Кіріспе

АҚШ-тың Орталық барлау агенттігі (CIA) 1980 жылдардағы Никарагуадағы азаматтық соғыс кезінде Никарагуалық Контраның кокаин айналымына қатысы бар деп мәлімдеген. Бұл мәлімдемелер АҚШ үкіметінің тергеуіне әкелді, оның ішінде тыңдаулар мен АҚШ өкілдер палатасының, Сенаттың, Әділет министрлігінің және ЦРУ Бас инспекторының кеңсесінің баяндамалары, олар ақыр соңында бұл мәлімдемелер негізсіз деп қорытындылады. Бұл мәселе әлі де дау тудырып отыр. 1986 жылы Сенат Сыртқы қатынастар комитетінің (Керри комитеті) кіші комитеті жүргізген тергеу "Контраның есірткі байланыстары", басқа байланыстармен қатар, "АҚШ Мемлекеттік департаменті есірткі сатушыларға Конгресс Контраларға гуманитарлық көмек көрсету үшін уәкілеттік берген қаражатты төлеуді, кей жағдайларда есірткі сатушыларға федералды құқық қорғау органдары есірткі айыптаулары бойынша айып тағылғаннан кейін, ал басқаларында есірткі сатушылар осы агенттіктер тарапынан белсенді тергеу жүргізілген кезде". 1996 жылы, Сан-Хосе Меркьюри Ньюс газетінде Гэри Уэббтің газет сериясында, АҚШ-та крек-кокаин проблемасын туындатуда, сауда маңызды рөл атқарды деп мәлімдегенде, ЦРУ-ның контра кокаин саудасына қатысы бар деген айып тағы жанданды. Веббтің сериясы үш федералдық тергеуге әкелді, олардың барлығы АҚШ-қа есірткі әкелу үшін ЦРУ қызметкерлері немесе оның қызметкерлері жасаған құпияластық туралы дәлел жоқ деген қорытындыға келді. Лос-Анджелес Таймс, Нью-Йорк Таймс және Вашингтон Пост газеттері өздерінің тергеулерін бастады және Веббтің айыптауларын жоққа шығарды. Алайда, ЦРУ шығарған ішкі есеп агенттіктің есірткі айналымына қатысы бар екенін білгенін және кейбір жағдайларда DEA мен басқа агенттіктерді контраның жеткізу желілерін тексеруден бас тартқандығын мойындайды.

Кокаин контрабандасының алғашқы хабарламалары

1984 жылы АҚШ-тың ресми адамдарына Контраның кокаинді заңсыз сауда жасағаны туралы хабарлар келіп түсті. Үш лауазымды адам журналистерге бұл хабарларды "сенімді" деп санайтынын айтты. Панаманың денсаулық сақтау министрінің бұрынғы орынбасары Хьюго Спадафора Контра армиясымен соғысқан, ол Панаманың белгілі өкіліне кокаинді заңсыз саудаға салу туралы айыптауды атап өтті. Кейіннен Спадафора өлтірілгені анықталды. Бұл айыптаулар Контраның есірткі айналымын Коста-Рикада 1984 жылы 26 қарашада кокаин айналымымен айыпталған Себастьян Гонсалес Мендиоламен байланыстырды. Пастора 1985 жылдың наурыз айында осындай айыптауларға наразылық білдіріп, "өткен аптада Вашингтоннан екі "саяси қайраткер" оған Мемлекеттік департамент пен ЦРУ қызметкерлері оның қозғалысын оқшаулау үшін есірткі айналымына қатысы бар деген уәде тарататынын айтты" деп мәлімдеді. 1985 жылдың 20 желтоқсанында осы және басқа да қосымша айыптаулар Ассошиэйтед Пресс мақаласында кеңінен жүргізілген тергеуден кейін айтылды. Көтерілісшілермен жұмыс істеген бес американдық Контра жақтастары айыптауларды растап, "екi кубалық америкалық қарулы көтерілісші әскерлерiн Коста-Риканың солтүстiгiндегi жасырын әуежайларда кокаинді күзету үшiн қолданғанын" атап өтті. Олар Кубалық америкалықтарды Кастроға қарсы 1961 жылы Шошқалар шығанағына Кубаға шабуылға қатысқан 2506 бригадасының мүшелері деп анықтады. Сондай-ақ, бірнешеуі АҚШ-қа контрабандалық жолмен әкелінетін ақпарат бергенін айтты. тергеушілер". Америкалықтардың бірі "осы операция барысында кокаин көтерілісшілердің әуежайларынан ұшақтардан түсіріліп, Атлантика жағалауындағы портқа жеткізіледі, онда ол кейіннен Майами аймағына түсірілетін креветкалық қайықтарда жасырылады" деді.

Жауап

Африкалық американдықтар, әсіресе Оңтүстік Орталық Лос-Анджелесте, онда серияда талқыланған дилерлер белсенді болды, серияның айыптарына ашумен жауап берді. Калифорния сенаторлары Барбара Боксер мен Дианна Файнштейн де бұл мақаланы ескеріп, ЦРУ директоры Джон Дюч пен Бас прокурор Джанет Реноға хат жазып, мақалаларды тергеуді сұрады. Калифорнияның Оңтүстік Орталық Лос-Анджелеске кіретін 35-ауданның өкілі Максин Уотерс да мақалаларға ашуланып, Веббтің ең мықты қолдаушыларының бірі болды. Уотерс ЦРУ-ны, Әділет министрлігін және Ақпарат комитетінің тергеу жұмыстарын бастауға шақырды. Қыркүйек айының аяғында үш федералды тергеу жарияланды: ЦРУ бас инспекторы Фредерик Хитц жүргізген ЦРУ-ның айыбы бойынша тергеу, Әділет департаментінің бас инспекторы Майкл Бромвичтің құқық қорғау органдарының айыбы бойынша тергеу және екіншісі Үйдегі барлау комитетінің ЦРУ-ға қатысты тергеу. 1996 жылы 3 қазанда Лос-Анджелес округінің шерифі Шерман Блок 1986 жылы Лос-Анджелес шерифінің Бландонның есірткі ұйымына жасаған рейдінің ЦРУ-ның есірткі контрабандасымен байланысы бар екеніне дәлел келтіргенін және бұл кейіннен бас тартылғанын айтқан Уэббтің мәлімдемесін төртінші рет тергеуді бұйырды.

Басқа газеттердегі жарияланым

1996 жылдың қазан айының басында The Washington Post газетінің бірінші бетіне журналистер Роберто Суро мен Уолтер Пинкустың мақаласы "болып жатқан ақпарат" серияның мәлімдемесін қолдамайтынын және "кректің өрлеуі" "кең таралған құбылыс" екенін дәлелдеді. Сондай-ақ, мақалада Веббтің Росс адвокатымен байланыстары және Росс қорғаушысының Вебб сериясын қалай қолданғаны туралы айыптаушы шағымдары талқыланды. The New York Times қазан айының ортасында серияға қатысты екі мақала жариялады, екеуін де репортер Тим Голден жазды. Бір адам серияның дәлелдерін "жеңіл" деп сипаттады; Лос-Анджелес Таймс газеті оқиғаға ең көп орын берді, өзінің "Кокаин жолы" деп аталатын үш бөлімді сериясын жасады. Сериал 1996 жылдың 20-22 қазаны аралығында жарық көрді және оны 17 репортерден тұратын топ зерттеді. Бұл мақалалар сериясының үш мақаласын төрт репортер жазды: Джесси Катц, Дойл Макманус, Джон Митчелл және Сэм Фулвуд. Бірінші мақалада, Катц, қараңғы Альянс сипаттағаннан гөрі, крек саудасының шығу тегі туралы басқа суретті жасады, оған көбірек топтар мен контрабандистер қатысады. Екінші мақала, Макманус, серияның ең ұзын мақаласы болды және Контралардың есірткі саудасындағы рөлі мен Контралардың есірткі қызметі туралы ЦРУ білімімен айналысты. Макманус Бландон мен Менесестің Контра ұйымдарына қаржылай үлестерін Вебб сериясында айтылған "миллиондардан" айтарлықтай аз деп тапты және ЦРУ оларды қорғауға тырысқанына ешқандай дәлел жоқ. Үшінші мақалада Митчелл мен Фулвудтың афроамерикалықтарға әсері және оның "Қараңғы одақ" сериясынан кейін пайда болған кейбір аңыздарға қалай әсер еткені туралы жазылған.

Mercury News-тің жауабы

The Washington Post мақаласына таңғалған Mercury News бас редакторы Джером Сеппос Post-қа хат жазып, сериалды қорғады. Ақырында "Пост" газетінде оның хатын басып шығарудан бас тартты. Сеппос сонымен қатар журналист Пит Кэриден The Mercury News басылымына жариялау үшін серияның сын-пікірі туралы жазуды сұрады және даулы веб-сайттың суретті өзгертті. Los Angeles Times сериясы пайда болған кезде, Сеппос қайтадан түпнұсқа серияны қорғауға жазды. Ол сериалды барлық үш газетке берген сұхбатында қорғады. Алайда, сынның ауқымы Сеппосты "The Mercury News" газетінің оқырмандарына серияның қатты сынға ұшырамағанын мойындауға мәжбүр етті. Ол мұны 3 қарашада шыққан бағанында, серияны қорғап, сонымен қатар газетті негізгі сын-пікірлерді қарауға міндеттеді. Сеппостың бағанасы "Нью-Йорк Таймс" және "Вашингтон Пост" газеттерінде редакциялық жауаптар алды. "Таймс" газетінің редакторлық мақаласында "негіздемелі айыптаулар" үшін сериалды сынға алғанмен, "Никарагуалықтардың есірткі контрабандасы мен саудасы кем дегенде контралармен байланысы бар" деп танылып, одан әрі тексеруді талап етті. "Пост" газеті бұл сұраққа "Женева Оверхолсер" газетінің омбудсменінен жауап алды. Оверхолсер сериалды қатты сынға алды, "бұл туралы хабарлаған адам, адамдар оның хабарлауын қолдамайтын тұжырымдарға жетуге дайын". Бірақ сериалдағы кемшіліктерді "кешіре алмастай абайсыз журналистика" деп атаған кезде, Оверхолзер сонымен қатар Post-тың Сеппостың сериалды қорғаған хатын басып шығарудан бас тартуын және Post-тың оқиғаны қамтыуын қатты сынға алды. "Посттың" жалпы назарын "қате" деп атаған Оверхолзер газеттің ЦРУ-ның есірткі контрабандасына қатысы бар-жоғын қайтадан тексеруге мүмкіндік бермегені үшін өкінетінін білдірді, "Пост пен жұртшылықтың назарынан тыс қалған тақырып". Керісінше, серияны бұрынғы атқарушы директоры Стив Вайнберг қолдады Тергеуші репортерлер мен редакторлар. "Балтимор Сан" газетінде сериалдың мәлімдемелерін ұзақ қарастырғанда Вайнберг былай деді: "Менің ойымша, сыншылар тым қатал болды. Кейбір жарнамалық сөздерді қолданғанмен, "Қараңғы одақ" мақтауға лайық тергеу мақаласы болып көрінеді". Бұл серияны жариялағаннан кейін Ұлттық кәсіби журналистер қоғамының Солтүстік Калифорния филиалы Уэббті 1996 жылғы "Журналист жылы" деп танытты. Көп ұзамай осы серияны басып алған дау-дамайға және басқарманың бір мүшесінің қайта қарастыру туралы өтінішіне қарамастан, филиалдың басқармасы қарашада марапаттауды жалғастырды.

