдің бұзылуына себеп болмай, көпірдің ауғалуы керек деген қорытындыға келді (Поул жел жүктемесіндегі байламдардың кернеуін шамалы жүктемеде 5 тоннадан астам "әдеттегі қауіпсіздік шегі" деген бағаны есептеп шығарды, бірақ ол әлі де сәтсіздік кернеуінің жартысы ғана). Поле поездың ең жеңіл вагонын (екінші сыныпты вагоны) аудару үшін қажетті жел жүктемесін көпірді аудару үшін қажеттіден аз деп есептеді; ал Law вагондағы жолаушылар санының Поледен көп екендігіне және вагондарды желден ішінара қорғайтын биік арқалықтарға байланысты қарама-қарсы қорытындыға келді.

Заң: себептері желдің жүктемесі, нашар жобалау және сапаның нашар бақылауы

Лоу көпірдің жобаланған, егер ол орындалуы жағынан кемелді болса, көрінгендей сәтсіздікке ұшырамайтын еді (Кокрайн одан әрі барды; ол "қазір тұрды"). Есептеулер көпірдің жобаланғандай, барлық бөлшектері өздерінің белгіленген орнында және байламдар біркелкі жүктеледі деп болжады. Егер көпір төмен жел жүктемелерінде бұзылса, бұл оның дизайн мен жұмыстағы ақаулары тепе-тең емес жүктемелерге әкеліп соқты, көпірдің беріктігін айтарлықтай төмендетеді және есептеуді жарамсыз етеді. (Бұштың көпірдің құлауының жалғыз себебі - балканың соқтығысуынан зақымдануы деген көзқарасы аз қолдау тапты).

"Поезд бағандарға соқты ма?"

Буштың адвокаты куәгерлерді соңғы рет шақырды; сондықтан оның жолдан шығу мен соқтығысу туралы алғашқы әрекеттері жалпыға бірдей жанашыр емес сарапшы куәгерлерді қарсы тергеу кезінде бөлшектеліп жасалды. Ол көпір құлағанға дейін "арбалардың жолдан шығып кеткенін көрсететін ештеңе көрмегенін" және Кокрейн мен Брюнлистің де көргенін айтты. Оларға бір немесе бірнеше вагондардың желден шығып кетуіне және содан кейін арқалықтарға соқтығысуына қатысты берілген физикалық дәлелдер шектеулі болды. Соңғы екі көлік (екінші сыныпты вагон және тоқал машинасы) зақымдалған болып көрінді, бірақ (Лоудің айтуынша) олар аз берік болды және басқа вагондар зақымдалмаған. Кокрейн мен Брунлиз вагондардың екі жағы да "бірдей" зақымдалған деп қосты. Бух рельстер мен олардың орындықтарының соңғы екі вагондарды ұстап тұрған арқалықта талқандалғандығын, екінші сыныпты вагондардың осьтік қорабының шығыс арқалықтың төменгі буында ажыратылып, аяқ тақтасының шығыс жағында толықтай алып кетілгенін, арқалықтардың бұзылып, арқалықтардың арқалықтардың шатырына жанасқандығын және Ньюпортта жабылған, бірақ өкінішке орай, кейіннен жабылған доңғалақты дөңгелектің белгілері бар тақтайшаны көрсетті. Бухтың көмекшісі екі қатар көлденең сызау белгілерін (металл немесе бояудағы өте кішкентай сызаулар) соңғы екі вагондардың төбелерінің биіктігіне сәйкес келетінін дәлелдеді, бірақ ол сәйкес келетін биіктіктерді білмеді. Осы абразиялардың бірінде, бір қақпақ басы көтеріліп, ағаш сынықтары байламның арқауы мен жабу табағының арасында орналасты. Содан кейін бесінші арқалықтағы (екінші екі артқа қарайтын вагондардың солтүстігінде) байламдардағы флангалар белгілері дәлелденді, "бағандармен соқтығысу" теориясы тендер артындағы барлық нәрсе жолдан шығып кеткендігіне сәйкес өзгертілді. Жеңіл ілесу (бұл арқалыққа тиісуге болмайтын) шығыс арқалықтың төменгі буында да табылған. Бесінші арқалықпен таңбаланған екі тірек жасалды; біреуі 3 таңбалы болды, бірақ олардың екеуі төменгі жағында болды. NBR жылжымалы құрамға жауапты Дугальд Драммонд дөңгелектің фланцаларын тексерді және егер олар орындықтарды сындырып жіберсе, күтілетін "көктемдерді" таппады. Егер екінші сыныпты вагондар жылдамдықпен кез-келген затты соқтырса, онда ол "барлығын шауып тастаған" болар еді, бірақ оның астына әсер етпейді. Егер шығыс арқалықпен соқтығысу раманы бұрса, ол шығыс жағын қарсы келе жатқан тежегіш фургонға ұсынған болар еді, бірақ раманың батыс жағы көбірек зақымдалған. Оның шығыс табаны алынып тасталмаған; каретада ешқашан (екі жағынан да) болған емес. Жалаң жерлер рельстен жоғары және рельстен 3 метр жоғары орналасқан, ал каретаның төбесінің биіктігіне сәйкес келмеген. Драммонд вагондар темір жолдан құлап бастағаннан кейін ғана жолға шығады деп ойламады, сондай-ақ желдің (жеңіл немесе ауыр) көлікті ұрып тастағанын білген жоқ.

