Кіріспе

Ұзындық бірлігі

Миль, кейде халықаралық миль немесе заңдық миль басқа мильдерден ажырату үшін, британдық империялық және АҚШ-тың дәстүрлі қашықтық бірлігі болып табылады; екеуі де 5280 ағылшын футына немесе 1760 ярдқа тең ескі ағылшын ұзындық бірлігіне негізделген. 1959 жылы халықаралық келісім бойынша Ұлттар Достастығы мен АҚШ арасында заңдық миль стандартталды, ол ресми түрде СИ бірліктеріне қатысты дәл 1 609,344 метр деп қайта анықталды. Миль, сонымен қатар, римдік мильден туындаған немесе оған шамамен тең келетін бірліктердің кең ауқымын сипаттау немесе аудару үшін де қолданылады (шамамен 1,48 км), мысалы, теңіз милі (қазіргіде дәл 1,852 км), итальяндық миль (шамамен 1,852 км) және қытай милі (қазіргіде дәл 500 м). Римдіктер мильді 5000 pedēs ("фут") бөлігіне бөлген, бірақ Елизавета дәуірінде Англияда фурлонгтың маңыздылығы артып, 1593 жылы заңдық миль 8 фурлонгқа немесе 5280 футқа тең болды. Бұл бірлік Британ империясы бойынша тарады, және кейбір мемлекеттер оны пайдалануды жалғастыруда. АҚШ Геологиялық қызметі қазір ресми мақсаттар үшін метрді қолданады, бірақ 1927 жылғы геодезиялық деректерінің қалдығы АҚШ-тың жеке зерттеу милінің кейбір қолданылуын қамтамасыз етті, бірақ ол 2022 жылы ресми түрде тоқтатылды. Көптеген елдер Халықаралық бірліктер жүйесіне (СИ) ауысқанда мильді километрмен алмастырды, бірақ халықаралық миль Либерия, Ұлыбритания, АҚШ және бір миллионнан аз халқы бар бірқатар елдерде қолдануда. Олардың көпшілігі Ұлыбритания немесе АҚШ территориялары болып табылады немесе Ұлыбританиямен немесе АҚШ-пен тығыз тарихи байланыстарға ие.

Атауы

Қазіргі ағылшын тіліндегі "миль" сөзі орта ағылшын тіліндегі *myle* және көне ағылшын тіліндегі *mīl* сөзінен шыққан, бұл сөздер басқа герман тілдеріндегі "миль" терминімен туыс. Олар "миль пасус" ("миль") немесе "милия пасуум" ("мильдер") – мың қадамдық римдік мильдің номиналдық эллипсінен пайда болған. Қазіргі халықаралық миля көбінесе "миль" терминімен қарастырылады. Бұл қашықтықты теңіз милясынан ажырату қажет болғанда, халықаралық миляны құрлық милясы немесе заңдық миля деп те атауға болады. Британ ағылшын тілінде "заңдық миля" қазіргі халықаралық миляға немесе 1593 жылғы Парламент актісінен бері ағылшын милясының кез келген түріне сілтеме жасай алады, ол оны 1760 ярдқа тең деп белгіледі. Алайда, американдық заң бойынша "заңдық миля" АҚШ-тың геодезиялық милясын білдіреді. Ағылшын тіліне аударғанда "миль" деп аударылатын шетелдік және тарихи өлшем бірліктері, әдетте, қолданылатын мильдің түрін көрсету үшін толықтырылады, бірақ егер контексттен анық болса, оны жіберуге болады, мысалы, 2-ші ғасырға жатқан Антониндік саяхат жолы туралы әңгімеде қашықтықтар римдік миль емес, мильмен берілген.

Қысқарту

Миль ағылшын тілінде әртүрлі қысқартылған, соңғы нүктесімен немесе нүктесіз, "mi", "M", "ml" және "m" деп. Американың Ұлттық Стандарттар және Технология институты қазір SI метрінен (m) және миллилитрден (ml) шатасуды болдырмау үшін "mi" дегенді қолданып, соны ұсынады. Дегенмен, сағатына миль немесе галлонға миль сияқты туынды шамалар "mi/h" және "mi/gal" емес, "mph" және "mpg" деп қысқартыла береді. Ұлыбританияда жол белгілері мильді "m" деп қысқартады, бірақ биіктік және ен шектеулерінде де "m" метірдің символы ретінде қолданылады, бұл фунт пен дюйммен бірге көрсетілуі мүмкін. BBC стилі бойынша, "мильдің қабылданатын қысқартылуы жоқ, сондықтан оны аумақтарды сипаттағанда толық жазу керек".

Римдік

Римдік миля (лат. (әдеби) "мың қадам"; аббр. (қысқартылған) м. п.; сондай-ақ милия пасуум және миль) әрбір екінші қадаммен өлшенген мың қадамнан тұрады, яғни сол аяқпен жерге 1000 рет тиюдің жалпы қашықтығы. Рим легионерлері жақсы тамақтанғанда және қолайлы ауа-райында қатаң түрде сергітілгенде, олар осылайша ұзақ миля жасады. Қашықтық б.з.б. 29 жылы Агриппаның стандартты римдік футты (Агриппаның өзінің футы) және қадамды 5 фут деп белгілеуі арқылы жанама түрде стандартталды. Империялық Рим милясы осылайша 5000 римдік футты білдірді. Геодезистер және децемпеда және диоптра сияқты арнайы құралдар оның қолданылуын кеңейтті. Қазіргі заманда Агриппаның императорлық Рим милясының ұзындығы шамамен екені анықталды, бұл қазіргі халықаралық милядан сәл кем. Империяның грек аймақтарында римдік миля (mílion) жергілікті грек бірліктерімен қатар 600 грек футынан 8 стадияға тең ретінде қолданылды. Милион Византия бірлігі ретінде қолданыла берді және Византия империясының бастапқы нүктесі – Милион, Агия Софияға жақын Месе өзенінің басында орналасқан. Римдік миля Еуропаға тарады, оның жергілікті вариациялары әртүрлі бірліктердің пайда болуына әкелді. Сондай-ақ, римдік милядан туындаған нүкте – қадамтас. Барлық жолдар Рим форумынан империяның әр тарапына радиалды түрде созылды – 50,000 (римдік) миля тас төселген жолдар. Әр миляда пішінделген тас орнатылды. Бастапқыда бұл граниттен, мәрмәрден немесе жергілікті қол жетімді кез келген тастан жасалған обелисктер болды. Оларға Римнің ортасынан – Форумнан қашықтықты көрсететін римдік сандар қашалған. Осылайша, Римнен қанша қашықтықта екенін білуге болады.

Италиялық

Италиялық миля (miglio, көпше саны миля) дәстүрлі түрде римдік миляның тікелей жалғасы саналды, ол 1000 қадамға тең, және осы себепті "географиялық миля" деп те аталады, бірақ географиялық миля қазір дербес стандартты өлшем бірлігі болып табылады.

Араб тілі

Араб милясы (الميل, al mīl) – арабтардың кең таралған ұзындық өлшемі емес еді; оның орнына арабтар мен парсылар дәстүрлі түрде ұзақ парасаңды немесе «араб лигасын» пайдаланды. Дегенмен, араб милясын ортағасырлық географияшылар мен ғалымдар қолданды, ол теңіздік немесе географиялық миляның алға құрылғысы болды. Ол рим милясын меридиан бойымен тікелей солтүстік және оңтүстікке өлшенген ендіктің 1 доғалық минутына астрономиялық жуықтауға бейімдеді. Дәл мәні әлі де даулы болғанымен, ол шамамен 1,8–2,0 км аралығында болды.

Ағылшынша

Орта ғасырлар мен жаңа заманның басындағы "ескі ағылшын милясы" әртүрлі болған, бірақ шамамен 1,3 халықаралық миляға (2,1 км) тең болған сияқты. Ескі ағылшын милясы уақыт өте келе және Англия ішінде әртүрлі болды. Ескі ағылшын милясы 79 200 немесе 79 320 дюйм (1,25 немесе 1,2519 заңдық миля) ретінде де анықталған. Ағылшындар римдіктердің миляны 5000 фут, 1000 қадам немесе 8 ұзын бөлік ретінде есептеуін жалғастырды, оны "егістіктің ұзындығы" немесе фурлонгпен шамалас етті. Ағылшын өлшемдерінің шығу тегі "өте тұманды және белгісіз", бірақ римдік жүйенің британдық және германдық жүйелермен үйлесімде болғандығы айтылады, екеуі де арпа дәнінің есебінен алынған. Шамамен 10 ғасырда Эдгардың билігі тұсында ағылшын ұзындығының номиналды физикалық стандарты – Винчестердегі король ұстаған қол ұзындығындағы темір таяқ (өлшеу таяғы) болды; ал аяқтың ұзындығы оның үштен біріне тең болды. Генрих I 1101 жылы өзінің қолының өлшеміне негізделген жаңа стандарт жасады дегенді айтады. 1215 жылы Магна Карты қабылданғаннан кейін Парламент барондары Джон мен оның ұлына корольдің стандартты өлшемін (Mensura Domini Regis) және салмағын қазыналықта сақтауға бұйрық берді, ол 19 ғасырда жойылғанға дейін жергілікті стандарттарды растады. Генрих VII және Елизавета I тұсында қоладан жасалған жаңа стандарттар құрылғаны белгілі. Арнольдтың "Лондон кедені" еңбектері бұрынғыларынан қысқа, 0,947 халықаралық миляға (5000 фут) немесе 1,524 км-ге тең миляны тіркеген.

Жарғы

Англияның заңдық милясы 1593 жылы Елизавета I патшайымы тұсында Парламент қабылдаған салмақ және өлшемдер туралы актімен белгіленді. "Ярдтар мен першелердің құрамы" заңы аяқтың ұзындығын және оған байланысты өлшемдерді қысқартты, нәтижесінде мильді анықтаудың екі әдісі арасында айырмашылық пайда болды. Генрих VIII тұсында жер өлшеу таяғының маңыздылығы мен жүргізілген жер өлшеу жұмыстарының маңыздылығын ескере отырып, таяқтың ұзындығын 1/11-ге қысқарту салықтың айтарлықтай өсуіне әкелмек. Сондықтан Парламент 8 фулоннан тұратын мильді (олар таяқтан шығарылған) сақтап қалуды және бұрынғы римдік мәннен мильге шаққандағы футтар санын арттыруды жөн көрді. Актінің тиісті бөлімінде былай делінген: "Бір миль сегіз фулоннан, әр фулон қырық полюстен, әр полюс он алты фут жартысынан тұрады". Осылайша, заңдық миль 5280 фут немесе 1760 ярдқа тең болды. Бұл қашықтық біркелкі қабылданбады. Роберт Морденнің 17 ғасырға жататын карталарында әртүрлі масштабтар болды, олар жергілікті өлшемдерді сақтап қалды: мысалы, Гэмпшир картасында 1:1,23 қатынасымен екі түрлі "миль" көрсетілген, ал Дорсет картасында 1:1,23:1,41 қатынасымен үш масштаб болды. Екі жағдайда да дәстүрлі жергілікті бірліктер заңдық мильден ұзын болды. 1959 жылы халықаралық келісім бойынша ағылшын заңдық милясы халықаралық мильмен алмастырылды.

Уэльс тілі

Уэльс милясы (milltir немесе milldir) 3 заңдық миля мен 1,470 иардтан тұратын (6,17 км) ұзындықта болған. Ол 9 000 қадамнан (кам) құралған, әр қадамы 3 уэльс футынан (троедфед) және 9 дюймнан (модфедди) тұрған. (Уэльс дюймі әдетте ағылшын дюймімен бірдей деп есептеледі.) Уэльстің басқа өлшем бірліктерімен бірге, бұл өлшем Дифнуал шашыраған және үнсіздің кезінде кодификацияланған және Хайвел Жақсының тұсында өзгеріссіз сақталған делінеді. Уэльстің басқа өлшем бірліктерімен бірге, ол 13 ғасырда Англияның Эдуард I Уэльсті жаулап алғаннан кейін қолданудан тоқтатылды.

Шотландтар

Шотландиялық миля, Роберт Бернстің "Там о'Шантер" поэмасының бірінші шумағында айтылғандай, ағылшын милясынан ұзын болды. Ол 8 (шотландиялық) фурлонгқа бөлінді, олар 320 құлауға немесе фауға (шотландиялық сауаттар) бөлінді. Ол орналасқан жеріне қарай өзгеретін, бірақ ең қабылданған шамамен 1976 имперлік ярд (1.123 статуттық миля немесе 1.81 км) құрады. Ол үш рет заңмен жойылды: алғаш рет 1685 жылғы Шотландия Парламентінің заңымен, екінші рет 1707 жылғы Англиямен одақтасу шартымен және соңғы рет 1824 жылғы салмақтар мен өлшемдер туралы заңмен. Ол 16 ғасырдан бастап Ирландияда плантациялар кезінде 19 ғасырға дейін, ал 20 ғасырға дейін қалдық қолданыспен қолданылды. Бірліктер "ағылшын өлшеміне" негізделген, бірақ ағылшын сауатына қарағанда сызықтық бау өлшемін пайдаланды. Теңізшілер әдетте голланд милясын пайдаланды, ол экватордағы ендіктің немесе бойлықтың бір градусына 15-ке тең болды. Бұл бастапқыда Птолемейдің Жердің көлемін дұрыс емес бағалауына негізделген. 15 голланд милясының градусқа қатынасы өзгермейтін, бірақ Жердің көлемін жақсартылған есептеулермен миляның ұзындығы өзгерді. 1617 жылы Виллеброрд Снеллиус Жердің көлемінің бір градусын 28 500 Рейнландтық Роден (нақты мәннен 3,5% ішінде) деп есептеді, нәтижесінде 1900 сауаттан тұратын голланд милясы пайда болды. 17 ғасырдың ортасына қарай карталар масштабы жалпы голланд милясына 2000 сауатты тағайындады, бұл шамамен 7535 м-ге тең (ендік өлшемімен айырмашылықты 2%-дан азға дейін азайтады). 1816 жылы Нидерландыда метрикалық жүйе енгізілді, ал метрикалық миля километрдің синонимі болды, дәл 1000 м. 1870 жылдан бері "миль" термині оған тең километрмен ауыстырылды. Бүгінде "миджль" сөзі белгілі бір мақал-мәтелдер мен "миджленвер" ("миль алыс") сияқты күрделі сөздердің бөлігі ретінде қолданылмайды.

Неміс тілі

Неміс милясы 24 000 неміс аяғынан тұрды. Оңтүстік Германияда және Австрия империясында қолданылатын стандартталған австриялық миля 7,586 км-ге тең болды; ал Солтүстік Германияда қолданылатын пруссиялық миля 7,5325 км-ді құрады. 17 ғасырдың соңында Оле Рёмер стандарттағаннан кейін, Даниялық миля (миль) пруссиялық миляға дәл тең болды және сондай-ақ 24 000 футқа бөлінді. Олар кейде 7,5 км-ге тең деп есептелді. Алдыңғы өлшемдер әртүрлі болған: мысалы, Sjællandske милясы 11,13 км-ге тең болды. Немістер географиялық миляның ұзақ нұсқасын да пайдаланды.

Бреслау

Бреслау милясы, Бреслауда қолданылып, 1630 жылдан бастап Силезияның барлық аймақтарында ресми түрде қабылданған, 11 250 елге тең, немесе шамамен 6700 метрді құрайды. Бұл миля Пьяскова қақпасынан Псие Поле (Хундсфельд) дейінгі қашықтықты көрсетеді. Стандартты Бреслау милясын анықтау үшін 5 ел радиусы бар шеңбер Пиаскова аралы, Остров Тумский және қала шетіндегі жерлер арқылы домалатылып, жол бойында сегіз көпірден өтілген.

Саксон тілі

Саксониялық пошта милясы (kursächsische Postmeile немесе Polizeimeile), 1700 жылдардағы Саксония жолдарының сараптамасы кезінде енгізіліп, 2000 Дрезден саңылауына тең болатын, 9,062 километрге жуық өлшемді құрады.

Венгрия тілі

Венгриялық миля (mérföld немесе magyar mérföld) 8,3790 км-ден 8,9374 км-ге дейін ауытқып келді, содан кейін 8,3536 км деп бекітілді.

Португал тілі

Португалия және Бразилияда қолданылатын португал милясы (милха) метрикалық жүйеге көшуге дейін 2,0873 км-ге тең болған.

Ресей

Орыс милясы (миля немесе орыс милясы, russkaya milya) 7,468 км-ге тең болып, 7 верстке бөлінген.

Хорватия тілі

Хорват милясы (hrvatska milja) 1673 жылғы картада иезуит Стьепан Главач алғаш рет ұсынған, экватордың градусқа сәйкес келетін доғасының ұзындығы, шамамен 11,13 км-ге тең. Алдыңғы хорват милясы, қазір "бан милясы" (banska milja) деп аталады, ол жоғарыда аталған австриялық миля болған.

Осман

Османдық милясы 1894,35 метрді (1,17709 миль) құрады, бұл 5000 османдық аяққа тең болатын. 1933 жылдан бастап Османдық милясы қазіргі түрік милясына (1853,181 метр) алмастырылды.

Халықаралық

Халықаралық миля дәл 1.609344 (немесе км-нің бөлшегі) тең. Ол 1959 жылы АҚШ, Ұлыбритания, Канада, Австралия, Жаңа Зеландия және Оңтүстік Африка келісімге келген халықаралық ярд және фунт шартының аясында белгіленді. Бұл келісім әр елде қолданылған жеке физикалық стандарттардың айырмашылықтарын шешуге мүмкіндік берді. Бұрынғы заңдық миль сияқты, ол да 1760 ярд немесе 5280 футтан тұрады. Ескі империялық өлшем бірлігі 1976 жылы Үндістан Парламентінің заңымен өлшемдерді метрикалық жүйеге аудару үшін пайдаланылды. Дегенмен, Үндістанның қазіргі ұлттық топографиялық дерекқоры WGS 84 метрикалық жүйесіне негізделген, оны Global Positioning System (GPS) жүйесі де қолданады. Бұрынғы стандарттардан айырмашылық 2 ppm, немесе шамамен 3,2 миллиметр (1/8 дюйм) бір мильге шаққанда құрады. АҚШ стандарты сәл ұзын болса, ескі империялық стандарттар халықаралық милядан сәл қысқа болды. Халықаралық миля ағылшын тілді елдерде енгізілген кезде Америкадағы негізгі геодезиялық жүйе – 1927 жылғы Солтүстік Америка жүйесі (NAD27) болды. Бұл жүйе 1893 жылғы Менденхолл ережесіндегі фут анықтамасына сүйене отырып, триангуляция арқылы құрылды, онда 1 фут ≈ (0.304800609601) метрге тең болды. NAD27 деректері үшін бұл анықтама сақталды, бірақ халықаралық футтан ажырату үшін «АҚШ зерттеу футы» деп атау берілді. Осылайша, зерттеу милясы = × 5280 (≈1609.347218694) метрге тең. Халықаралық миля = 1609.344 / (× 5280) (=0.999998) зерттеу милясына тең. Құрлықтағы миляның нақты ұзындығы ағылшын тілді елдерде 1959 жылғы халықаралық ярд және фунт келісіміне дейін сәл өзгеше болды, ол ярдты дәл 0.9144 метр деп белгіледі, нәтижесінде миля дәл 1,609.344 метрге тең болды. АҚШ көптеген мақсаттар үшін бұл халықаралық миляны қабылдады, бірақ кейбір жерді зерттеу деректері үшін 1959 жылға дейінгі миляны сақтап, оны «АҚШ зерттеу милясы» деп атады. АҚШ-та заңдық миля көбінесе зерттеу милясын білдіреді, ол халықаралық милядан шамамен 3,219 мм (1/8 дюйм) ұзын (халықаралық миля АҚШ зерттеу милясынан дәл 0,0002% кем). Көптеген елдер метрикалық жүйеге ауысқанда милядан бас тартса, халықаралық миля Либерия, Мьянма, Ұлыбритания және АҚШ сияқты кейбір елдерде әлі де қолданылады. Ол сондай-ақ миллионнан аз халқы бар бірқатар аумақтарда қолданылады, олардың көпшілігі Ұлыбритания немесе АҚШ-қа қарасты аумақтар немесе Ұлыбританиямен немесе АҚШ-пен тығыз тарихи байланыстарға ие: Америка Самоасы, Багам аралдары, Белиз, Британдық Виргин аралдары, Кайман аралдары, Доминика, Гренада, Гуам, Солтүстік Мариан аралдары, Самоа, Сент-Люсия, Сент-Винсент және Гренадин аралдары, Сент-Хелена, Сент-Китс және Невис, Түрік және Кайкос аралдары және АҚШ Виргин аралдары. Миля тіпті Канадада да кездеседі, бірақ бұл көбінесе теміржол көлігі мен ат жарыстарында қолданылады, себебі 1977 жылдан бері жолдар метрикалық жүйеге ауысқан. Ирландия мильді километрмен біртіндеп алмастырды, оның ішінде жылдамдықты өлшеуде де, бұл процесс 2005 жылы аяқталды.

Теңіз кемелері

Теңіз милясы бастапқыда Жердің меридианы бойымен бір доға минуты ретінде анықталған. Навигаторлар навигациялық картадағы екі нүкте арасындағы қашықтықты өлшеу үшін циркульдерді пайдаланады, содан кейін ашық циркульдерді карта жиегіндегі ендік шкаласының минуттарымен сәйкестіріп, теңіз миляларымен қашықтықты анықтайды. Жер толыққанды шар емес, бірақ сопақтау шар, сондықтан ендіктің бір минутының ұзындығы экватордан полюстерге қарай 1%-ға ұзарады. WGS84 эллипсоидын, бүгінде көптеген мақсаттар үшін қабылданған Жер моделін пайдаланғанда, WGS84 экваторындағы ендіктің бір минуты 6,046 фут, ал полюстерде 6,107.5 футқа тең. Орташасы шамамен 6,076 фут (шамамен 1,852 метр немесе 1,15 статуттық миля). АҚШ-та теңіз милясы 19 ғасырда 6,080.2 фут (1,853.249 м) деп анықталған, ал Ұлыбританияда Адмиралтейство теңіз милясы 6,080 фут (1,853.184 м) деп анықталған және Ұлыбританияның оңтүстік ендіктерінде шамамен бір минут ендікке тең болған. Басқа елдерде теңіз милясының әртүрлі анықтамалары болды, бірақ қазір ол халықаралық деңгейде нақты .

Қатынасты бірліктер

Сағатына тең теңіз милясы түйін деп аталады. Теңіз милялары мен түйіндер әуе және теңіз навигациясында кеңінен қолданылады, себебі олар кеңістіктің градустары мен минуттарымен байланысты және қашықтықты өлшеу үшін картадағы кеңістік шкаласын пайдалану ыңғайлы. Мәлімет милясы радар саласында қолданылады және 6000 футқа (1,8288 километрге) тең. Радар милясы – уақыт бірлігі (жарық жылы қашықтық бірлігі сияқты), ол радиолокациялық импульстің екі миль (бір бағытта бір миль) қашықтыққа жетуіне қажетті уақытқа тең. Осылайша, радарлық заңды миля 10,8 мкс, ал радарлық теңіз милясы 12,4 мкс құрайды.

Географиялық

Географиялық миль ендік меридианының ұзындығына негіделген. Неміс географиялық милі (geographische Meile) бұрын ендіктің 1/15° бөлігін (7.4127 км) құрады.

Желілік жүйе

Америка Құрама Штаттарының қалаларында көшелер көбінесе мильдермен жоспарланған. Детройт (мысалы, Сегіз Мильдік жол), Индианаполис, Чикаго, Финикс, Филадельфия, Лас-Вегас, Лос-Анджелес және Майами – осыған бірнеше мысал. Әдетте, ең ірі көшелер шамамен бір миль қашықтықта орналасқан, ал қалғандары кішірек аралықта болады. Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданында бір мильге 20-ға жуық "көше" келеді, ал маңызды нөмірленген "авенюлар" шамамен алтыдан бір мильге орналасқан. (Көше ортасынан көше ортасына дейін, 42-ші көшеден 22-ші көшеге дейінгі арақашықтық 5 250 фут, ал 42-ші көшеден 62-ші көшеге дейінгі арақашықтық 5 276 фут 8 дюйм болуы тиіс.)

Метрлік

"Метрикалық миля" термині кейбір елдерде, жеңіл атлетика және жылдам коньки спорты сияқты спорт түрлерінде 1500 метр қашықтықты білдіру үшін бейресми түрде қолданылады. 1500 метр – Олимпиадалық спорт түрлеріндегі басты орта қашықтыққа жүгіру жарысы. Америка Құрама Штаттарының жоғары мектептерінде бұл термин кейде осы қашықтықтағы жарыс үшін қолданылады.

Скандинавиялық

Скандинавиялық миля (миль) Норвегия мен Швецияда әлі де кеңінен қолданылады, онда ол 1889 жылы метрикалық жүйеге көшуден бастап дәл 10 км-ді білдіреді. Ол бейресми жағдайларда және жанармай шығынын өлшеуде қолданылады, олар көбінесе литрге миля ретінде беріледі. Ресми жағдайларда (мысалы, ресми жол белгілерінде) тек километрлер көрсетіледі. Швед милясы 1649 жылы 36 000 швед футы ретінде бекітілді; одан бұрын ол провинциялар бойынша шамамен 6-дан 14,485 км-ге дейін өзгеріп отырды. Метрикалық жүйеге көшуден бұрын Норвегия милясы болды. Финляндияның дәстүрлі пенинкулмасы миль деп аударылды және 1887 жылы метрикалық жүйеге көшу кезінде 10 км-ге тең деп белгіленді, бірақ ол одан әлдеқайда сирек қолданылады.