Серияның соңы

Сеппостың колонкасынан кейін The Mercury News келесі бірнеше айды оқиғаның ішкі шолуын жүргізуге арнады. Тексеруді негізінен редактор Джонатан Крим және газеттің алғашқы жарияланған сериясын жазған репортер Пит Кэри жүргізді. Кейрі оқиғаны бірнеше бөліктерімен проблемалар бар деп шешті және ол өзінің қорытындыларын қамтитын мақала жобасын жазды. Сондай-ақ, газет Веббке Орталық Америкаға барып, бұл оқиғаға дәлел келтіруге рұқсат берді. Қаңтар айына қарай Уэбб өзінің сапарына негізделген тағы төрт мақаланың жобаларын тапсырды, бірақ оның редакторлары жаңа мақалалар бастапқы серияның талаптарын растауға көмектеспейді деген қорытындыға келді. Қазан айында редакторлар Веббпен бірнеше рет кездесіп, газеттің ішкі шолу нәтижелерін талқылады және ақыр соңында Кэридің мақаласының жобасын да, Вебб ұсынған мақалаларды да басып шығаруға шешім қабылдады. Веббке мақаламен жұмыс істеуді жалғастыруға рұқсат берілді және наурыз айында Никарагуаға тағы бір сапар жасады. Алайда наурыздың соңында Сеппос Веббке ішкі тексеру қорытындыларын бағанда жариялайтынын айтты. Веббпен талқылаудан кейін, 1997 жылдың 11 мамырында баған басылды. Бұл мақалада Сеппос мақаланың кейбір бөліктерін қорғап, сериалда сипатталған есірткі желісінің Контралармен байланысы бар екендігін және Лос-Анджелес қаласының ішкі бөлігінде үлкен мөлшерде кокаин сатқандығын "қатаң түрде құжаттаған" деп жазды. Бірақ, Сеппос сериал "біздің талаптарға сай келмеді" деп жазды. 1) Ол бір-біріне қайшы келетін дәлелдердің бір ғана түсіндіруін ұсынды және бір жағдайда "серіктеменің негізгі тұжырымдарына қайшы келетін ақпаратты қамтымады". 2) Істелетін ақшаның сериялық бағалауы бағалаудың орнына факт ретінде ұсынылды. 3) Бұл сериялар крек эпидемиясының қалай өскенін тым қарапайым етіп көрсетті. 4) "Тілдің дұрыс қолданылмауы мен бейнелеудің бұрмалануы" фильмдердің "жалған түсіндіруге бейім" екенін көрсетті. Сеппос Веббтің бұл тұжырымдармен келіспейтінін атап өтті. Ол былай деп қорытындылады: "Бұл кемшіліктер қалай пайда болды? Менің ойымша, біз өз жұмысымыздың әр қадамында: жазуда, редакциялауда және шығаруда кемшіліктер жібердік. Бұл жердегі адамдардың көбісі осындай ауыртпалықтарға ұшырайды, бірақ ең соңында, жауапкершілік маған тиді және әлі де солай".