"Көпірдің құлауының шынайы себебі"

Йолланд пен Барлоуның айтуынша, "көпірдің құлауына 1879 жылы 28 желтоқсан түнінде желдің күшін ұстап тұру үшін арқандық бекітпелер мен бекітулердің жеткіліксіздігі себеп болды. Көпір бұрын басқа желдермен тартылған болатын". Ротери келісіп: "Бұл көпірдің құлауына себепші болғанның жаман салынған және жақсы күтілмеген құрылысқа әсер еткен желдің қысымы екендігіне күмән жоқ" - деп сұрады. Сондықтан ол (өзінің айтуынша) айналадағы дәлелдемелердің қолдауымен көпірдің солтүстік жағында бұзылуы мүмкін деген қорытындыға келді; ол пойыз көпір құлағанға дейін арқалықтарға соқтығысқан деген пікірді жоққа шығарды. Сондықтан олардың есебі пойыздың арқалыққа соқпайтыны немесе желдің жүктемесіне қарсы қауіпсіздік шегін қамтамасыз ететін көлденең тіректері бар көпір пойыздың арқалыққа соққы беруінен аман қалуы туралы пікірге сәйкес келеді. Йолланд пен Барлоу "сауда кеңесі жел қысымына қатысты ешқандай талап қойған жоқ және инженерлік кәсіпте темір жол құрылыстарындағы жел қысымына қатысты түсінікті ереже жоқ сияқты; сондықтан біз Сауда кеңесіне осы мақсатта ережелерді бекіту үшін қажетті шараларды қабылдауын ұсынамыз". Ротэри бұған келіспей, инженерлердің өздері "түсінікті ережеге" жетуі керек деп ойлады, мысалы, француз немесе АҚШ ережесі .

Есептердің презентациялық айырмашылықтары

Ротеридің азшылық баяндамасы талдауда егжей-тегжейлі, атаулы адамдарды кінәлауға дайын және көбірек келтіріледі, бірақ соттың ресми баяндамасы салыстырмалы түрде қысқа, оған Йолланд пен Барлоу қол қойды. Ротери оның әріптестері бұл олардың құзыреті шегінен тыс деп, оған қосылудан бас тартқанын айтты. Алайда, алдыңғы 7-бөлімдегі тергеулер өздерін кінәлауды (Торп темір жол апаты) немесе кінәсіз деп санаған (Шиптон Червеллдегі пойыз апаты) жеке тұлғаларды өздері қалағандай кінәлауды еркін сезінді және Буштың адвокаты Йолланд пен Барлоумен тексергенде, олар Роттеримен келіскендерін жоққа шығарды: "Бұл кемшіліктер үшін дизайн, құрылыс және техникалық қызмет көрсетуде, біздің ойымызша, сэр Томас Буш негізінен кінәлі".

7-бөлімдегі тергеулер

1871 жылғы теміржолдарды реттеу туралы заңның 7-бөлімі бойынша ешқандай сот тергеуі жүргізілген жоқ, 1968 жылы Хиксон теміржол апаты теміржол инспекциясының автоматтандырылған деңгейлі өткелдерге қатысты саясатын және Көлік министрлігі (Инспекцияның бас үкіметтік бөлімі) қалыпты емес жүктердің қозғалысын басқаруды күмәнге салды. Қажетті тәуелсіздік деңгейін қамтамасыз ету үшін 7-бөлім бойынша сот тергеуін жүргізу қажет деп саналды. Құрылымы мен тапсырмасы Тай көпірі туралы тергеуден гөрі жақсы анықталды. Брайан Гиббенс, QC, екі сарапшы бағалаушымен қолдау тапты және кінә / жауапкершілік туралы, бірақ жауапкершілік / кінә туралы емес.

Еске салулар

Локомотивтің NBR нөмірі. 224, Томас Уитли жобалаған және 1871 жылы Коулерс заводында салынған 4 4 0-ы, құтқарылып, жөнделген, 1919 жылға дейін қызметте болды, "Сыңғырғыч" деген лақап атпен; көптеген ырымшыл жүргізушілер оны жаңа көпірден өткізуге асықпайтын. Алғашқы көпір бағаналарының тұқымдары әлі күнге дейін Тайдың бетінен көрінеді. Дунди мен Вормитте көпірдің екі шетінде ескерткіштер орнатылған. Көпірдің бағанасы Дундидің көлік мұражайында орналасқан. 2019 жылдың 28 желтоқсанында Dundee Waterfronts Walks Тай көпірінің апатының 140 жылдығына орай еске алу жүрісін өткізді.

Демалыс күнін ұстанатын адамдар

Жексенбі күндері іс-әрекетті шектеу керектігін жақтаған шәмбелік қозғалыстың кейбір мүшелері апатты Құдайдан келген жаза деп түсіндірді. Шотландияның еркін шіркеуінің дін қызметкері Джеймс Бегг темір жолды сынға алып, "Біздің ірі мемлекеттік компаниялар Құдайдың демалыс күнін қорқынышты түрде қорлады" деп мәлімдеді, сондай-ақ құрбандарды сынға алып, "Олардың көпшілігі Құдайдың заңын бұзатынын білген кезде, оларды алып кетіпті деп ойлау қорқынышты емес пе? " деп жазылған.

Қазіргі заманғы қайта түсіндірулер

Соңғы 40 жылда көптеген қосымша дәлелдер ұсынылған, бұл "криминалистік инженерияға" шын мәнінде не болғанын қайта түсіндіруге әкелді.

Апаттық туралы әдебиеттер

Апат бірнеше әндер мен өлеңдерге, ең танымал Уильям МакГонагалдың "Тей көпірінің апаты" атты өлеңіне әсер етті, ол күлкілі болып саналады. Бұл оқиғадан қатты шоққан неміс ақыны Теодор Фонтан өзінің өлеңін жазды. Ол трагедия болғаннан кейін он күн өткен соң ғана жарияланды. С. Хорнның "Тей көпірінің апатының естелігі" балладасы 1880 жылы мамыр айында кең тарау ретінде жарияланды. Ол апат сәтін былайша сипаттайды: