Кіріспе
ешбір Албаниядағы адам құқықтарына қатысты өзекті мәселелер: тұрмыстық зорлық-зомбылық, азаптаудың жекелеген жағдайлары және полиция қатыгездігі, түрмелердің жалпы жағдайы, адам және жыныстық сауда және ЛГБТ құқықтары.
Current issues concerning human rights in Albania include domestic violence, isolated cases of torture, and police brutality, the general condition of prisons, human and sex trafficking and LGBT rights.
Тарих
Энвер Ходжаның билігі кезінде (1944-1985), коммунистік Албания Шығыс Еуропадағы ең репрессивті елдердің бірі деп аталды. 1992 жылдан бастап Демократиялық партияның басшылығымен бірнеше либералды реформалар жүзеге асырылды. Бүгінде Албания - бүкіл Балқан аймағында тарихи сабақтастық пен құндылықтар мен дәстүрлердің даму үлгісі болып табылатын дамыған ел.
Адам саудасы
Адам саудасы Еуропадағы адам құқықтары мәселесі ретінде танымал болды (негізгі мақаланы қараңыз: Адам саудасы Албанияда). Коммунизмнің құлдырауы адам саудасының артуына ықпал етті, оның құрбандарының көпшілігі әйелдер болып табылады. Албания - жыныстық мақсатта пайдаланылу үшін саудаға шығарылатын адамдардың, негізінен әйелдер мен балалардың, шығу және транзиттік елі. Албания үкіметі адам саудасына қарсы күреске қатысты белгілі бір міндеттемелерді көрсетті, бірақ адам саудасын жою үшін ең төменгі стандарттарды толық орындамағаны және куәларды қорғау бойынша тиімді шараларды әзірлемегені үшін сынға түсті.
Билік тарапынан азаптау және өлім
1994 жылдың басынан бері Amnesty International халықаралық ұйымдарына албан полиция қызметкерлері адамдарды тұтқындаған немесе қамауға алған кезде оларға қатыгездікпен қараған, тіпті кейбір адамдар осы жағдайдың салдарынан қайтыс болған деп айыпталған оқиғалар туралы хабарлар келіп түсті. Ұсталғандардың жарақаттануы жиі болған, олар көкжие, сынған тістер немесе медициналық көмек немесе тіпті ауруханаға жатқызуды талап ететін кесулер алған. Кейбір жағдайларда қатаң жазалаулар азаптаумен теңестіріледі. Осы құқық бұзушылықтардың көбі Социалистік партияның мүшелеріне немесе жақтастарына қатысты жасалды. Басқа құрбандар арасында гомосексуалистер, грек азшылығының мүшелері және бұрынғы саяси тұтқындар бар. Полиция қызметкерлерін азаптау немесе жаман мінез-құлық үшін соттау өте сирек кездеседі.
Әйелдерге қатысты зорлық-зомбылық және кемсітушілік
Ауылдық жерлердегі әйелдердің 60%-ға жуығы физикалық немесе психологиялық зорлық-зомбылықтан және 8%-ға жуығы жыныстық зорлық-зомбылық құрбаны болады. Қорғау бұйрықтары жиі бұзылады. 2014 жылы Албанияның Хельсинки комитеті (АХК) әйелдер арасында өлім-жітім құрбандарының саны әлі де жоғары екенін хабарлады. Азық-түлікті қорғау жөніндегі уәкіл әйелдерді кемсітетін отбасылық тіркеу туралы заңға қатысты алаңдаушылық білдірді. Нәтижесінде, көбінесе ер адамдар тұратын отбасы басшылары өздерінің жұбайларының рұқсатынсыз отбасылық тұрғылықты жерін ауыстыруға құқылы. Грек қауымдастықтары даму жобаларының нысанасына айналды және олардың үйлері ыдырайды. Бұл этникалық мақсат - Оңтүстік Албаниядан келген гректер, мұнда үйлер жүйелі түрде қиратылады. Сонымен қатар, Amnesty International-тің айтуынша, грек азшылығының мүшелерін билік тарапынан жамандыққа ұшыратқан жағдайлар болды.