Әділет департаментінің есебі

Әділет департаментінің Бас инспекторының есебі 1998 жылдың 23 шілдесінде жарияланды. Есептің "Епилогы" бойынша, ол 1997 жылдың желтоқсанында аяқталды, бірақ жарияланбады, өйткені DEA әлі де Данило Бландонды халықаралық есірткі сатушыларын тергеуде пайдалануға тырысып жатты және ол баяндама тергеудің тиімділігіне әсер етеді деп қорықты. Бас прокурор Джанет Рено кейінге қалдырудың қажеті жоқ деп шешкенде, есеп өзгертілмеген күйінде жарияланды. Бұл баяндамада Әділет департаментінің қызметкерлерінің Федералды тергеу бюросында, ДЕА, Иммиграциялық және натурализациялық қызметте және АҚШ прокурорлық кеңселерінде жасаған әрекеттері қамтылған. Ол "Меркьюри Ньюс" газетінің алғашқы мақалаларында келтірілген айыптаулар нақты фактілерді ашады" деп тапты. Сериядағы негізгі тұлғалардың Blandón, Meneses және Ross тергеулері мен қудалауларын қарағаннан кейін ол мынадай қорытындыға келді: "Тергеулер әртүрлі байланыс және үйлестіру проблемаларынан зардап шексе де, олардың табыстары мен сәтсіздіктері жоғары деңгейдегі есірткі сатушылардың тергеулерінің табысына әсер ететін қалыпты динамикамен анықталды. Бұл факторлар ЦРУ немесе кез-келген басқа да барлау агенттігінің есірткі сату қызметін қорғау үшін жүйелі күш-жігеріндей керемет емес, біз қараған жағдайларда не болғанын анықтады. " Сондай-ақ, "Бландон мен Менесестің Көньяҡ-Орталық Лос-Анджелеске крек-кокаин әкеліп, бүкіл елге крек эпидемиясын таратқаны туралы мәлімдемесі дәлелсіз" деген қорытындыға келді. Ол екі адамның да есірткі сатушылардың бірі екенін, "басқа есірткі тұтынушылардың есебінен байығандығы үшін кінәлі" екенін және Контралар ісіне ақша бергенін анықтаса да, "олардың қызметі Оңтүстік Орталық Лос-Анджелестегі крек-кокаин эпидемиясына себепші болғанын, бүкіл елде кректің көбеюіне себепші болғанын немесе Контраларды қолдаудың маңызды көзі болғанын анықтаған жоқпыз". Баяндамада оның бірнеше тұжырымдары "қауіпті" деп аталды. Ол Бландонның тұрақты тұрғылықты мәртебесін "толық дұрыс емес жолмен" алғанын және Департамент біраз уақыт бойы "Менесесті соттап, оны куәгер ретінде пайдалану керек пе, жоқ па, белгісіз екенін" анықтады. Сериалдың қысқаша мақалаларында көтерілген мәселелерге қатысты, үкіметтегі кейбір адамдар DEA агенті Селерино Кастильоның Ел-Сальвадордағы Илопанго әуежайындағы іс-әрекетті "ашық түрде тексеруге" құштар емес екенін, онда контраларды қолдау үшін жасырын операциялар жүргізілгенін және ЦРУ контрабандист Хулио Завалаға қатысты іске араласқанын анықтады. Алайда ол бұл проблемалар "алғашқы айыптаулар ұсынған федералды қылмыстық сот жүйесінің кеңінен манипуляциялануы мен сыбайлас жемқорлығынан мүлдем өзгеше" деген қорытындыға келді.

