Джеймс Балфур, Лорд Питтендрейх: Өмірбаяны мен саяси қызметі

Кіріспе

Шотланд заңгері, судья және саясаткер (1583 жылы қайтыс болды)

Джеймс Балфур, Питтендрейх лорды (шамамен 1525 – 1583) – шотланд заңгері, судья және саясаткер.

Өмір

Монквеннидегі Эндрю Балфурдың ұлы, ол Шотландия шіркеуінің құқық саласы үшін білім алды. Балфур кардинал Битонды өлтіруге және Сент-Эндрюс қамалының қоршауына қатысты. 1547 жылдың маусымында француз әскерлері қаланы басып алғаннан кейін, ол Джон Нокс және басқалармен бірге Файфтың Сент-Эндрюстегі галерея құлы болуға сотталды. 1549 жылы босатылып, протестантизмді жоққа шығарды, Мэри де Гиздің қызметіне кіріп, құқықтағы маңызды лауазымдармен марапатталды. Кейін ол протестант ақсүйектер тобы – қауым иелеріне қосылды. Олар жас шотланд королевасы Мэридің Франция дофиніне (кейін Францияның Франсуа II-сіне) үйленуіне қарсы болды, бірақ олардың жоспарларына сатқындық жасады. Мэри Шотландияға келгеннен кейін ол оның хатшыларының бірі болды, 1565 жылы Дэвид Рицциодан кейін оның ең жақын адамы ретінде танылды. Ол 1561 жылы Файфтегі Флиск пастырлығына ие болды, 1563 жылы сот комиссарларының бірі болды, ол бұрынғы шіркеу трибуналының орнын иеленді. 1565 жылы ол жеке кеңесші, ал 1566 жылы лорд-клерк болып тіркелді және рыцарь атағын алды. Мэридің айтуынша, оның өлтірілуі 1566 жылы Рицциомен бірге жоспарланған. Ботуэллдің жақтасы болған ол Лорд Дарнлидің өлтірілуіне қатысы бар, бірақ қылмыс кезінде қатыспаған. Оның көмегімен Дарнли ағаларының үйінде, Кирк О'Филдте орналасты. Ол Крейгмиллар қамалында кісі өлтіру туралы келісім жасады деп болжанады; ол оған қол қойды, ол Эдинбург қамалының Ботуэлл губернаторының орынбасары кезінде жасалды және Ботуэлл мен Мэридің арасындағы неке шартын жасады деп айтылады. Алайда, Ботуэлл құлауы жақын болған кезде ол тез тарапты өзгертіп, қаланы Джеймс Стюартқа, Морэй графына тапсырды, Дарнлидің өлтірілуі үшін кешірім, Питтенвейм монастырының сақталуы және ақшалай сыйақылар сұрады. Ол Лорд-клерк Реестр лауазымынан кеткеннен кейін Сессиялық соттың Лорд-президенті болып тағайындалды. Ол Лэнгсайд шайқасында болды және Мэриге Данбар қамалын қиратуға кеңес бергені және оның жауларына сандық хаттарын сатқандығы үшін айыпталды. Алайда сол жылы Мэридің фракциясымен қайтадан интригалар нәтижесінде ол қызметінен босатылды, ал келесі жылы Дарнлидің өлтірілуіне қатысы бар деген айыппен түрмеге жабылды. Ол Мэриге көмек көрсету үшін Франциядан жіберілген ақшаны ұстап алып, пара алып қашып кетті. 1571 жылдың тамызында Мэтью Стюарт, Леннокс графының 4-ші регенті кезінде оған қарсы тәркілеу актісі қабылданды, бірақ келесі жылы ол қайтадан сатқындық жасап, өз партиясының құпиясын Джеймске, Дугласқа, Мортон графына ашты. Ол 1573 жылы Мортоннан кешірім алды және сол жылы Пертты бейбіт ету туралы келіссөздер жүргізді. Барлық тараптардың сенімін жоғалтып, ол Францияға қашып кетті, ол 1580 жылға дейін сонда қалды. 1579 жылы оның конфискациясы парламент актісімен жаңартылды. 1580 жылы қаңтарда ол Мэриге өз қызметтерін ұсына отырып, хат жазды, ал маусымда Англия королевасы Елизавета I-ге ұқсас ұсыныс жасады, онда ол иезуиттердің ықпалын сынға алды және протестанттық қызметтерге қатысу үшін Диппеге сапар жасауын ұсынды. Сол жылдың 27 желтоқсанында ол Шотландияға оралды және Мортонның құлдырауы мен өлтірілуін қамтамасыз етті. Ол Ботуэллді қорғауға және Мэримен некеге тұруға, сондай-ақ Ботуэллдің Дарнлиді өлтіру ниеті туралы соңғысының білгенін дәлелдейтін кепілдік берді. 1581 жылдың шілдесінде оның ісі қайта қаралды; ол сот арқылы кісі өлтіргені үшін ақталды, ал көп ұзамай 1581 немесе 1582 жылы ол өз иелігіне қайта оралды және сотта қабылданды. Оның мансабы 1584 жылдың 24 қаңтарынан аз уақыт бұрын аяқталды. Ол өз заманының ең ұлы заңгері болды және 1754 жылға дейін жарияланбаған шотландтық заңның ең алғашқы оқулығы Балфурдың практикасының жартылай авторы болды. Ол шотландтық құқық бойынша "Практикс" деп аталатын үлкен еңбек жазды. Бұл 1579 жылы аяқталып, қолжазба көшірмелері кеңінен таратылды. Ол 1754 жылы басылып, 1962 жылы қайта басылып шықты: Питер Г. Б. МакНейл (ред.), Питтендрейхтің сэр Джеймс Балфурдың практикасы (1962, Stair Society). Ол Майкл Балфур Бурлидің қызы және мұрагері Маргаретке үйленді, оның үш қызынан басқа алты ұлы болды, олардың ең үлкені сэр Майкл Балфур 1607 жылы Бурлидің лорды Балфур болды. Оның екінші ұлы, сэр Джеймс Балфур 1619 жылы Клонаулидің бароны Балфур атағын алды.