ЦРУ-ның есебі

ЦРУ бас инспекторының есебі екі томда жарық көрді. Біріншісі "Калифорниялық оқиға" 1997 жылдың 17 желтоқсанында құпия түрде, ал 1998 жылдың 29 қаңтарында құпия емес түрде шығарылды. Екінші том, "Контралар тарихы", 1998 жылы 27 сәуірде құпия нұсқада, ал 1998 жылы 8 қазанда құпия емес нұсқада шығарылды. Есепке сәйкес, Бас инспектордың кеңсесі (OIG) агенттіктің "Контраның қызметіне тікелей немесе жанама түрде қатысы бар кез келген адамға қатысты есірткі айналымы туралы CIA-нің біліміне қатысты" барлық ақпаратты тексерді. Сондай-ақ, "Контраның есірткі айналымына қатысты ақпаратқа қалай жауап бергенін" зерттеді. Есептің бірінші томында "ЦРУ-ның бұрынғы немесе қазіргі қызметкерлері, немесе ЦРУ атынан әрекет ететін кез келген адам, Росспен, Бландонмен немесе Менесеспен тікелей немесе жанама қарым-қатынаста болғаны" немесе "Қараңғы одақта" аталған басқа тұлғалардың агенттікпен жұмыс істегенін, онымен байланыста болғанын немесе онымен байланыста болғанын дәлелдейтін ешқандай дәлел табылған жоқ. Ол "Бландон мен Менесестің есірткі айналымы Контраны немесе ЦРУ-ның Контра қызметін қолдау үшін жасалған әрекеттермен қозғалған" деген мәлімдемеге ешқандай дәлел таппады. Ол Бландон мен Менесес Лос-Анджелестегі Контра симпатиялықтарына ақша бергенін мәлімдегенін, бірақ оның шындық екенін немесе агенттіктің бұл туралы естігенін растайтын ақпарат таппағанын атап өтті. PBS Frontline тергеу барысында, DEA агенті Гектор Беррельз: "Мен CIA үшін жұмыс істейтін элементтер елге есірткі әкелуге қатысы бар деп ойлаймын" деді. "Мен ЦРУ-ның кейбір келісімшарт қызметкерлерінің, яғни кейбір ұшқыштардың АҚШ-қа есірткі әкеліп, кейбір есірткілерді үкіметтік әуе базаларына түсіріп жатқанын нақты білемін. Мен мұны білемін, өйткені маған кейбір ұшқыштар осылай істегендерін айтты".

ЦРУ бас инспекторының куәлігі

Алты аптадан кейін құпиялықтан босатылған және қатты цензураланған ЦРУ-ның бірінші томы жарияланды, Бас инспектор Фредерик Хитц Конгресс комитетінің алдында куәлік берді. Сонымен қатар, Бас прокурор Уильям Френч Смит пен ЦРУ арасындағы хат ашылды, онда агенттік қызметкерлері хабарлауға тиіс қылмыстар тізіміне есірткі заңдарын бұзуды жатқызған жоқ. Кейінірек Смит келесі хатында: "Маған барлық есірткі заңдарын бұзуды "қызметкер емес" қылмыстар тізіміне қосу қажеттілігі туралы сұрақ туындағанын айтты ". Наркотиктерді бақылау жөніндегі федералдық саясатты келтіре отырып, Смит былай деп жазды: "Осы ережелерді ескере отырып, және ДРС-ның ЦРУ-дан алған жақсы ынтымақтастығын ескере отырып, осы процедураларға есірткі заңдарын бұзу туралы хабарлама беру туралы ресми талап енгізілген жоқ". Бұрын жарияланбаған келісім-шарт, ЦРУ-ның Никарагуадағы Сандинисттер үкіметін құлату үшін есірткі сатушыларын қолданған деген айыптар тараған кезде жасалды. Баяндамаға сәйкес, ол Веббтің баяндамалары мен жазбаларын "іздестіруді шоғырландыру мен жетілдірудегі негізгі ресурстар" ретінде қолданды. Сонымен қатар, ол Бландон, Менесес және Росс ЦРУ-мен байланыста емес екенін анықтады. Сан-Францискодағы жергілікті Контра ұйымына Менесес пен Бландонның берген қолдауын зерттей отырып, ол "ұйымды қаржыландыруға жеткіліксіз" және "Қара Альянс" сериясының мәлімдемелерінен айырмашылығы "миллиондардан" тұрмайды деген қорытындыға келді. Бұл қолдауды "Контра қозғалысының ішінде ЦРУ-мен байланысы бар ешкім басқармаған" және Комитет "ЦРУ немесе барлау қызметі осы адамдардың қолдауы туралы білгеніне ешқандай дәлел таппаған". Сондай-ақ, ол Веббтің серияда аталған басқа да есірткі контрабандистерінің ЦРУ-мен байланысы бар екендігіне, немесе ЦРУ-мен немесе басқа да барлау агенттіктерімен байланысы бар адамның Лос-Анджелесте есірткі жеткізуге немесе сатуға қатысы бар екендігіне дәлел таппады.