The son of Andrew Balfour of Montquhanny, he was educated for the legal branch of the Church of Scotland. Balfour was involved in the murder of Cardinal Beaton and the Siege of St Andrews Castle. In June 1547, following the capture of the castle by French forces he was condemned to be a galley slave rowing galleys together with John Knox and others captured at St Andrews, Fife. He was released in 1549, denounced Protestantism, entered the service of Mary of Guise, and was rewarded with important legal appointments. He subsequently joined the Lords of the Congregation, a group of Protestant nobles who opposed the marriage of the young Mary, Queen of Scots, to the Dauphin of France (later to become Francois II of France), but betrayed their plans. After Mary's arrival in Scotland he became one of her secretaries, in 1565 being reported as her greatest favourite after David Rizzio. He obtained the parsonage of Flisk in Fife in 1561, was nominated an Extraordinary Lord of Session, and in 1563 one of the commissaries of the court which now took the place of the former ecclesiastical tribunal. In 1565 he was made a privy councillor, and in 1566 Lord Clerk Register, and was knighted. According to Mary his murder was planned together with Rizzio's in 1566. An adherent of Bothwell, he was deeply implicated in the murder of Lord Darnley, though not present at the commission of the crime. By his means Darnley was lodged at Kirk o' Field, his brothers' house. He was supposed to have drawn up the bond at Craigmillar Castle for the murder; he signed it, was made under Bothwell deputy governor of Edinburgh Castle, and is said to have drawn up the marriage contract between Bothwell and Mary. When, however, the fall of Bothwell was seen to be impending he rapidly changed sides and surrendered the castle to James Stewart, Earl of Moray, stipulating for his pardon for Darnley's murder, the retention of the priory of Pittenweem, and pecuniary rewards. He was appointed Lord President of the Court of Session on resigning the office of Lord Clerk Register. He was present at the battle of Langside, and was accused of having advised Mary to leave Dunbar Castle to her ruin, and of having betrayed to her enemies the Casket Letters. The same year, however, in consequence of renewed intrigues with Mary's faction, he was dismissed, and next year was imprisoned on the charge of complicity in Darnley's murder. He escaped by means of bribery, which he is said to have paid by intercepting money sent from France for Mary's aid. In August 1571, during the regency of Matthew Stewart, 4th Earl of Lennox, an act of forfeiture was passed against him, but next year he was again playing traitor and revealed the secrets of his party to James, Douglas, Earl of Morton. He obtained a pardon from Morton in 1573 and negotiated the pacification of Perth the same year. Distrusted by all parties, he fled to France, where he seems to have remained until 1580. In 1579 his forfeiture was renewed by act of parliament. In January 1580 he wrote to Mary offering her his services, and in June made a similar offer to Queen Elizabeth I of England, in which he criticised the influence of the Jesuits, and proposed to make a journey to Dieppe to attend Protestant services. On 27 December the same year he returned to Scotland and effected the downfall and execution of Morton by producing a bond, probably that in defence of Bothwell and to promote his marriage with Mary, and giving evidence of the latter's knowledge of Bothwell's intention to murder Darnley. In July 1581 his cause was reheard; he was acquitted of murder by assize, and shortly afterwards in 1581 or 1582 he was restored to his estates and received at court. His career ended shortly before 24 January 1584. He was the greatest lawyer of his day, and part author at least of Balfour's Practicks, the earliest textbook of Scottish law, not published, however, until 1754. He wrote a major work on Scots law, called Practicks. This was completed about 1579 and was widely circulated in manuscript copies. It was published in 1754, and republished in 1962: Peter G B McNeil (ed), The Practicks of Sir James Balfour of Pittendreich (1962, Stair Society). He married Margaret, daughter and heir of Michael Balfour of Burleigh, by whom, besides three daughters, he had six sons, the eldest of whom, Sir Michael Balfour, was created Lord Balfour of Burleigh in 1607. His second son, Sir James Balfour, was created Baron Balfour of Clonawley in 1619.